Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Бөтен кісінің малы мал болмайды.
Ілмектер: мал, бөтен, кісі
Бөтен елде би болғанша,
Ілмектер: би, шопан, отан
Өз еліңде шопан бол.
Бөтен елге патша болғанша,
Ілмектер: ел, патша, отан, шопан
Өз еліңде шопан бол.
Бөтен ауылдың аты озғанша,
Ілмектер: ауыл, ат, тай
Өз ауылыңның тайы озсын.
Бөрішіктің баласы бөрі алмаса да, түлкі алады.
Ілмектер: түлкі, жануарлар туралы мақал
Бөрінің табысы бөлісте,
Ілмектер: бөрі, табыс, құзғын, ағаш, жануарлар туралы мақалдар
Құзғынның табысы ағаш басында.
Бөрінің қартайса да,
Ілмектер: бөрі, қарттық, қой, әл, күш, төрт түлік мал, жануарлар туралы мақал
Бір қойлық әлі бар.
Бөріні шопан қылсаң,
Ілмектер: бөрі, қасқыр, шопан, жануарлар туралы мақалдар, қой, төрт түлік, түлкі
«Қойды мен өлтіріп едім, жеуін түлкі жеді» дер.
Бөрілікті қойып, қойшылыққа баста.
Ілмектер: бөрі, қойшы
Бөрік орнына бас алар,
Ілмектер: бқрік, бас, ақша, жан
Ақша орнына жан алар.
Бөріден бөлтірік қанша асырасаң да, бір күні қанға бояйды.
Ілмектер: бөрі, бөлтірік, қасқыр, қан, күн, жануарлар туралы мақал
Бөрі қоңсысын жемейді.
Ілмектер: бөрі, қасқыр, қоңсы, жануар, жануарлар туралы мақалдар
Бөрі баласын бөркіңе салсаң, ит болмас.
Ілмектер: бөрі, бала, қасқыр, ит, жануралар, жануарлар туралы мақалдар, жануарлар туралы мақал
Бөдененің үйі көп,
Ілмектер: бөдене, үй
Қайда барса, бытпылдық.
Бос сөзбен қараңғы адам семіреді,
Ілмектер: бос сөз, сөз, семіру, әдет, қара бас
Сол әдет қара басты кеміреді.
Бос кеуделер көрсе дәулет шіркінді,
Ілмектер: кеуде, дәулет, күн
Тістей қатар бос жібермей бір күнді.
Бос жіберме өміріңді, шалып қал,
Ілмектер: өмір, күн
Кетер күннен керегіңді алып қал.
Бос жүріп, босқа уақыт жіберме.
Ілмектер: бос жүру, уақыт
Бос жүрме,
Ілмектер: бос, жүгіру
Босқа жүгірме.
Борай-борай қар жауса,
Ілмектер: қар, боран, жаман, аз, көп
Бұ боран атты өлтірер.
Аз кісіні көп кісі
Жаман да болса, біреуіне келтірер.
Болымсызға бақ қонса,
Ілмектер: бақ
Сол күні жоғалтады.
Болса, данам, көңіл тура, тіл майда,
Ілмектер: дана, көңіл, тіл, ризық
Ризығың таусылмайды ондайда.
Болса — оразым,
Ілмектер: қораз
Болмаса — қоразым.
Болма босаң, сақта сақтық іргесін,
Ілмектер: сақтық
Төтен бәле иектеп ап жүрмесін.
Болжалсыз таң атпайды,
Ілмектер: таң, ажал, жан, бұйрық, құмырсқа, аяқ
Ажалсыз жан шықпайды.
Құдайдың бұйрығынан басқа
Құмырысқаның аяғы сынбайды.
Болат пышақ қап түбінде жатпайды.
Ілмектер: болат, пышақ, қап
Болат кездік қап түбінде жатпайды,
Ілмектер: болат, ақыл, ақымақ, қап
Ақылы жоқ жаманды егеулеп тұрсаң, батпайды.
Боларында болып өт,
Ілмектер: ер, болу, жорға
Боз жорға аттай желіп өт.
Болмасыңды білген соң,
Болған ердің қосын жек.
Болар-болмасқа иланба.
Ілмектер: сену
Болар істің біткені жақсы.
Ілмектер: іс, жақсы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі