Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ел аузы - дуалы.
Ілмектер: ел
Көшкен елдің көмеші болса,
Ілмектер: ел
Еру елдің ерулігі бар.
Қазақ аулы қарайлас.
Ілмектер: қазақ, ауыл, шеру, ел
Шеру соңы қарайлас.
Қараның таққа мінгені -
Ілмектер: тақ, құда, ел
Бір біріне құда түскені.
Отты қузаған өшірер,
Ілмектер: от, қоңсы, ел
Қоңсыны қузаған көшірер.
Елде түлкі аштан өлмес.
Ілмектер: ел, түлкі
Ел алмаған елу жыл жатады.
Ілмектер: жыл, ел, халық
Қорқақтың қатыны болғанша,
Ілмектер: қорқақ, жесір, батыр
Батырдың жесірі бол.
Қара бет болып қашқаннан,
Ілмектер: қайрат
Қайрат көрсетіп өлген артық.
Қайратыңа әдісіңді жолдас ет,
Ілмектер: қайрат, әдіс, ақыл
Әдісіңе ақылыңды жлдас,ет.
Әскерлік оқудан бейнет көрсең,
Ілмектер: әскер, оқу, бейнет, ұрыс
Ұрыста қиналмайсың.
Айбынды салтын ел бұзбас,
Ілмектер: айбын, ант, ер
Адамдық антын ер бұзбас.
Тепкенде темір үзбесең,
Ілмектер: темір, жауынгер
Жеңімпаз жауынгер бола алмайсың.
Ерліктің шарты - өзіне сенгендік.
Ілмектер: ерлік, шарт, сенім
Жаудың жанды жерін жете білмесең,
Ілмектер: жау, жең
Жағасын жырта алмайсың.
Алға да бас, кейін де шегін -
Ілмектер: айла, жау
Айламен үз жаудың белін.
Қашқан жаудың олжасы -
Ілмектер: жау, олжа, жол
Жолда қалған.
Жауың тышқан болса,
Ілмектер: жау, тышқан, арыстан
Арыстан деп қара.
Көреген басшы елді өсіреді;
Ілмектер: басшы, майдан
Күшті майдан ерді өсіреді.
Еділ ел болып келгенге су болады,
Ілмектер: у, су, ел
Едірейіп келгенге, у болады.
Қасыңды бүлдіре білсең,
Ілмектер: дос, қас
Досыңды күлдіре білесің.
Білек бірді, білім мыңды жығады.
Ілмектер: білек, білім
Ақыл таппайтын амал жоқ,
Ілмектер: ақыл, амал, қамал, атқыш
Атқыш бұзбайтын қамал жоқ.
Табансыз соғыс,
Ілмектер: соғыс, тағдыр, дұшпан
Тағдырыңның дұшпаны.
Таяқтан тайсалмасаң,
Ілмектер: таяқ, семсер, жау
Семсерден сескенбесең,
Жауды жеңдім дей бер.
Түн соғыста дем алатын мезгіл емес,
Ілмектер: соғыс, түн, кек, жау
Жаудан кек алатын мезгіл.
Тайсалу ердің ісі емес,
Ілмектер: ер, қару
Жұмсай білгенге қару кіші емес.
Көтеріп үйренсең,
Ілмектер: соғыс, танк, ату
Алты пұт жүк емес екен,
Атып үйренсең таңкің түк емес екен.
Ажал ақмақ үшін алтау.
Ілмектер: ажал, ақылды, ақмақ
Ақылды үшін біреу.
Еменнің майысқаны сынғаны,
Ілмектер: емен, ер
Ердің қайысқаны - өлгені.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі