Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ұстамен жақын болсаң,
Ілмектер: ұста, дауыл, қайықшы, өнер
Мүйiз кесерiн аларсың,
Қайықшымен жақын болсаң,
Дауыл күнi кемесiн суға саларсың.
Өнер ердiң қанаты.
Ілмектер: өнер
Талаптымен таласпа
Ілмектер: талап
Бір кемеге мінгеннің жаны бір.
Ілмектер: кеме, жан
Шақпақ, шақпақты отқа бермек ақымақ.
Ілмектер: шақпақ, ақымақ, от
Кемеші келсе,
Ілмектер: кемеші, қайықшы, жол
Қайықшы жолдан шығар.
Пышағыңның күмісіне қарап,
Ілмектер: пышақ, күміс, өтпес
Өтпесіне болайын.
Жеті рет піш,
Ілмектер: кесу, пішу, өнер
Бір рет кес.
Саусағы ұзын - биші болар,
Ілмектер: биші, күйші, өнер, саусақ, құлақ
Құлағы үлкен - күйші болар.
Шықсаң ұзақ сапарға
Ілмектер: сапар, арба, ат
Арымас ат - от арба.
Бір мылтықтың аузына
Ілмектер: мылтық, сың, кісі, өнер
Мың кісі сияды.
Сынық арба көп кешер.
Ілмектер: арба, сынық, өнер
Етікшіден құлаш қаш,
Ілмектер: етікші, біз, сөз, өнер
Бізі тиер көзіңе,
Сөзі тиер өзіңе.
Алтын жерде жатпайды,
Ілмектер: алтын, жер, ұста, жаман, өнер
Жаман ұста суын таппайды.
Киім пішсең кең піш,
Ілмектер: киім, пішу, іс, өнер
Ісің бітеді.
Жаман ерден жайдағым жақсы,
Ілмектер: ер, қатын, жаман, бойдақ
Жаман қатыннан бойдағым жақсы.
Өнерліге өлім жоқ.
Ілмектер: өнер, өлім
Көк темір көре өлтірмес.
Ілмектер: темір, өнер
Тауық құсқа ұшу жоқ.
Ілмектер: үй, тауық, құс
Там үйлерге көшу жоқ.
Арба иесі күпшек дер,
Ілмектер: арба, киіз, өнер
Киіз иесі білек дер.
Өз үйіңде ою оймаған,
Ілмектер: ою, сызу, өнер
Кісі үйінде сызу сызады.
Ұста, ұстадан нұсқа.
Ілмектер: ұста, өнер
Ұста пышаққа жарымас,
Ілмектер: ұста, пышақ, етік, етікші, өнер
Етікші етікке жарымас.
Болар адам жеті жастан бас болар,
Ілмектер: адам, жеті, қырық, жас, адамның қасиеттері
Болмас адам қырыққа келсе де жас болар.
Сыпайыны арығында бақ.
Ілмектер: сыпайы, адам
Адамды арман қосады,
Ілмектер: адам, арман, дәрмен
Алғашқы дәрмен қосады.
Адамдықтан үлкен ат жоқ,
Ілмектер: адамн, нан, ас
Наннан үлкен ас жоқ.
Су да төмен қарай ағады,
Ілмектер: су, адам, кішіпейілдік
Кішіпейілдік адамға жағады.
Мың адам салған көпірді,
Ілмектер: көпір, мың, сандар, он, бір, адамның қасиеттері, адам
Бір адам бұзады,
Бір адамның жаққан отына,
Он адам жылынады.
Өз қатесін көрмеген,
Ілмектер: қате, кісі
Кісінің қатесін сезбейді.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі