Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Зымыраған ғұмырға адам тоймас,
Ілмектер: ғұмыр, адам, өлім
Мәңгі сүрмес, бір күні өлмей қоймас.
Пысықтың ерні майланар,
Ілмектер: пысық, жалқау
Жалқаудың басы айналар.
Түтінді түрткен, өзі өртенеді.
Ілмектер: түтін, өрт
Жүйрік тазыны түлкі ғана жек көрер.
Ілмектер: жүйрік, таз, түлкі, жек көру
Түйе мінген қой арасына жасырына алмайды.
Ілмектер: түйе, қой, жасырыну
Қарындасқа бауырласың келді дегенде – елемеді.
Ілмектер: қарындас, бауыр, туыс, қайын
Қайын атаң келді дегенде – желе жөнелді.
Толған айды қолмен бұлғамайды.
Ілмектер: ай, қол
Керістен ұрыс басталар.
Ілмектер: керіс, ұрыс
Бақыт белгісі - ғылым мен ақыл.
Ілмектер: бақыт, ғылым, ақыл
Бақыттыға бақ-дәулет бас көтертпейді.
Ілмектер: бақыт, бақ, дәулет, бас
Шалбары бүтін саспай-ақ отыра береді.
Ілмектер: шалбар, бүтін, саспау
Кішкентай тесікке,
Ілмектер: тесік, келсап
Келсаптай құйғыш қой.
Шашы бұлттай қалың.
Ілмектер: шаш, қалың
Шоқай кисе, аяқ ауырмайды.
Ілмектер: шоқай, тоқым, ат, аяқ, ауру
Тоқым жапса, ат жауыр болмайды.
Шағыр көзді ит атқа теңесе алар,
Ілмектер: ит, ат, теңесу
Бірақ шағыр көзді ит итпен теңесе алмайды.
Ханның ісі басталса,
Ілмектер: хан, қатын, іс
Қатынның ісі тоқтай тұрар.
Көзден алыстаған,
Ілмектер: көз, көңіл
Көңілден де алыстайды.
Қолда өскен бұзау өгіз болмас.
Ілмектер: бұзау, өгіз
Куәнің сөзі куәлік бергенде білінеді.
Ілмектер: куә, сөз
Елшіге өлім жоқ,
Ілмектер: елші, көмір, өлім
Күлде көмір жоқ.
Іңген ыңыранса,
Ілмектер: іңген, бура
Бура боздайды.
Көп сөзді ұғынып болмайды,
Ілмектер: сөз, тас, ұғу, түсіну
Қатты тасты үгітіп болмайды.
Жамаулы киім де жаңбырға жарайды.
Ілмектер: киім, жаңбыр, ауған елінің мақалы, ауған мақалы, жамау
Ұйықтап жатқан арыстанды неге оятасың?
Ілмектер: ұйқы, арыстан, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Үндемей қапқан – ит емес.
Ілмектер: ит, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Тірі піл жүз мың тұрады,
Ілмектер: піл, құн, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Өлгеннен соң – екі есе.
Ініне кіре алмай жүріп, тышқан құйрығына сыпырғыш байлап алыпты.
Ілмектер: ін, тышқан, сыпырғыш, сыпырғы, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Түйеге «Ойна!» десең,
Ілмектер: түйе, ойран, дүние, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Дүниенің ойранын шығарады.
Арқасы аспанға тисе де,
Ілмектер: арқа, ақыл, аспан, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Ақылы аяғының астында жатыр.
Сұлу туыстың да сұмпайы аяғы бар.
Ілмектер: сұлу, туыс, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі