Мұқтар Жанғалиннің өліміне
Біз текке тумадық құрдас боп ғасырға,
Өжет боп өстік біз, айналмай масылға.
Уақыттың артқанын аянбай көтердік,
Зәрредей іркілмей ілгері басуға.
Біз текке тумадық құрдас боп ғасырға,
Өжет боп өстік біз, айналмай масылға.
Уақыттың артқанын аянбай көтердік,
Зәрредей іркілмей ілгері басуға.
Тап кеше ғана саналушы едік жасқа біз,
Әлі өшкен жоқ қой сондағы біздің басқан із.
Шуылдап келдік сыбаға сұрап өмірден,
Тап болмасақ та дап-дайын тұрған асқа біз.
Жас едің, айналдың - ау қартымызға,
Жатыр ғой жылдар талай артымызда.
Бір кезде қызу думан жұрт едік біз,
Қалмапты – ау бүгін содан жартымыз да.
Кәнеки, достар, қараңдар Қазақстанға,
Көріңдер менің бөленген даңққа елімді.
Тағы да бізден дауыл мен жауын жеңілді,
Тағы да миллиард Отанға берілді.
Байлар бізді тақаса тобамызға,
Ленин келіп шам жақты санамызға.
Қып-қызыл ту көтердің күн астында
Ағымыз да, сарымыз да, қарамыз да.
Іздеумен жүріп Сүлеймен патша жүзігін,
Өткізіп алдым өмірдің небір қызығын.
Жүргенше сүйгеніммен суынып мен,
Өлермін бұрымына буынып мен.
Ішім пысса кетеді миым қайнап,
Бұл кеселге емім жоқ тапқан ойлап.
Әрең ғана қаламын ұшып кетпей,
Шыдамымды шынжырмен мықтап байлап.
Біреуі мен ем атасын сүйген жастың.
Өмір бойы сені, ата, ұмытпаспын.
Күс-күс қолмен басымнан сипадың да,
Желден ықсам жып-жылы қойныңды аштың,
Әрбір жарықтың өзіне лайық күші бар,
Әрбір жарықтың өзіне тән келер құсы бар,
Бір жарықтар бар жанатын, мәңгі сөнбейтін,
Дауыл соқса да, толқын басса да көнбейтін.
Қойшының аулы - жыр аулы,
Ұмыта алмаймын оны мен.
Кетемін жырлай аралап,
Құмдардың қисық жолымен.
Күркіреп үнім эфирде,
Оқыдым қыстай өлеңді.
Тыңдаушым жатты төменде,
Жырларым бұлт боп жөнелді.
Атам атақ мініпті арқыраған,
Атам сауыт киіпті жарқыраған.
Жекпе-жекке долданса сұраныпты,
Шығады екен аузынан ұран мықты.
Өзің қандай едің сен бала шақта,
Қараушы ма ең қаймығып болашаққа?
Сойқандыққа алдыңа жан салып па ең,
Әкең айтқан ақылға алданып па ең?
Іштің, іштің, іштің кеп тоқталмадың,
Арақ ішсем деуші едің жоқ-ты арманым.
Енді міне жаманның бірі атандың,
Артық емес сияқты жоқтан барың.
Өзгергіш бояу секілді,
Осы бір адам қызық - ақ:
Жап-жаңа жүзі жылы еді
Сұрлана қалды бұзып ап.
Жаны жүдеу, жүрегі әлсіз біреуге,
Күнде әзірмін жақсы тілек тілеуге,
Бірақ тілім тартып кете береді,
Әдетімен сыншылықтың мінеуге.
Драмашы боламын да,
Таңдандырам театрды демеймін.
Тапқан жоқпын таңдап әлі,
Тарихын да таңғажайып геройдың.
Сендер мені санамаңдар өлгенге,
Айтарсыңдар «өліпті» деп көмгенде,
Айтарсыңдар «жеңілді» деп жеңгенде,
Жеңбейсіңдер, жаным барда кеудемде.
Іздедім кеп, іздедім
– Іздеушіміз біз! дедім.
Із кескен ит секілді
Шаршап талай өкіндім...
Есімде, ұмытқам жоқ жетімдікті,
Жатқанмын көзім жасты, көңілім күпті.
Жетектеп сонда мені алып шыққан
Осы бір қайырымды аға, жирен мұртты.
Кеткен соң қайран жастық көз көрмеске,
Қоймайды шіркін уақыт өзгермеске.
Әжелер көздің жасын мөлтілдетер,
Алғанда қызығы мол күндерді еске.
Тағдыр тәлкек етсе де сындырам деп,
Тақымыңа саламын қыл бұрау деп,
Сынбай қайтқан сабаздың біреуі осы,
Міндетімді өтеймін, тындырам деп.
Пенсияға кетем деп ойламаған, -
Басын іске бағыштап қойған адам.
Басқамызша мақтатып өзін-өзі,
Елу жасын шулатып тойламаған.
Өңі жұқа, қағылез қартайса да,
Қайрат - күші жастағы ортайса да.
Ұзақ ойдан қояды арыла алмай,
Отырса да, жүрсе де, жантайса да.
Бүркіттей тағдырда отыр сілкінбеген,
Шал бопты көкірегі күркілдеген.
Айдындай ақ маңдайын әжім торлап,
Көзінің алды да аздап кілкілдеген.
Бір өре киізді төсеніп,
Бір өре киізді жамылып,
Жатушы ек жалаңаш жетімдер,
Жаздағы шуақты сағынып.
– Мен орнымды іздемедім биіктен,
Оны айтудың қажеті жоқ ешкімге,
Өзіңді өзің берік сақта,
Өзіңді өзің қымбаттатпа,
Байқаймын, Осынау мол топқа ағамын,
Ал мына үркердей аз шоққа інімін,
Жисырман: қуансам ентігіп те қаламын
Көрсеткім келгендей қарттықтың ырымын.
-
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі