Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ақылды ер адамнан айып іздемейді,
Ілмектер: өнер, ақыл, адам, ер, айып, іздеу
Өнер іздейді.
Ақылды деп айтса болар
Ілмектер: ақыл, жомарт
Айттырмай өзі білгенді.
Жомарт деп айтса болар
Сұратпай өзі бергенді.
Ақылды болу сараңға да жарасады.
Ілмектер: ақыл, сараң
Ақылды адамға екі дүниеде де жол ашық.
Ілмектер: ақыл, дүние, екі, жол
Ақылды адам сөзді орнымен айтып,
Ілмектер: ақыл, адам, жауап, сөз
Жөнді жауап күтеді.
Ақылды адам өмір сүру үшін ішіп-жейді,
Ілмектер: ақыл, адам, ақымақ, жеу, ішу, өмір
Ақымақ күнде ішіп-жеу үшін өмір сүреді.
Ақылды адам нәпсісін тыя біледі.
Ілмектер: ақыл, адам, нәпсі
Ақылды адам аз жейді.
Ілмектер: ақыл, адам, аз
Ақыл надан басқа кірмейді,
Ілмектер: ақыл, надан, темір, шеге, тас, бас
Темір шеге тасқа кірмейді.
Ақыл мен білім арманыңды іске асырады.
Ілмектер: ақыл, білім, арман
Ақыл махаббат тұзағына тап келсе,
Ілмектер: ақыл, махаббат, тұзақ, жол, қашу
Қашарға жол іздейді.
Ақыл-қайла болмайды тек жарлыда.
Ілмектер: ақыл, жарлы
Ақыл кіріп, қырықта әдеп білмесе,
Ілмектер: ақыл, қырық, адам
«Адам емес» болар еді, кім десе!
Ақыл жастан шығар,
Ілмектер: ақыл, жас, жүйрік, ат, қарт, асыл, тас
Жүйрік аттан шығар.
Ақыл қарттан шығар,
Асыл тастан шығар.
Ақыл жас ұланнан,
Ілмектер: ақыл, жүйрік
Жүйрік тай-құнаннан.
Ақыл дария екен,
Ілмектер: ақыл, дария, көңіл
Көңіл дүлдүл екен.
Ақыл бізді білімге жетелейді.
Ілмектер: ақыл, білім
Ақыл бастан шығады,
Ілмектер: ақыл, асыл, бас, тас
Асыл тастан шығады.
Ақыл бар жерде шындық бар, өтірік жоқ.
Ілмектер: ақыл, өтірік
Ақыл аста,
Ілмектер: ас, ақыл, тас, қайрат, жастық шақ, асыл
Қайрат жаста,
Асыл таста.
Ақыл — шам-шырағың түндегі,
Ілмектер: жарық, көз, ақыл, білімділік, түн, күн
Білімділік — жарық көзі күндегі
Ақыл — саған ізгі дос, әділ жолдас.
Ілмектер: дос, әділ, ақыл
Ақыл — мың оқудың басы.
Ілмектер: ақыл, мың, оқу
Ақыл — Алланың сыйлығы.
Ілмектер: ақыл, сый, Алла
Ақшаны жолда тапсаң да,
Ілмектер: ақша, санау, табу
Санап ал.
Ақшадан уәде күшті.
Ілмектер: ақша, уәде
Ақша үшін әркім-ақ істейді,
Ілмектер: ақша, әділдік
Әділдік үшін кім істейді?
Ақша болса, қыз табылар.
Ілмектер: ақша, қыз
Ақша барда көп жүрсең,
Ілмектер: ақша, көз
Көзің бір күн қарығар.
Ақша ақылды адамның да көзін тұндырады,
Ілмектер: ақша, ақыл, адам, көз, ашкөздік, тор, құс
Ашкөздік ұшқан құсты да торға түсіреді.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі