Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ақылдыдан шыққан сөз,
Ілмектер: ақыл, сөз
Аңсағанға болсын кез.
Кісі ақылын таңдап ал,
Ілмектер: ақыл
Таңдап-талғап, талдап ал.
Миға ерген дене азбайды,
Ілмектер: ми, дене, ел
Милыға ерген ел азбайды.
Ашу ақылдың дұшпаны,
Ілмектер: ашу, дұшпан, нәпсі, ақыл, иман
Нәпсі иманның дұшпаны.
Ой ақылдан жүйрік емес.
Ілмектер: ой, ақыл
Бойының ұзындығын қайтейін,
Ілмектер: бой, ақыл
Ақылының қысқасын қайтейін.
Суатсыз жерден суға түспе,
Ілмектер: суат, су, пышақ
Буынсыз жерге пышақ ұрма.
Оқу ойдан ұзақ емес.
Ілмектер: оқу, ой
Шешендік күш - шындық.
Ілмектер: шындық, шешен
Ойна, бiрақ жұмысты да ойла!
Ілмектер: ойын, жұмыс
Оқымаған бiр бала,
Ілмектер: оқу, білім, бала
Оқыса екi бала.
Оқу түбi - тоқу.
Ілмектер: оқу, білім
Жiгiттiң екi өнерi бар:
Ілмектер: жігіт, өнер
Атқанда – жыққан, ашқанда – оқыған.
Оқу – бiлiм азығы,
Ілмектер: оқу, білім, ырыс
Бiлiм – ырыс қазығы.
Алымсыз басқа ақыл жұқпас.
Ілмектер: ақыл, бас
Ақылсыз бастан мақұл сөз шықпас.
Ілмектер: ақыл, сөз, бас
Кітап ғалым - тілсіз мұғалім.
Ілмектер: кітап, ғалым, тіл, мұғалім
Өнер ағып жатқан бұлақ,
Ілмектер: өнер, ілім, білім
Ілім жанып тұрған шырақ.
Өз бiлмегенiңдi кiсiден сұра,
Ілмектер: білім
Үлкен болмаса кiшiден сұра.
Екi кеме құйрығын ұста, жетсе бұйрығың.
Ілмектер: кеме
Айтпас жерде ауызыңды тый,
Ілмектер: ауыз, қол
Қышынбас жерде қолыңды тый.
Болат бiз қап түбiнде жатпас.
Ілмектер: болат, біз
Бiлiмдiден ақыл шығар.
Ілмектер: ақыл, білімқарт, нақыл
Ақылды қарттан нақыл шығар.
Туа бiлмейдi, жүре бiледi.
Ілмектер: білім
Бiреу бiлмегендi, бiреу бiлер,
Ілмектер: жылау, күлі, білім
Бiреу жылайтынға, бiреу күлер.
Бiлгеннен де өтер,
Ілмектер: білім
Бiлмегеннен де өтер.
Алғыға қарап пiкiр ет,
Ілмектер: пікір, шүкір
Артқыға қарап шүкiр ет.
Бiлiм ауысады,
Ілмектер: білім, ырыс
Ырыс жұғысады.
Үйiнде озған, түбiнде озар.
Ілмектер: үй, озу
Өзiң бiр жақсы ғалым болсаң,
Ілмектер: ғалым, ел, мәшһүр
Елге мәшһүр мәлiм боларсың.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі