Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ақылсыз адам "менмен" келер,
Ілмектер: ақылды, ақылсыз, адам, менмендік
Ақылды адам - кеңінен келер.
Адам деген ат - адамға лайық.
Ілмектер: адам
Арман адамға қанат.
Ілмектер: арман, адам, қанат
Жасы бір құрдас емес,
Ілмектер: жас, заман, құрдас, адам
Заманы бір құрдас.
Тауансыз адам - табансыз,
Ілмектер: адам, адамның қасиеттері
Алымсыз адам - шалымсыз.
Дененің - ақтық, қаралығы
Ілмектер: дене, монша, ақ, қара, адам
Моншаға түскенде белгілі.
Әр заманда бір көреген.
Ілмектер: заман, адам
Шешенің судай төгілген,
Ілмектер: су, адам
Тыңдаушың бордай егілген.
Қағазға тіл бітірген - қалам,
Ілмектер: қағаз, қалам, тіл, адам
Жансызға жан бітірген - адам.
Екі аяқты адам түгіл,
Ілмектер: мал, адам, ақсау, адамның қасиеттері
Төрт аяқты мал да ақсайды.
Арық айтып, семіз шық.
Ілмектер: арық, айту
Сырты жылтырауықтың
Ілмектер: адам, адамның қасиеттері
Іші қалтырауық.
Алаған қолым береген.
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері
Сайлау жердің ағашы,
Ілмектер: ағаш, ел, сабыр, сабырлық
Сабырсыз елдің сазасы.
Ақылың болса арыңды сақта,
Ілмектер: ақыл, ар, ұят, адам, адам және оның қасиеттері
Ар-ұят керек әр уақытта.
Дүниеқор - дүниенің құлы.
Ілмектер: дүниеқор, дүние, адам, адам және оның қасиеттері
Әрі жат, бері жат -
Ілмектер: көңіл, тарлық, адам, адам және оның қасиеттері
Төсек тарлығы.
Сенікі-менікі -
Көңіл тарлығы.
Әдептілік ар-ұят -
Ілмектер: әдептілік, ар, ұят, надан, мінез, адам, адам және оның қасиеттері
Адамдықтың белгісі,
Тұрпайы мінез, тағы, жат -
Надандықтың белгісі.
Адал адамның аты арып,
Ілмектер: адал, адам, адам және оның қасиеттері
Тоны тозбас.
Кісі болар баланың
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері
Кісіменен ісі бар.
Кісі болмас баланың,
Кісіменен несі бар.
Білген адам тауып айтады,
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері
Білмеген адам қауып айтады.
Тау тауға қосылмас,
Ілмектер: тау, адам, адам және оның қасиеттері
Адам адамға қосылады.
Кісінің көзіне көзің түссе,
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері
Көңілі жібіп, мейірі түсер.
Кісі болар баланың
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері, ат, құлын
Кісесінен белгілі.
Ат болатын құлынның
Мүшесінен белгілі.
Бізде кісі болармыз,
Ілмектер: ат, кісен, адам, адам және оның қасиеттері
Атқа кісен салармыз.
Құнты жоқ кісі,
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері
Көсеумен қамшылар.
Екі кісі қағысса,
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері
Бір кісілік орын бар.
Өзі отырған адам,
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері
Келгенге орын берер.
Аты-тоны бар кісіде,
Ілмектер: кісі, күш, адам, адам және оның қасиеттері
Әзіретәлінің күші бар.
Адам болатын бала
Ілмектер: адам, адам және оның қасиеттері, бала
Алысқа қарайды.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі