Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Екі қолға бір қызмет.
Ілмектер: қол, қызмет
Бір қолтыққа екі қарбыз сыймайды.
Ілмектер: қолтық, қарбыз
Сабағына қарай сәлемі.
Ілмектер: сәлем
Атқа дорба көрсетпе.
Ілмектер: ат, дорба
Балдан тәтті болма,
Ілмектер: бал, зәр, ащы, тәтті
Зәрден ащы болма.
Әр гүлдің иісі өз уақытында аңқиды.
Ілмектер: уақыт, гүл, иіс
Аш адам көп жейді,
Ілмектер: ашу, адам, аш
Ашулы адам көп сөйлейді.
Қасыңды түзетемін деп,
Ілмектер: қас, көз
Көзіңді шығарып алма.
Ит жалдағанмен,
Ілмектер: ит, теңіз
Теңіз лайланбайды.
Сенің жаның – жан да,
Ілмектер: жан
Менің жаным – баклажан ба.
Жуас аттың тебісі қатты.
Ілмектер: жуас, ат
Аз болса, жетеді,
Ілмектер: аз, көп
Көп болса, кетеді.
Қадіріңді бір сөз қашырса да,
Ілмектер: сөз, қадір
Мың сөз қайтармайды.
Ақымақпен бір қапқа кірмес болар.
Ілмектер: ақымақ
Терек – жапырағымен,
Ілмектер: терек, киім, дене
Денең шүберегімен сұлу.
Өтірікшінің куәсі қасында.
Ілмектер: өтірікші, куә
Еңбекте ынта болмаса,
Ілмектер: еңбек, ынта
Іс өнбейді.
Дұшпан көпірінен де өтпе.
Ілмектер: дұшпан, көпір
Биттің сыйы – сірке.
Ілмектер: бит, сірке
Сөзге шебер,
Ілмектер: сөз, іс, шебер
Іске олақ.
Алыстан дабыл сазы хош келеді,
Ілмектер: дабыл, саз, алыс, жақын
Жақындасың – бос келеді.
Тәмам-тәмам тас тәмам,
Ілмектер: ыдыс, тас
Шылапшын мен тостаған.
Ақылсыз бас екі аяқты зорлайды.
Ілмектер: ақыл, аяқ
Мүсәпір қалағанын жемейді,
Ілмектер: мүсәпір
Қалғанын жейді.
Алма ағашынан алыс түспейді.
Ілмектер: алма, ағаш
Етігім тар болса,
Ілмектер: етік, кең, дүние
Дүниенің кеңдігінен не пайда.
Мінсіз жар іздеген жалғыз қалар.
Ілмектер: мін, үйлену, жалғыздық
Жаңбырдан қашқан
Ілмектер: жаңбыр, бұршақ
Бұршаққа кез болар.
Әркімнің өз баласы өзіне тәтті.
Ілмектер: бала, тәтті
Ат қоймайды,
Ілмектер: ат, ит
Ит жалмайды.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі