Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Су анасы - бұлақ, сөз иесі - құлақ.
Ілмектер: су, ана, бұлақ, құлақ, ие
Шалқайғанға шалқай, басың көкке тигенше,
Ілмектер: шалқаю, еңкей, бас
Еңкейгенге еңкей, басың жерге тигенше.
Айырылған азады, қосылған озады.
Ілмектер: озу, азу
Келіп көрмей сыйын сұрама.
Ілмектер: сый
Өзіңді жаттай сыйла,
Ілмектер: жат, сыйлау, түңілу
Жат бойыңнан түңілсін.
Келгеннің маңдайынан, кеткеннің арқасынан сипа.
Ілмектер: маңдай, арқа, сипалау
Келген дәулет, кеткен мехнат бәрі бір.
Ілмектер: дәулет, мехнат
Күнде тойсаң боларсың, жұмада бір тойсаң өлерсің.
Ілмектер: күн, жұма
Аңдысқан ауыл болмас,
Ілмектер: ауыл, дос, аңду
Есептескен дос болмас.
Надан достан тура дұшпан артық.
Ілмектер: надан, дос, дұшпан
Құданы алу болғанша құл, би екенін сұрас,
Ілмектер: құда, құл, сыйластық
Құда болып қалған соң құл да болса сыйлас.
Жақсыда кек жоқ, жаманда тек жоқ.
Ілмектер: жақсы, жаман, кек, тек
Жақсы досың болса жан аяған жарамас,
Ілмектер: дос, абырой, оңбаған
Оңбағаны бар болса, абыройға қарамас.
Ағайынға қадірім жоқ бетімді көреді,
Ілмектер: ағайын, қадір, бет, қатын
Қатыныма қадірім жоқ етімді көреді.
Жетімнің аузы асқа келсе, мұрны қанар.
Ілмектер: жетім, ас, мұрын, қан
Елде қырық кісі бар, сүйгеніңе сәлем бер.
Ілмектер: ел, кісі, сәлем, сәлем беру
Түстік ғұмырың болса, кештік мал жи.
Ілмектер: ғұмыр, өмір, кеш, түс, мал
Ақымақ әкесін өлтіргенмен дос болады.
Ілмектер: ақымақ, дос, әке
Кәрі, жас құрдастықтан білінер.
Ілмектер: кәрі, жас, құрдас
Ақымақ шынын айтамын деп сырын айтар.
Ілмектер: ақымақ, сыр, шындық
Екі ауру бір келсе, ажалдың жеткені,
Ілмектер: ауру, ажал, борыш, абырой
Екі борыш бір келсе, абыройдың кеткені.
Алмақтың салмағы бар, берудің сұрауы бар.
Ілмектер: беру, алу, салмақ, сұрау
Жерден тапсаң санап ал.
Ілмектер: жер
Тозған елден би,
Ілмектер: ел, жау
Қашқан жаудан ер шықпайды.
Болмағанға болыспа.
Ілмектер: болысу
Жақсылық қылсаң жақсылық табарсың,
Ілмектер: жақсылық, жамандық
Жамандық қылсаң жамандық табарсың.
Надан көргенін білмейді,
Ілмектер: надан, ақымақ
Ақымақ өлгенін білмейді.
Жатқа сырыңды айтпа.
Ілмектер: жат, сыр
Жаманнан жақсы, жақсыдан жаман туады демеңіз,
Ілмектер: жаман, жақсы
Түбінде тартпай қоймас негізіне.
Жетім бала кекшіл.
Ілмектер: жетім, кек
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі