Өлеңдер жинағы - 689 бет

Өнер өткелдері

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Атаның, әуелінде, белінде еттің,
Екінші, ана қарны теңінде еттің.
Тоғыз ай, тоғыз сағат, тоғыз күнде
Қадірлеп құдіретіңмен шегіндеттің.

Толық оқу

Отырма уайымсыз ажал барда

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Отырма уайымсыз ажал барда,
Бойында, пенделік қыл, мажал барда.
Дариясы дін - исламның ағып жатыр,
Шомылып кір-қоңыңнан тазар, бар да.

Толық оқу

Не көп?

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Кей доста келісуден керісу көп,
Өсек пен өтірікке ерісу кәп.
Көзге — дос, сыртыңнан — қас, іштен — араз,
Сылтау қып сәл нәрседен жерісу көп.

Толық оқу

Таусылмас кен

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

"Болады тыныштыққа — не нәрсе тең?" —
Деп әр кез ойлана сен беретін ең.
Түзейтін тұрмысыңды түпкілікті,
Тұтынар сол емес пе — керегің ең?!

Толық оқу

Адам

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Қимаймын "адам" — "далын" надандарға
Надан көп осы жүрген адамдарда.
Далаға "далдың" әрпін жібермеңдер,
Ғылымға ойдың көзін қадаңдар да!

Толық оқу

Ұядан ұшқанда

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Пайда көп өмір сүрсең, өнерінде,
Нәрсе жоқ өнетұғын өлерінде.
Ойыңа тіпті өлмейтін сияқтысың,
Әр жаққа ақылыңды бөлерінде.

Толық оқу

Өнер бәйгесі

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Ақылсыз нені аңғарар көз болғанмен,
Кім тыңдар өтірікті сөз болғанмен.
Қалғансың жалыны өшіп, шоғы сеніп,
Қазанды қайната алмас, қоз болғанмен.

Толық оқу

Ой

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Ой терең ойнар нәқән теңізден де,
Тың тұрған тіл сүзеген өгізден де.
Нәқәннан нар жұтатын нәпсің жаман,
Қанағат қылмайтын аз жегізгенге.

Толық оқу

Абайды оқығанда

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Артында атақты ердің қалса сөзі,
"Өлді" деп ойламаймын оның өзі.
Қисынсыз кедергінің керегі не,
"Базарлап" болғаннан соң қайтар кезі.

Толық оқу

Толымды жігіт

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Қас масаты қағылса,
Күннен-күнге құлпырар.
Шыны жүйрік наз бедеу
Шапқан сайын жұлқылар!

Толық оқу

Адамдық іс

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Күн шықса, нұр қашады айдан - дағы,
Жарлы артық қайыры жоқ байдан - дағы.
Бұрынғы қариялардан қалған нақыл,
"Бұл сөзді таптың, - деме, - қайдан тағы?!"

Толық оқу

"Бар" мен "Жоқ", "Ал" менен "Бер"

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

"Бар" мен "Жоқ", "Ал" менен "Бер" бірге туған,
"Ал" мен "Бар" ажал жетіп өлген удан.
"Жоқ" пен "Бер" жұрт біткенді жүр аралап
Жанына жолдас ертіп ылғи қудан.

Толық оқу

Жігіт жарастығы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Жігіттің жарастығы жан барында,
Дос сыйлау, дастарханда нан барында.
Тұтынып үлкенді — аға, кішіні — іні,
Отыру қатарының қамдарында.

Толық оқу

Ұлдарым

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Ұлдарым, қолыңа ал қаламыңды,
Хат үйрен, ойынға қой алаңыңды.
Хатқа ұста қатарыңнан бола қойсаң,
Білерсің жолдас, жора, жараныңды.

Толық оқу

Балаларға

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Балалар, баяу тартқан бақ кәріңді,
Бақсаңдар, орнатар Ақ бақтарыңды.
Олардың бәріңе де беріп жасын,
Кетірер көңілдегі дақтарыңды.

Толық оқу

Балаларым

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Болсаңдар, балаларым, хатқа ұста,
Төрден жай аларсыңдар, тұрмай тыста.
Тер түгіл, төменнен де тимейді орын
Жүрсеңдер жалқаулықпен жазы - қыста.

Толық оқу

Шәкірттерге

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Балалар, бос болмасын сабақтарың,
Жарқырар, жаттасаңдар қабақтарың.
Жастықта жатпай-тұрмай жаһат етіп,
Жыртықтың жаңартыңдар жамап бәрін.

Толық оқу

Ұстаз ұсынысы

Тұрмағамбет Ізтілеуұлы

Шәкірттер, бір-біріңмен ұрыспаңдар,
Мінездің мінін алып, дұрыстаңдар!
Жолына жамандықтың жақын бармай,
Күтініп күн ілгері жылыстаңдар!

Толық оқу

Назым

Тұрмағанбет Ізтілеуов

Жасымнан назым сөзге шебер едім,
Өзімнен шебер кім? — деп кебер едім.
Әр түрлі хикая мен дастандардың
Ширатқан шым жібектен көгені едім.

Толық оқу

Болашақ жарыма

aidanaboranbai

Түн уағы. Тағы да сізді ойлаймын
Сезім тереңіне ерік беріп бойлаймын
Жүрегімнің жартысы бір өзіңіз
Сізге арнап жыр жазуға тоймаймын

Толық оқу

Жер жәннатым – Бозша

aidanaboranbai

Әр адамға өсіп өнген елі қымбат,
Өз жерінің әрбір гүлі, тасы сымбат,
Ақындардай қолыма қалам алып,
Ауыл жайлы жыр жазбасам жаным сырқат .

Толық оқу

Цыгандар

Сырбай Мәуленов

Орманды өзен сабатында,
Кешкі тыныштық сағатында.
От алаулап, шатыр жүзген.
Шумен әннің қанатында.

Толық оқу

Паж немесе он бес жас

Сырбай Мәуленов

Жақында мен он бес жасқа шығамын,
Сол шат күнге жете ала ма шыдамым?
Ол күн мені әрі асырып тастамақ!
Жұрт ішінен ала бөліп ешкім де,

Толық оқу

Қоштасу

Сырбай Мәуленов

Соңғы рет сенің бейнеңе,
Қиялмен құшақ жайдым мен.
Ояттым ойды кеудеде,
Жасқаншақ, ұяң қайғыммен.

Толық оқу

Қазбектегі монастырь

Сырбай Мәуленов

Қазбек, сан таулардан асқақ қарап,
Шатырың құдіретті жайып қанат,
Жарқырап тұр жүзінен нұр төгіліп.
Бұлттан да әрі асып монастырың,

Толық оқу

Наташаға

Сырбай Мәуленов

Жайдары жаз күңгірт тартып,
Кетті өтіп күндер ашық.
Қарағайлы орман қалғып,
Тұр тымырсық тұман басып.

Толық оқу

Жартас

Сырбай Мәуленов

Бір алтын бұлт қонды келіп,
Алып тасқа жарқылдап,
Жөнелді ол ертеңгілік
Көкте ойнап жалтылдап.

Толық оқу

Ингелот жыры

Сырбай Мәуленов

Жиылды ақыл ие барша халық,
Төсегін Гостомыслов қоршап алып,
Үстінде ажал құзығын айналып жүр
Ақырын әлсіз қолын сермеп қалып.

Толық оқу

Еркіндіктің ең соңғы ұлы

Сырбай Мәуленов

Тебірентіп албырт қиял, жастық сезім,
Болды бір ермек үшін жазған кезім.
Қанымда дауыл ойнап жалынменен,
Махаббат жанды азаптап жәбірлеген,

Толық оқу

Шыңдағы крест

Сырбай Мәуленов

Кавказдың бір серегімәлім маған,
Тек қана бүркіт жетіп дамылдаған.
Сол жерде ағаш крест қалтырайды,
Шіриді жауындар мен дауылдардан.

Толық оқу

Кеш

Сырбай Мәуленов

Алқызыл күн асығып,
Көкжиекке батқанда,
Алысты тұман жасырып,
Қараңғылық жапқанда.

Толық оқу