Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 418-бет
Жора, жолдас не керек,
Ілмектер: жолдас
Жауға бірге шаппаса,
Арғымақ мініп не керек,
Жабыдан озып артпаса.
Тәуекел тас жарады,
Ілмектер: тәуекел
Таяқ бас жарады.
Ер жігіт елдікі.
Ілмектер: ер, жігіт
Ебелек желдікі.
Ат баспаймын деген жерін, үш басар,
Ілмектер: ер, жер
Ер татпаймын деген тұзын үш татар.
Керуен көркі — нарымен,
Ілмектер: батыр
Батыр көркі — арымен.
Батыр ортақ, бала ортақ,
Ілмектер: батыр, бала
Бодаудан қайтқан мал ортақ.
Үйдің басын қатын қосар,
Ілмектер: үй, батыр, қатын
Елдің басын батыр қосар.
Жау тілегенге жасым түседі.
Ілмектер: жау
Сырттан келген жаудан да
Ілмектер: жау
Іштен шыққан дау жаман.
Шындықтан зор палуан жоқ:
Ілмектер: жау, шындық
Ол жауды да жығады,
Қамалды да бұзады.
Сабы бос шотпен отын жарма,
Ілмектер: дос, жау
Сабырсыз доспен жауға барма.
Арпасыз ат қыр аса алмас,
Ілмектер: батыр
Арқасыз батыр жау ала алмас.
Батыр — аңғырт, .
Ілмектер: батыр, бай
Бай — салғырт.
Керуен басы білікті болса —
Ілмектер: батырлық, қайсарлық
Көлік азбайды.
Қолбасы білікті болса —
Сарбаз тозбайды.
Жылқы үйірін сағынар
Ілмектер: ер
Сағынар да сабылар.
Ер үйірін сағынар.
Етек, жеңін қағынар.
Өз нәпсісін жеңген — батыр.
Ілмектер: батыр
Оқ-дәріңді отқа жақ.
Ілмектер: оқ, батырлық, қайсарлық
Батыр сөйлей қалса:
Ілмектер: сөз, сөйлеу, батыр, ақымақ
Жауға салған ойнағын айтар.
Сәудегер сөйлей қалса:
Ала шапан, байрағын айтар.
Шаштараз сөйлей қалса:
Ұстарасын жаныған қайрағын айтар.
Ақымақ сөйлей қалса:
Ақылға қонбайтын қайдағыны айтар.
Елінен кетсе, ер — жетім,
Ілмектер: ер, ел, жетім
Егінші кетсе, жер — жетім.
«Басым бұлтқа тиер» деп,
Ілмектер: батыр
Бұққан — батыр.
«Кесірім жұртқа тиер» деп,
Ыққан — батыр.
Арын сатқан ер оңбас,
Ілмектер: ар, ер
Ажарын сатқан сері оңбас.
Ердің анасы — елдің анасы.
Ілмектер: ер, ел
Оқтаулы мылтық
Ілмектер: қорқақтық, мылтық
Бір кісіні қорқытар.
Оқтаусыз мылтық,
Мың кісіні қорқытар.
Бала болғанын білмес,
Ілмектер: бала, батыр
Батыр толғанын білмес.
Жау шақырып, аттан салма!
Ілмектер: жау, дау
Дау шақырып, барымта алма!
Байыпсыз батыр тез өлер.
Ілмектер: батыр
Қынапсыз қылыштан шошын,
Ілмектер: батырлық, қайсарлық
Күтпеген ұрыстан шошын.
Жау мен дау — егіз.
Ілмектер: жау, дау
Босаң жүрген жігітті
Ілмектер: жігіт
Бел үстінде бөрі алар.
Еркінсіген көкжалды
Ебін тапқан ер алар.
Оқ қадалса денеңнен суырарсың,
Ілмектер: кек
Кек қадалса жүрекке не қыларсың?!
- Аймақ Әбілда
- Лев Шестов
- Лев Шестов
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі