Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жаман иттің іші түлкі қуғанда бұзылар.
Ілмектер: жаман, ит, түлкі, қырғыз мақалы
Арамзаны аңдыған алады.
Ілмектер: арамза
Білек – бір, бармақ – басқа.
Ілмектер: білек, бармақ
Бөрі арығын бүлдірмес
Ілмектер: бөрі, ит, қырғыз мақалы
Итке арқасын үрпитер.
Қарынбай малға тоймайды,
Ілмектер: мал, жыл, қанағат
Лұқман жылға тоймайды.
Даладағыны тамда болжама.
Ілмектер: дала, болжау, там, қырғыз мақалы
Береген қолым алаған.
Ілмектер: беру, алу, жомарттық
Шақырғаннан қалма,
Ілмектер: шақыру, қырғыз мақалы
Өздігіңнен барма.
Биттің ашуын сіркеден алады.
Ілмектер: бит, сірке, ашу, қырғыз мақалы
Алпыстағы әкеңнің
Ілмектер: әке, күш
Артық күшін пайдалан.
Қойдың қарғысы қасқырды қаппайды.
Ілмектер: қой, қасқыр, қарғыс, қырғыз мақалы
Желекті жерде шелек бар.
Ілмектер: шелек, жер
Мың шешенді бір мылжың жеңіпті.
Ілмектер: шешен, мылжың
Болар-болмас өліпті,
Ілмектер: өлім, ат
Ат шаптырып қойыпты.
Көлеңкеге қарап тон пішпейді.
Ілмектер: көлеңке, тон, қырғыз мақалы
Жеткен — кесекпен,
Ілмектер: жету, тезек, кесек, қырғыз мақалы
Жетпеген — тезекпен.
Аштықтың – тоғы,
Ілмектер: аштық, арық, семіз, қырғыз мақалы
Арықтың семізі бар.
Бүйректен сирақ шығарады.
Ілмектер: бүйрек, сирақ
Ақыл ескермейді,
Ілмектер: ақыл, алтын
Алтын шірімейді.
Жарлының қалтасына қоянның құлағы сыймайды.
Ілмектер: жарлы, кедей, қоян, қалта, құлақ, қырғыз мақалы
Қашаған айғыр үйірін ірітеді.
Ілмектер: айғыр, қырғыз мақалы
Бай көшерде жүгін жинайды,
Ілмектер: бай, көшу, құл, қырғыз мақалы
Құл жұлығын жинайды.
Күйгелек болу — өзіңнен,
Ілмектер: күйгелек, сөз
Күтімді болу — сөзіңнен.
Екеуге біреу бата алмайды.
Ілмектер: біреу, екеу
Дұшпанның сырты сұлу, іші – қара.
Ілмектер: дұшпан, сұлу
Бөлем,
Ілмектер: бөле, туған-туыстар, туыс
Бөле үшін өлем.
Құдай ұрар кісі қырық бірінде таз болады.
Ілмектер: таз, кісі, қырғыз мақалы
Жаман өзі бола алмайды,
Ілмектер: жаман, көре алмаушылық
Болғанды көре алмайды.
Ат мықтысы – кермеде.
Ілмектер: мықты, қырғыз мақалы
Екі нар тірессе, ортасында қара шыбын өледі.
Ілмектер: нар, шыбын, қырғыз мақалы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі