Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Болар бала боғынан.
Ілмектер: бала
Болар адам он бесінде бас болар,
Ілмектер: адам, жастық, қырық, он бес, бас
Болмас адам қырыққа кірсе де, жас болар.
Бол ұстамды, қатты келсе қаһарың,
Ілмектер: ұстамдылық, қатты, қаһар, сабыр, шаттық, баһар
Сабыр етсең, келер шаттық баһарың.
Боқ жаман,
Ілмектер: боқ, жаман, жоқтық
Бәрінен де жоқ жаман.
Боқ жағылған нетеді, жуса кетеді,
Ілмектер: сүйек, ат, боқ, жуу
Ат таңылған нетеді, сүйегімен кетеді.
Бойың қисық болса да,
Ілмектер: бой, қисық, ақыл, түзу
Ақылың түзу болсын.
Бойра тоқыған зергер болмас.
Ілмектер: зергер, тоқу
Бойдақтың ақылы — екі көз.
Ілмектер: бойдақ, ақыл, екі, көз
Бойдақ жігітке елу құлаш бөзден де ыстан шықпайды.
Ілмектер: бойдақ, жігіт, бөз
Бозбаланың бастаған елі оңбайды,
Ілмектер: бозбала, ел, құралай, киік, оңбау
Құралай бастаған киік оңбайды.
Боғынан бұзылды ғой.
Ілмектер: бұзылу, боқ
Биіктеп кетсең, құлау бар,
Ілмектер: құлау, биік, қуану, жылау, у, тәтті
Қуанып кетсең, жылау бар,
У ішсең, тәтті ұнау бар.
Билік, байлық, даналық бір өзіңе байланысты.
Ілмектер: Билік, байлық, даналық
Билеуші көркі — саясат.
Ілмектер: билік, саясат
Бие мінсең, құлын жоқ,
Ілмектер: бие, құлын, саумал, қымыз, төрт түлік мал
Саумал ішсең, қымыз жоқ.
Бие бауға, түйе тауға.
Ілмектер: төрт түлік мал, төрт түлік, мал, бие, тау, түйе, бау
Бидің айтқан сөзінің бәрі кеңес,
Ілмектер: кеңес, сөз, ақыл, ұры, халық, той, ертең, би
Кісі ақылы кісіге ақыл емес.
Түнде ұры халықтың малын жесе,
Ертең жиын-тойға тіпті кірмес.
Биді Құдай ұрмайды,
Ілмектер: би, сөз, алым
Алымға сөзін бұрса да.
Бидай көрсетіп, арпа сатады.
Ілмектер: бидай, сауда, саудагер, арпа
Бидай егіп, арпа ормас болар.
Ілмектер: бидай, арпа
Би қылма, би түсетін үй қыл.
Ілмектер: би, үй
Би болмасаң, би болма,
Ілмектер: үй, би
Би түсетін үй бол.
Би болмақ ініден,
Ілмектер: іні, билік, бала
Билікке шықпақ баладан.
Би баласы биге ұқсар,
Ілмектер: би, бала, тау, хан, әке, бай
Биік-биік тауға ұқсар.
Хан баласы ханға ұқсар,
Қанатын жайған қазға ұқсар.
Бай баласы байға ұқсар,
Байланбаған тайға ұқсар.
Би асылдан асыл болмас,
Ілмектер: асыл, би, жолдас, мұрат
Би асылмен жолдас болсаң,
Мұратың, сірә да, хасыл болмас.
Берсін дейді сұлтан,
Ілмектер: беру, сұлтан
Бергізбейді сұбхан.
Берсе, қолынан,
Ілмектер: жомарттық, қол, жол
Бермесе, жолынан.
Берер Тәңір талап қылсаң,
Ілмектер: талап, мұрат, сабақ, оқу, тамақ
Не табарсың қарап тұрсаң.
Мұратқа тез жетерсің,
Оқығанды сабақ қылсаң.
Күніне бес ойлағанды тамақ қылсаң.
Берейін деген құлына,
Ілмектер: құл, жол, Сәттілік, пұл
Айдап салар жолына.
Бермейін деген құлына,
Іздесе табылмас пұлына.
Бердім бір ай,
Ілмектер: беру, сұрау
Келдім сұрай.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі