Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 603-бет
Директор лауазымына отырған әдепсіз бір кісі жүргізушісінен сұрайды:
Ілмектер: тапқырлық
– Айтшы шопыр бала! Есекпен шофердың арасында қандай айырмашылық бар?
Жүргізушісі біраз ойланып ұялған сыңай танытып:
– Білмедім басеке-дейді. Сонда бастығы былай дейді:
– Есекке “ышша” десең тоқтайды, ал шопырға “тоқта” десең тоқтайды.
Жүргізуші бұған қатты ашуланады, бірақ бастығы болғандықтан ешнәрсе айта алмайды. Біраз уақыттан кейін жүргізуші директордан сұрайды:
– Бір сұрақ сұрасам бола ма басеке?
– Иә сұрай бер.
– Есекпен бастықтың арасында не айырмашылық бар?
– Таппадым, сен айтшы жауабын!
– Ант етейін басеке мен де таппадым...))
Қожанасыр бір мейрамхананың алдына тауарларын жайып қойып сауда жасап жатқанында, мейрамхананың иесі Қожанасырға:
Ілмектер: Қожанасыр, ақша
- Қожеке, әр күні мейрамхананың алдында тамақтардың иісінен пайдаланасыз, мұның ақшасын төлеуіңіз керек!- дейді.
- Тамақтың иісіне де ақша төлене ме?
- Иә, менің тек қана палау мен мантыларыма ғана емес, олардың иістеріне де ақша төлейсіз, әйтпесе қазыға барып сөйлесеміз.
Екеуі бірге қазыға барады. Қазы:
- Ал Қожеке, бұған не айтасыз?-дейді.
- Дұрыс, депті Қожа. Тамақтардың иісінен аузымның суы құритыны рас, бірақ әр күні санаған ақшамның дауысын естіген бұл кісінің ойына ақша келетіні де рас. Ендеше тамақтың иісіне ақшаның дауысымен төлеп, бұл есепті жабайық...
Әйелі күйеуіне келіп:
Ілмектер: карбюратор, Әйел
- Менің машинамның карбюраторына су кіріп кетті.
- Карбюраторда қайдағы су?
- Мен айтып тұрмын ғой су.
- Сен карбюратордың не екенін білмейсін ғой!!! Көрсет, қане сенің машинаң?
- Бассейнде!!!!!!!!
Сот:
Ілмектер: Сот, пара
-Сен осы өміріңде өз еңбегіңмен тым құрыса бір жүз теңге тауып көрдің бе?
Айыпталушы:
-Көрдім. Былтырғы сайлауда сізге дауыс бергенімізде сізден бәріміз бес жүз теңгеден алдық қой?!.
Екі жігіт кездеседі.
Ілмектер: бойдақ
- Бүгін үйге келіп, шкафты ашсам, ішінде жалаңаш адам отыр!
- Таң қалатын несі бар...
- Қалай несі бар??? Мен бойдақпын ғой!
Кішкентай маса шешесінен сұрапты:
Ілмектер: маса
-Апа, мен ұшсам бола ма?
-Ажалыңа асықпай, отыр үйде!
-Неге, адамдарға менің ұшқаным қатты ұнайды ғой.
-Оны кім айтты?
-Кеше түнде олардың бәрі маған шапалақ ұрды.
Мұғалім оқушыға:
Ілмектер: оқушы, тапсырма
- Сен үшін үй тапсырмасын неге әкең орындайды?
- Шешемнің қолы тимейді.
Үйіне жүгіріп кірген бала анасына:
Ілмектер: бала
- Анашым 100 теңге бересіз бе?-дейді.
- Оны қайтесің балам?
- Бір кәрі апаға берейін деп едім.
- Өй жарайсың балам! Дұрыс, қайырымды болу керек! Ол кісі қай жерде?
- Мына көшенің бұрышында, балмұздақ сатып отыр.
Филология факультетінің үшінші курсында оқитын спорт шебері емтихан тапсырып отырса керек.
Ілмектер: Филология, емтихан
- Айналайын, ең болмаса қарапайым сұраққа жауап берші! Лев Толстой деген классикті білесің бе?
- Ағай-ау, мен классикамен емес, еркін күреспен айналысамын ғой...
- Иттің инфаркт алуы мүмкін бе?
Ілмектер: инфаркт, жағдай
- Егерде оған адамға жасаған жағдайды жасасаң, әбден мүмкін.
Тыйым салынған жерден бұрылыс жасамақ болған әйел жүргізуші бір ер кісінің көлігін соғады. Бақыттарына орай быт-шыты шыққан көліктерден екеуі де аман сау шығады. Еңбектеп, әрең дегенде сыртқа шығып әбіржіген түрде екеуі бір-біріне қарап күліп жібереді. Ашу мен өкініш те көрініс тапқан күлкіні әйел бірінші үзіп:
Ілмектер: Жол, апат
- Көліктеріміз быт-шыт болғанымен, екеумізге де ештеңе болмапты. Міне қызық! Сіз еркек мен әйел, меніңше бұл екеуміздің танысуымыз үшін белгі болса керек! Өміріміздің соңына дейін дос болып қалуымыз керек,- дейді. Ер кісі:
- Сөзіңіздің жаны бар!- дейді. Әйел:
- Қараңыз көлігім астан кестені шығып, аударылғанымен ішінде мен және мына шөлмектегі шарап аман қалыппыз! Айтсаң ешкім сенбес! Меніңше біз дәл қазір осы шөлмекті бөлісіп, аман қалғанымыз бен таныстығымызды жууымыз керек,- деп бөтелкені ер кісіге ұсынады. Апат салдарының абыржуы кете қоймаған кісі шөлмекті жартысына дейін ішіп, қалғанын әйелге ұсынады. Қолындағы тығынмен бетін жапқан әйел, шөлмекті өзіне қайтарады. Таң қалған ер кісі:
- Сен не ішпеймісің?- деп сұрайды. Сондағы әйелдің айтқан жауабы:
-Жоқ! Мен МАИ қызметкерінің келуін күтемін! ))
Тілеп алған аурудың емі жоқ.
Ілмектер: қазақ мақалы
Өтірік өрге баспайды.
Ілмектер: өтірік
Ерлік түбі бірлік.
Ілмектер: бірлік
Бірлік жоқ болса, ұйым жоқ,
Ілмектер: бірлік, ынтымақ
Ұйым жоқ болса, күйің жоқ.
Біріккен жүз, бытыраңқы мыңды алады.
Ілмектер: бірлік, қазақ мақалы
Біреуің бас, біреуің аяқ бол, біреуің құйрық, біреуің қанат бол.
Ілмектер: бірлік, қазақ мақалы
Бірлігі жоқтың тірлігі жоқ.
Ілмектер: бірлік
Бірлік бар жерде - тірлік бар.
Ілмектер: бірлік
Бір жеңнен қол шығар, бір жағадан бас шығар.
Ілмектер: бірлік, ынтымақ
Бөлінгенді бөрі жейді, жарылғанды жау жейді.
Ілмектер: бірлік
Байлық, байлық емес, бірлік байлық.
Ілмектер: бірлік
Әрне көрсең тірлікте, сыйласқан жақсы бірлікте.
Ілмектер: бірлік, сыйластық
Алты бақан, ала ауыз.
Ілмектер: бірлік
Айрылғанды аю асайды, бүлінгенді бөрі асайды.
Ілмектер: бірлік, ынтымақ
Айрылыссаң - азарсың, қосылсаң - озарсың.
Ілмектер: бірлік, ынтымақ
Сыртқы жаудан ішкі жау жаман.
Ілмектер: бірлік, ынтымақ
Сақтықты соқырдан үйрен,
Ілмектер: үйрену, қазақ мақалы
Кішілікті түйеден үйрен.
Ақыл азбайды,
Ілмектер: ақыл, білім
Білім тозбайды.
Қой асығы демей-ақ
Ілмектер: ақыл, білім
Қолыңа толса, сақа тұт,
Жасы кіші демей-ақ
Ақылы асса, аға тұт.
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі