Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Өткендерін ескерген - өскендіктің белгісі.
Ілмектер: қазақ мақалы, өткен шақ, тарих туралы мақал
Өткендерін жек көрген - өшкендіктің белгісі.
Күш - білімде, білім - кітапта.
Ілмектер: Мақал-мәтел
Ғылым – теңіз, білім – қайық.
Ақыл –дария, Ой – теңіз.
Оқығанның бәрі жарық, Оқымағанның беті шарық.
Білетінің бір тоғыз, Білмейтінің тоқсан тоғыз.
Ағайынның аразы болса да, азары болмайды
Ілмектер: ағайын туралы мақал-мәтел, туған-туыс туралы мақал-мәтел
Мысық жоқта тышқан кісінейді.
Ілмектер: қазақ мақалы
Ит жоқта шошқа үреді
Тістем нанның қадірін тарыққанда білерсің.
Ілмектер: тамақтың қадірі, достық туралы мақал-мәтел
Анық достың қадірін зарыққанда білерсің.
Аяғын көріп, асын іш
Ілмектер: ыдыс-аяқ, үйлену
Анасын көріп, қызын ал
Арық қазбасаң су келмейді.
Ілмектер: су, еңбек
Сараңға саңыраулық қонады,
Ілмектер: сараң
Есітсе де есітпеген болады.
Сөз ауыздан кірмейді,
Ілмектер: сөз, ауыз, құлақ
Құлақтан кіреді
Құлағың керең болса
Қаяқтан кіреді?
Жегенін білмейтін шұнай,
Ілмектер: білмеу
Жұтқанын білмейтін құмай,
Алғанын білмейтін құдай.
Тіршілік — түзетеді.
Ілмектер: тіршілік
Кергіген кері кетер,
Ілмектер: кесір
Кесірі түбіне жетер.
Жоқшылық — жүдетеді,
Ілмектер: жоқшылық
Бөз көйлекке — жібек жамау.
Таршылықтың тақсіретін тартысқан
Ілмектер: таршылық, кеңшілік
Кеңшілікте кейіспейді.
Құлақ есіткенді көз көреді.
Ілмектер: құлақ, көз, есту, көру
Барымтаны басынған алады,
Ілмектер: барымта
Иә, ашынған алады.
Сүймеске асылма,
Ілмектер: сүю
Арзымасқа шашылма.
Сынбайтұғын шөлмек жоқ,
Ілмектер: ажал
Ажал жетпей өлмек жоқ.
Құлан қайда семірсе,
Ілмектер: семіздік
Қан-жыны сонда төгілер.
Көзі қарайған там сүзер.
Ілмектер: көз, көрмеу
Тоты құс бойын көріп —
Ілмектер: қорлану, сылану
Сыланады,
Аяғын көріп —
Қорынады.
У ішкеннің іші білер.
Ілмектер: у
Біреу — арашашы
Ілмектер: араша, тамашалау
Біреу — тамашашы.
Ауыл үйдің қонағы,
Ілмектер: ауыл, қонақ
Айында-жылында бір келер.
Балаға —
Ілмектер: бала, ата, ана
Ата қорған, ана құрбан.
Өзім дегенге,
Ілмектер: өзім
Өзегімді суырып берем.
Жақыныңмен жауласқан
Ілмектер: жақын, жат, туыс
Жатқа мазақ болар.
Көп шайнаған
Ілмектер: көп
Қартаның дәмі болмас.
Балаң жақсы болса —
Ілмектер: бала, ат, әйел, жақсы
Екі көздің шырағы.
Атың жақсы болса —
Бұл дүниенің пырағы.
Алған жарың жақсы болса —
Абыройыңның тұрағы.
Арсыз болса — қыз қорлық,
Ілмектер: ар, ақыл, қыз, ұл
Ақылсыз болса — ұл қорлық.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі