Өлеңдер жинағы - 843 бет

Қысқа сөз

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Мен жаздым өлеңменен бiрталай сөз,
Бұл ендi талай жанға болады кез.
Жалықпай жоқты шатып жаза берген,
Демеңiз осынша қырт, не қылған ез.

Толық оқу

Қулар

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Жігіттер, қор да емеспін, кедей де емен,
Кемдік көрген жерім жоқ ештемеден.
Құдай жолын біле алмай, қу билеген
Елден басқа қайғым жоқ, мұныма сен.

Толық оқу

Қош‚ жұртым

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Шарлайсың, ойым, шарлайсың,
Алыстан менi барлайсың.
Таяу тұр ажал алдыңда,
Сарынға салып сарнайсың,

Толық оқу

Қош!

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Жас өтті тынымсыз,
Өнерсіз, ғылымсыз,
Надандық жолымен
Кеттім-ау білімсіз.

Толық оқу

Қорқыттың сарыны

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Кешегi кеткен Ер Қорқыт
Кейiнгi жанға болды ұмыт‚
Сарынын соның салайын,
Ескi әуез демей құлақ тұт.

Толық оқу

Қорқақ бай

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Бір қорқақ бай білмейді Құдайды бір,
Көрінгенге жалынып жалпылдап жүр.
«Қастығынан құтылдым бәрінің» деп,
Малын жалдап күн көрді сонымен құр.

Толық оқу

Қодардың өлімі

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Ой қозғайды оңаша таудың басы,
Өткеннің ойға түсіп тамашасы.
Қолтығына қабағын түйіп қарап,
Әне тұр Қодар өлген құз-жартасы.

Толық оқу

Қатты ауырғанда

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Жасымда аңда жүрген жақта,
Азаттық өмір сүрген шақта,
Шаттанып жүрдім шалықтай,
Оңаша өмір сүргенім-ай!

Толық оқу

Қасқыр, түлкі, бөдене

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Бір қу түлкі болыпты жұртты құртқан,
Тышқан аулап жейді екен ескі жұрттан.
Жем таба алмай бір жылы арықтапты,
Тышқан ауып кеткен соң мұқым сырттан.

Толық оқу

Қаншыр мен бөдене

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Бір қаншырға айтыпты бөдене кеп:
Сен үшін қатты уайым қыламын,– деп,–
Солаңдаған байғұсың ұшуға олақ,
Бір күні кетеді ғой тұрымтай жеп?

Толық оқу

Қайтқан шал

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Күнде керуен келеді бір сарайға,
Неше бөлек үйі бар әрбір жайда.
Сансыз көп саудагерлер келіп жатыр,
Біреу жылда қайтады, біреу айда.

Толық оқу

Қазақ

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Жер жүзі жабылғанда ғылым жаққа,
Қазақ жүр құмарланып құр шатаққа.
«Анау – қу, мынау – пысық, мен – батыр» – деп,
Айналды бірін-бірі құрытпаққа.

Толық оқу

Ызақорлар

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Ашу келсе, тұрғызбас,
Артыңа мойын бұрғызбас.
Көрінеу отқа салады,
Орынды жұмыс қылғызбас.

Толық оқу

Шын сырым

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Жиырма үш жасымда
Бұл өлең жазылған,
Басында табылмай
Өзіне лайық ән.

Толық оқу

Шын бақ қайсы? Күншіл кім?

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Бай, ұлық, жуандарды бақты көрмек,
Ол мисыз шолақ оймен баға бермек.
Анық бақ деп айтарлық үш нәрсе бар:
Кірсіз ақыл, мінсіз сөз, адал еңбек.

Толық оқу

Хайуан мен ақымақтар

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Бір Құдай неше түрлі жан жаратты,
Не үлкен, не кішкентай тән жаратты.
Керексіз, жансыз нәрсе жаратқан жоқ,
Есепсіз қанша мың мен сан жаратты.

Толық оқу

Тау басындағы ой

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Шыққаным – Шыңғыстағы бiр биiк тау,
Жақсы екен тауға шығып тағдыр сынау.
«Қайырлы түн болсын» деп үнсiз айтып,
Күн кеткен соң түн келдi қараңғылау.

Толық оқу

Талап пен ақыл

Шәкәрім Құдайбердіұлы

Талап деген бiр жүйрiк тұлпар сынды‚
Бабын таппай мiнгендi қылар жынды.
Тауға ұра ма басыңды, тасқа ұра ма,
Ал ендi оған кiсi қайтiп мiндi?

Толық оқу