Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Айдап сал жаққан от жанса,
Ілмектер: сақтық, су, от
Сақтықтың суын сеп.
Айдап жүрген мал жақсы,
Ілмектер: жан, хан, мал, жақсы
Мал жақсы емес-ау,
Арыз тыңдаған хан жақсы.
Бәрін айт та, бірін айт,
Аман тұрған жан жақсы.
Айғақ өлер, кепіл төлер.
Ілмектер: айғақ, кепіл
Ай, күн әлемге бірдей,
Ілмектер: ай, күн, патша, әлем
Патша адамға бірдей.
Ай туғанда алдымен кішкентай көрінер.
Ілмектер: ай, кішкентай
Ай толық болса,
Ілмектер: ай, айдын, әлем
Айдыны әлемге кетер.
Ай жүзді әйелден
Ілмектер: ай, әйел, ән, әдемі, артық
Әдемі ән әлдеқайда артық.
Ай айдың оты басқа.
Ілмектер: ай
Айт аттынікі, той тондынікі.
Ілмектер: айт, той
Азым дұспан кей адам нәпсін тыймас,
Ілмектер: нәпсі, дос, дүние, көз
Нәпсіменен дос болып, дүнияны көзі қимас.
Азықты ат арымас.
Ілмектер: азық, ат
Азықсыз адам алысқа бармайды.
Ілмектер: азық, адам, алыс
Азықлы ат арымас.
Ілмектер: азық, ат
Азығы бар арымас.
Ілмектер: азық
Азған елге би болма,
Ілмектер: ел, би
Арыған атқа басаубіл болма.
Азға қанағат қылғанды
Ілмектер: сый, құрмет, қанағат
Барлық жерде сыйлайды.
Азат жанды құл қылайын десеңіз,
Ілмектер: құл, азат, ер, жомарт, халық
Шүлен тарат, қайтар содан есеңіз.
«Жомарт» ат берген ерге тағылады,
Ел-жұрты соған қарай ағылады.
Азанда келген мал (байлық) кешке ізін табады.
Ілмектер: азан, мал, байлық, кеш
Азан айтпақ молданың ісі.
Ілмектер: азан, молда
Азан айтпақ молдаға сый.
Ілмектер: азан, молда, сый
Азаматтық жасай алмаған адам—
Ілмектер: азамат, адам, өмір
Бұл өмірге келмеген адаммен бірдей.
Аз-аздан үйреніп дана болар,
Ілмектер: аз, дана, тамшы, дария
Бір-бір тамшыдан жиналып дария болар.
Аз-аздан жиналса, көп болады,
Ілмектер: аз, көп
Көп аздан жиналады.
Аз өмір сабырмен өтеді,
Ілмектер: аз, ақсақ, үй, сабыр, өмір
Ақсақ үйіне асықпай жетеді.
Аз от алауласа, шаһар өртейді.
Ілмектер: аз, от, шаһар, алау
Аз кісінің теңдігі бар да, төресі жоқ,
Ілмектер: аз, көп, теңдік, төре, жалғыз
Жалғыз аттың астауы бар да, дересі жоқ.
«Аз екен» деп жауыңа мұрсат берме.
Ілмектер: жау, аз, мұрсат
Аз деп жауды аяма.
Ілмектер: жау, аз, аяушылық
Аз дәлелден көп мағына тәлім болады,
Ілмектер: дәлел, мағына, тәлім, уыс, дән, бидай, қасиет, мәлім
Уыс дәннен бидайдың қасиеті мәлім болады.
Аз ғана игі іске көп рахмет айт.
Ілмектер: игі, іс, рахмет
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі