Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Сұрау - бір минуттық ұят, ал білмеу - өмірдің соңына дейін - ұят.
Ілмектер: Жапон даналығы, ұят, білмеу, сұрау
Денсаулық терең байлық
Ілмектер: 3 ілмек, денсаулық, байлық
Төңкерген ыдыс толмайды.
Ілмектер: ыдыс
Ауыздан шыққан сөз алыстар.
Ілмектер: ауыз, сөз
Домалаған тасқа мүк тұрмайды.
Ілмектер: тас
Жеміс жеміске қарап өседі.
Ілмектер: жеміс, өсу
Кісіден тілегеннің
Ілмектер: кісі, еңбек
Екі көзі шығады.
Еңбегіне сенгеннің
Екі бүйірі шығады.
Ашуланса,
Ілмектер: ашу
Көшке берген тайлағын алсын.
Арамды құдай табады,
Ілмектер: арам, момын, құдай, қайыр
Момынды қайыр табады.
Біреуден екеу жақсы,
Ілмектер: жақсы, көсеу
Құр қолдан көсеу жақсы.
Көзі көрместің
Ілмектер: көз, көңіл
Көңілі сезбес.
Бар барын айтады,
Ілмектер: құда, зар, наз
Жоқ зарын айтады,
Құда базына айтады,
Құдағай назын айтады.
Салақтан – олақ жаман.
Ілмектер: салақ, олақ
Күнің шуақты болсын,
Ілмектер: су, еңбек, тілек
Көлің суатты болсын,
Қонысың өрісті болсын,
Еккенің жемісті болсын,
Еңбегің келісті болсын.
Келмей жатып қорықпа,
Ілмектер: қорқу
Көрмей жатып торықпа.
Ауыл – қарайлас,
Ілмектер: ауыл, шаруа
Шаруа – орайлас.
Жүректің сырын
Ілмектер: жүрек, сыр.нұр, көз
Көздің нұрынан байқа!
Аузына ие болмағанның
Ілмектер: ауыз, ұят
Қолында ұяты бар.
Кісі өлтіретін пышақты
Ілмектер: өлім, пышақ, кісі
Кісі көрмейді.
Мен не деймін,
Ілмектер: қобыз
Қобызым не дейді.
Бөрік – басқа көрік.
Ілмектер: бөрік, бас
Жетесінде жоқ,
Ілмектер: сый, сыйлау
Жете сыйламайды.
Мергеннің
Ілмектер: мерген
Көзі де мерген,
Қолы да мерген.
Кішіні – мақтап,
Ілмектер: кіші, үлкен
Үлкенді – мін.
Орнында бар – оңалар.
Ілмектер: орын
Басқа үйдің жығуын білсем де,
Ілмектер: үй
Тігуін білмеймін.
Ісім жақсы деме,
Ілмектер: іс, көп, су
Көпке ойлат.
Суды саяз деме,
Құрығыңды бойлат.
Аға болсаң ақыл айт,
Ілмектер: аға, ақыл
Ақыл айтсаң, мақұл айт.
Ерте жат та ерте тұр,
Ілмектер: ерте, жату
Бір піспекті артық ұр.
Кішіпейілдік —
Ілмектер: кіші, кішіпейілдік, кісі
Кішілік емес,
Кісілік.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі