Қазақша өлеңдер жинағы

Қазақша өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ әдебиетіндегі үздік өлеңдер, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы қазақша өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.

Осы бөлімде махаббат, өмір, достық, ана, табиғат және басқа да тақырыптарды қамтитын өлеңдерді оқуға болады.

Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.

Той бастау

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Бетіне ақ қағаздың жаздым нама,
Етейін қызметіңді келсе шама.
Ат шапқан мерекенің даң-даңымен,
Тұсыңа қарындасым келдім жаңа.

Толық оқу

Зарқұмға айтқаны

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Жаныңнан жақын нәрсе жоқ,
Айырыларсың мұнан да.
"Дүние" деп, дінді ұмытпа,
Қаларсың қаңғып тұманда.

Толық оқу

Құрбанғали молдаға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Болғанмен асылың адам, ая Құрбан,
Есексің ес, ақылың тіпті құрыған.
Еткен соң осынша еңбек ескеріп Хақ,
"Ілім" атты иініңе тақты тұрман.

Толық оқу

Аманға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Жаздым сөз жанабына би Аманның,
Зүррияды ең Жайһұндағы зор нәһанның.
Атаңның артық туған ықпалы орнап,
Абыройын алдың тәмам бұл заманның.

Толық оқу

Айдарбайға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Жалынып, жазып маған сөз бер дейсің,
Қиялды қызғылықты өзгер дейсің.
Зейілім сөзден шығып кетті десем,
Боғыңды еріндің, - деп, езгендейсің.

Толық оқу

Ойын-сауыққа

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Сауыққой салқылар көп cap табанда,
Ойын бар іздегенге әр қадамда.
Болмаса Қуаң жері деген аты,
Жайлауға жұртқа жайлы Арқадан да.

Толық оқу

Сұлу қыздың кескіні

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Бір гүлсің бағып жүрген бақшадағы
Көз тоймас көруге көп бақса-дағы.
Шын көңіл, шырайлы жүз, шашың сүмбіл,
Мөр мысал мүлтігі жоқ ақшадағы.

Толық оқу

Базаршыға тапсырма

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Бір пұт май, екі сандық, бір пұт лампы,
Қасабдар он екі кез келген әлпі.
Бір топ тек, бір топ ақтық, қырық кез шыт,
Балалар жаңаратын киіп жалпы.

Толық оқу

Айдарбайға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Қарағым, құтты болсын, алған келін,
Түрі бар басатұғын іштің желін.
Жасыңнан жақсылармен жолдас болып,
Аянбай әр орыннан алдың телім.

Толық оқу

Шайқы Ысламға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Аңлайтын айтқан сөзді Шайқы Ыслам,
Кең ойлы кемеңгер ең келген нұсқаң.
Алмайтын ақсұңқардың аңы болмайды,
Уақытында өте ерігіп, парлай ұшқан.

Толық оқу

Айзадаға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Айзада, ақылыңа кеуілім толды,
Берік ұстап биікке шық, беріп қолды.
Тең басқан төрт аяғың жорғалайсың,
Жарайтын көләйттауға оң мен солды.

Толық оқу

Түймегүлге

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

"Теге" "отыр", "яға" "секін", "мұйымға" "асты",
"Кепке" "отыр", "ләмға" "секін" қия қасты.
Сабындай айбалтаның білегі бар,
Саусаққа таба алмадым, сірә, ұқсасты.

Толық оқу

Құлпы қызға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Нағыз асыл дүр едің,
Жәннаттың ғайни һүрі едің.
Қиядағы сен сұңқар,
Қол жетпес жерде жүр едің.

Толық оқу

Ақжібекке

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Қарағым, қатарыңнан көркем түсің,
Ұнайды көңіліме де қылған ісің.
Құлпырып бәйшешектей түрленесің,
Берген соң лайықтап Құдай пішін.

Толық оқу

Әйелдерге

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Ала бер айтқан тілді болма қалша,
Пайданды ет, кете бермей қаңғып малша.
Ұйықтама, ұятты ойла ашық, тесік,
Су сіңген су шетінде жатқан салша.

Толық оқу

Сақтағанға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Сау-саламат жүрмісің,
Шырағым, інім Сақтаған.
Ағаң едім әрқашан,
Әркімге айтып мақтаған.

Толық оқу

Құрдасына

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Соғып бер, сөзді қой да, маған шаппа,
Соқпасқа сылтауратып, дәлел таппа!
Шебердің, қалайда да, қолы ортақ,
Кіржиіп, кірпігіңмен көзің жаппа.

Толық оқу

Сымбатты сұлу

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Мысалы көзің - гауһар, маржан - тісің,
Күндей-ақ шығып келе жатқан түсің.
Сүмбіл шаш, сұңқар мойның, пісте мұрын,
Иілген берді Алла айдай пішін.

Толық оқу

Молдаларға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Мен, өзім - мұсылманмын, қолым - Алла!
"Қалай?" - деп, халыққа көрсет, қолыңа ал да.
Баласы мұсылманның бола қойсаң,
Мұнымды "өтірік" деп ойыңа алма!

Толық оқу

Ыбырай төреге

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Жасыңнан шашың қойып, шөпкі кидің,
Сарп еттің заң-зәкүнге бәрін мидың.
Орысқа өлсем де ұқсас боламын деп,
Көт баспай, көп ішінде тұрып сидің.

Толық оқу

Қалдыбекке

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Алла аты абайласаң қолында тұр,
Жазуы Мұхамметтің формында тұр.
Күн бітсе, кебінге орап көмер халқың,
Өлімнің екі аяғың орында тұр.

Толық оқу

Дін жайында

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Дін ашқан еді Мұрсал әуел бастан,
Екінші Әбубәкір, Омар, Оспан.
"Зүл һүжжа" қамқам, самсам Зүлпіқармен,
Төртінші тиді қолға Әлі Арыслан.

Толық оқу

Сам батыр

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Сам батыр "Саудагер" деп өзгертті атын,
Әр түрлі сатушы еді жауһар затын.
Жеті ай Қытай жерін қоныс етіп,
Танитын болды тегіс еркек, қатын.

Толық оқу

Мақта

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Арықтың жиегінде жатқан қонып,
Большевик келді ауылға қонақ болып.
Түркістан темекісін тартты дағы,
Сөйледі жайылым қырды көзбен шолып.

Толық оқу

Әшкәбус

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

...Сап тартып екі жағы, тұрды қарсы,
Асықпай ай тақырға қойған алшы.
Тұстың Риһамға көзі түсіп:
– Майданға бедеу мініп, – деді, – баршы!

Толық оқу

Тұтқын қыз

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Бәденнен жан бұлбұлы ұшса қай күн,
Бөз болар үш-ақ қары алар бәйгің.
Апарып айдалаға аға, інің,
Көрсетпей көміп тастар бардай айыбың.

Толық оқу

Рауа бану

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Тоқталмай топ ішінде, тілім сөйле,
Дауамат тұра алмайсың мұндай кейде.
Жаһанның опасызы ойға түсіп,
Қалмай ма қапаланып көндің кейде.

Толық оқу

Данышпан қарт

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Ажалдан адамизат қалмайды cay,
Қайраты — еш, қаза жетсе, құлатқан тау.
Санаулы бітіп сүрік сарқылған соң,
Етерсің өрт кездескен қамыстай лау.

Толық оқу

Мәрді дихан

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Тіл — тілмаш, ақыл — уәзір, көңіл — сұлтан,
Нәпсі — тақ, кеуде — сарай, жығасы — тән.
Қол — жендет, көз — қарауын, құлақ – тыңшы,
Аяқ — құл, мұрын — дәрігер, шамшырақ — жан.

Толық оқу

Өтірік хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Шынкөйдің шырайы артықшамнан-дағы,
Жүзі кір жалғаншының шаңнан дағы.
Ту ұстап туралардың топ бастауы,
Ататын анық бектер таңнан-дағы.

Толық оқу

Қатын хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Үйіне бір қатынның қонды Иса,
Үйіне қой демейтін қонақ сыйса.
Төріне тұра сала төсек жайын,
Болды ойы — Иса үшін жанды қиса!

Толық оқу

Аққұс хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Осындай қауышқанда қатар-құрбы,
Қайтесің, кеуіліндегі шашпай дүрді?!
Жаһанға жаратылып келгеннен соң,
Әркім өз шамасынша дәурен сүрді.

Толық оқу

Қаңбақ хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Ілгергі өткен заманда,
Көріпті біреу қаңбақты.
Аяғы жоқ, қолы жоқ,
Жүреді деп қалай таңлапты.

Толық оқу

Нушаруан хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Бақ құсы баяндаса бастарыңа,
Жұмыс қыл, жарасарлық наштарыңа.
"Жаспын" деп, жауға қарсы шаба берме,
Ақ кірер әлі-ақ бір күн шаштарыңа.

Толық оқу

Сүлеймен хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

"Ер" деме елге зұлымдық еткендерді,
"Бай" деме бейсахауат өткендерді.
"Дана, – деп, – дария заңлы" дәріп етпеңдер,
Соңына сөз тастамай кеткендерді.

Толық оқу

Дәруіш хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Кидіріп бір кедейге бейбәһә тон,
Сұлтаны Шам Шәриптің беріп ет шен.
Соны да тыңдасаңдар сөз қыламын,
Дертіне қасталардың болғандай ем.

Толық оқу

Жесір қатын хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Ей, тілім, сөйле шірін, тапсаң тымсал,
Тірілік тұрмас дауам, тербеніп қал.
Асылың, абайласам, гүл сияқты,
Бір салқын, сап боларсың, соқса шамал.

Толық оқу

Қамыс мінген хикаясы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Өмірі соққан желдей адамзаттың,
Қызығы түс сияқты көңіл шаттың.
Жүз жылғы "айшы әшірет" аңғарғанға,
Болмайды шамасындай бір сағаттың.

Толық оқу

Қазақша өлеңдер жинағы

Бұл бөлімде қазақша өлеңдер, өлең шумақтары, әдемі өлең жолдары, мағыналы өлеңдер және толық өлең мәтіндері жинақталған.

Өлең шумақтары мен өлең жолдары

Өлең шумақтары, қысқа өлеңдер, әсерлі өлең жолдары және жаттауға ыңғайлы шығармаларды осы бөлімнен таба аласыз.

1, 2, 3 шумақ өлеңдер

Қысқа өлең іздейтіндер үшін 1 шумақ өлең, 2 шумақ өлең, 3 шумақ өлең форматындағы шығармалар да ұсынылған.