Абай Құнанбайұлы — нақыл сөздері, ойлары және өмірбаяны
Абай Құнанбайұлы нақыл сөздері, ой-толғамдары және автор туралы қысқаша мәлімет осы бетте берілген.
Бұл бетте автордың дәйексөздері, өмірбаяны және басқа бөлімдеріне апаратын ішкі сілтемелер бір жерде жинақталған.
Автор туралы
Абай Құнанбайұлы (1845–1904) – өмірі, шығармашылығы және нақыл сөздері.
Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы (10 тамыз 1845 жыл – 6 шілде 1904 жыл) — қазақтың ұлы ақыны, ағартушы, композитор, аудармашы, қоғам қайраткері және қазақ жазба әдебиетінің негізін қалаушы. Ол қазақ әдеби тілін қалыптастырып, ұлттық мәдениетті жаңа деңгейге көтерген реформатор тұлға.
Абай шығармашылығы қазақ халқының әлеуметтік, моральдық, рухани мәселелерін терең қозғап, бүгінге дейін өзектілігін жоғалтқан жоқ. Оның еңбектері арқылы қазақ қоғамы білімге, еңбекке, адамгершілікке бет бұрды.
Абай Шығыс пен Батыс мәдениетін жетік білген. Бірқатар әлем ойшылдарының еңбектерімен жақсы таныс болған. Философиялық трактаттар стилінде жазылған «Қара сөздері» – тақырып ауқымдылығымен, дүниетанымдық тереңдігімен, саяси-әлеуметтік салмақтылығымен құнды.
Автордың бөлімдері
Жарияланған материалдар
Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста — сонда толық боласың елден бөлек.
Ілмектер: кемел адам, ақыл, жүрек, қайрат, Абай, кемелдену Абай Құнанбайұлы
Дерегі: 17-қара сөз
Мағынасы: Ақыл, ерік пен мейірім тең болса ғана адам кемелденеді.
Түзде — мырзаң, үйде — сырдаң.
Ілмектер: түз, үй, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Көрсеқызар, күнде асық — дуаналық.
Ілмектер: Көрсеқызар, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Қулық та — бір дерт.
Ілмектер: қулық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, дерт Абай Құнанбайұлы
Өзі жат елде қайыршылық құрып жүріп, елін бай деп мақтайтындар — құдай қарғағандар.
Ілмектер: жат ел, қайыршылық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, ел, бай, мақтану Абай Құнанбайұлы
Бақастық күншілдікті зорайтып, адамшылықты азайтады.
Ілмектер: күншілдік, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Ішсем, жесем, ұйықтасам — тән құмары, білсем екен, көрсем екен, үйренсем екен — жан құмары.
Ілмектер: ішу, жеу, тән, құмарлық, жан, білім, үйрену, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Құмарлық — нәпсі құлы.
Ілмектер: Құмарлық, нәпсі, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Өзінде бармен көзге ұрып,
Ілмектер: еңбек, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, азап, күндестік Абай Құнанбайұлы
Артылам деме өзгеден.
Күндестігін қоздырып,
Азапқа қалма езбеден.
Ақырын жүріп, анық бас,
Еңбегің кетпес далаға.
Қиыны бұл дүниенің — қолы тарлық.
Ілмектер: дүние, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Тұрлаусыздың қолынан түк келмейді.
Ілмектер: қол, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Күндестік шырық бұзады.
Ілмектер: Күндестік, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Көп айтса көнді,
Ілмектер: надан, көп, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Жұрт айтса болды
- Әдеті надан адамның.
Өсек, өтірік, мақтаншақ,
Ілмектер: Қанағат, рақым, Өсек, өтірік, мақтаншақ, Еріншек, бекер мал шашпақ, Талап, еңбек, терең ой, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, бес дұшпан Абай Құнанбайұлы
Еріншек, бекер мал шашпақ –
Бес дұшпаның, білсеңіз.
Талап, еңбек, терең ой,
Қанағат, рақым, ойлап қой –
Бес асыл іс, көнсеңіз.
Бірлік малға сатылса — антұрғандықтың басы осы.
Ілмектер: Бірлік, антұрғандық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Уайым-қайғының ішіне кіріп алып, шығар есін таба алмай қамалып қалу — антұрғандық.
Ілмектер: Уайым, қайғы, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, антұрғандық Абай Құнанбайұлы
Жинақылықтың түбі — кеніш.
Ілмектер: Жинақылық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Қайратсыз, қорқақ кісі — мақтаншақ келеді.
Ілмектер: қайрат, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, мақтаншақ, қорқақ Абай Құнанбайұлы
Өсек тасып құмардан шығатындар болады.
Ілмектер: өсек, құмар, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Адам ақылсыздығынан азбайды, ақылдының сөзін ұғып аларлық жүректе жігер, қайрат, байлаулылық жоқтығынан азады.
Ілмектер: адам, ақыл, жүрек, жігер, қайрат, азу, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Тірі адамның жүректен аяулы жері бар ма? Рақымдылық, Мейірбандылық, әр түрлі істе адам баласын өз бауырым деп, өзіне ойлағандай оларға да болса игі еді демек — бұлар жүрек ісі. Асықтық та — жүрек ісі.
Ілмектер: жүрек, рақымдылық, Мейірбандылық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, бауыр Абай Құнанбайұлы
Қулық пен құбылудан жалығудың өзі — жақсылық.
Ілмектер: жақсылық, қулық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Адамның жақсы болуы тегінде емес, тәрбиесінде, ақылында, өнер-білімінде. Адамға үш алуан адамнан мінез жұғады: ата-анадан, ұстазынан, құрбысынан. Әсіресе, олардың қайсысын жақсы көрсе, содан көп жұғады.
Ілмектер: Адамдықты ұмытпа Абай Құнанбайұлы
(с) Абай Құнанбайұлы
Адамның жақсы болуы тегінде емес, тәрбиесінде, ақылында, өнер-білімінде. Адамға үш алуан адамнан мінез жұғады: ата-анадан, ұстазынан, құрбысынан. Әсіресе, олардың қайсысын жақсы көрсе, содан көп жұғады.
Ілмектер: Адамдықты ұмытпа Абай Құнанбайұлы
(с) Абай Құнанбайұлы
Досыңа достық – қарыз іс,
Ілмектер: сабыр берсін санаға, Сабыр-түбі сары алтын Абай Құнанбайұлы
Дұшпаныңа әділ бол.
Асығыс түбі – өкініш,
Ойланып алмақ – сабыр сол!
(с) Абай
Қазақ ойлайды: бiрлiк-ой ортақ, ас ортақ, киiм ортақ болса екен дейдi… Осы ма бiрлiк? Жоқ, бiрлiк — ақылға бiрлiк, малға ортақтық емес, малыңды берiп отырсаң, атасы басқа, дiнi басқалар, күнi басқалар да жалданып, бiрлiк қылады. Бiрлiк сатылса — антұрғандықтың басы осы. Ағайын алмай бiрлiк қылса керек. Сонда әркiм несiбесiн құдайдан тiлейдi. Әйтпесе, құдайдан тiлемейдi, шаруа iздемейдi. Әуелi бiр-бiрiне пәле iздейдi. Не түсiн, не ажарын, не өкпесiн бұлдап, ол болмаса, бiр пәле салып, қарғанатын, әйтеуiр, бiрiн-бiрi алдаудың амалын iздеседi. Мұның қай жерiнен бiрлiк шықты.
Ілмектер: бірлік, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, амал, алдау Абай Құнанбайұлы
Қараңғылықтың бұғауы мен надандықтың кiсенiнен азат болмаған ел ешуақытта да азаттық ала алмайды. Сондықтан отаршылдықтың халыққа қарсы қолданатын ең үлкен қаруы - қараңғылық пен сол қараңғылық кiндiгiн кескен надандық деп бiлiңiз. Шен мен шекпен қуған бiлiмдi бола ма? Ондай жан өзiнен басқа өзгенiң де қамын жей ала ма? Өзгеге нұры түспейтiн, шапағаты тимейтiн бiлiмнiң керегi бар ма?
Ілмектер: Қараңғылық, надандық, азаттық, ел, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, білім, шапағат Абай Құнанбайұлы
Ақпейіл және ықыласты жүрек адамды жетелеуі тиісті, сонда ғана оның еңбегі және табыстылығы ерекше мәнге ие болады. Адам болып дүниеге келу жеңіл, бірақ адам болу қиын.
Ілмектер: Ақпейіл, ықылас, жүрек, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, еңбек, табыс Абай Құнанбайұлы
Адам деген даңқым бар.
Ілмектер: адам, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Абай Құнанбайұлы
Адамның адамшылығы істі бастағандығынан білінеді, қалайша бітіргендігінен емес.
Ілмектер: нақыл, афоризм, қанатты сөздер, іс Абай Құнанбайұлы
- Дональд Трамп
- Дональд Трамп
- Дональд Трамп
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі