Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Орман көп болса — олжаң көп.
Ілмектер: орман, олжа
Ер тоқымы жаман деп
Ілмектер: егіншілік, ер
Ерді мазақ қылмаңыз.
Еккен егін жаман деп,
Жерді мазақ қылмаңыз...
Жердің тілін білсең,
Ілмектер: егіншілік, жер, сый, ел
Тілдей жерден жылдық өнім аларсың.
Елдің тілін білсең,
Елге сыйлы боп жағарсың.
Қара жерге қар жауар,
Ілмектер: қар, жер, мұрат
Қарды көрген бір мұрат.
Қара жерден қар кетер,
Жерді көрген бір мұрат.
Су жетпейін демейді,
Ілмектер: су, жігіт
Жар жеткізбейді.
Ер жігіт жетпейін демейді,
Мал жеткізбейді.
Диқан жерім дейді,
Ілмектер: егіншілік, диқан
Жері үшін ерінбейді.
Нажағайдың көптігін қайтейін,
Ілмектер: егіншілік
Жаңбырдың жоқтығын қайтейін.
Бұлақ көрсең, көзін аш.
Ілмектер: бұлақ, су
Алыстағы дәриядан
Ілмектер: алыс, артық
Алдында жатқан қақ артық.
Төскейдегі тұлпардан
Жаныңда тұрған жабы артық.
Аяқты ақырғы тамшы толтырады.
Ілмектер: ақырғы, тамшы
Алтын — тас,
Ілмектер: егіншілік
Дақыл ас.
Бір тал кессең,
Ілмектер: тал, ағаш
Он тал ек.
Қыста қысыл,
Ілмектер: жыл мезгілдері, қыс, жаз
Жазда жазыл.
Отырықшы ел
Ілмектер: егіншілік
Егінін — ойлайды.
Көшпелі ел
Көлігін ойлайды.
Жаман көлдің суы ащы
Ілмектер: жаман, адам, тіл
Жаман адамның тілі ащы.
Көктемеде бір тойдым,
Ілмектер: көктем
Көбік қарда бір тойдым.
Жер — адамның бесігі.
Ілмектер: жер, ел
Ел — бақыттың есігі.
Жерін қорлаған
Ілмектер: ел, жер
Жеріне сыймайды.
Елін қорлаған
Еліне сыймайды.
Арық қазған — су ішер,
Ілмектер: су, араздасу
Араздасқан — у ішер.
Бұлт —
Ілмектер: бұлт
Жаңбыр жаршысы.
Бел орақтың шыңы бір,
Ілмектер: шаруа, мұң
Шаруаның мұңы бір.
Мал семіз —
Ілмектер: мал, төл
Төл егіз.
Жер семіз —
Дән егіз.
Мың шыбық шаншып өсірсең,
Ілмектер: орман, халық
Халқыңа орман салғаның.
Халқыңа орман салғаның
Өзіңе қорған салғаның.
Қайығына қарай ескегі,
Ілмектер: қой, қайық
Қойына қарай кескегі.
Су басынан тынады,
Ілмектер: су, шіру, балық
Балық басынан шіриді.
Қолымен қоға жұлмаған,
Ілмектер: егіншілік
Аузымен орақ орады.
Еңбегімен ер сыйлы,
Ілмектер: егіншілік, еңбек, ер
Өнбегімен жыр сыйлы.
Таудың биіктігін төбе аңғартады.
Ілмектер: егіншілік
Маяның биіктігін көде аңғартады.
Биік таудың басы қыс,
Ілмектер: қыс, жаз
Баурайы жаз.
Қисық бұтаққа да,
Ілмектер: егіншілік, қисық
Қызыл жиде бітеді.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі