Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 503-бет
Бір бала, атаға жете туады,
Ілмектер: бала, ата
Бір бала, атадан өте туады,
Бір бала, кейін қарай кете туады.
Бала өз несібесін ала туады.
Ілмектер: бала, несібе
Қарға баласын «аппағым» дейді,
Ілмектер: бала
Кірпі баласын «жұмсағым» дейді.
Баласы бардың өңі ойнар,
Ілмектер: бала
Балтасы бардың қолы ойнар.
Үш баланы өсіргенше,
Ілмектер: бала, шаһар, апат
Үш шаһар апат болады.
Өз балаң,
Ілмектер: бала
Өзекке тепсең де кетпейді;
Кісі баласы,
Кісендесең де тұрмайды.
Жылайын деген бала,
Ілмектер: бала, әке
Әкесінің сақалымен ойнайды.
Келіннің сөзі кетпендей,
Ілмектер: келін, бала, сөз
Баланың сөзі батпандай.
Қыз «қуыршақ» дейді,
Ілмектер: қыз, бала
Бала «құлыншақ» дейді.
Жақсы бала қонаққа үйір,
Ілмектер: жақсы, бала, қонақ
Жақсы тай атқа үйір.
Боранды күні бала құтырар,
Ілмектер: боран, ит, бала
Желді күні ит құтырар.
Балалы үйдің ұрлығы жатпас.
Ілмектер: ұрлық, бала, үй
Атадан жақсы ұл туса,
Ілмектер: ата, ұл, жақсы, жаман, ел, мал
Елінің қамын жейді;
Атадан жаман ұл туса,
Елінің малын жейді.
Мал балада қалды,
Ілмектер: мал, бала, дала, бай
Бай далада қалды.
Қазанға тиме, қарасы жұғар,
Ілмектер: қазан, бала, бәле
Балаға тиме, бәлесі жұғар.
Жаманға айтқан ақылың —
Ілмектер: жаман, ақыл, талап, ұл, жас
Далаға атқан оқпен тең.
Талабы жоқ жас ұлың —
Жалыны жоқ шоқпен тең.
Ашаршылықты көп көрген
Ілмектер: ашаршылық, жетім
Өзі тоймай «мә» демес,
Жетімдікті көп көрген,
Үш шақыртпай «ә» демес.
Болатын елдің баласы
Ілмектер: бала, ел, батыр, қатын
Бірін бірі:
«Батыр!»дер.
Болмайтын елдің баласы
Бірін бірі:
«Қатын!» дер.
Балалы үйрек көлден кетпес,
Ілмектер: бала, жесір, ел
Балалы жесір елден кетпес.
Алты жасар бала атқа мінсе,
Ілмектер: бала, ат, шал
Алпыстағы шал
Алдынан шығып атын ұстар.
Жылайын деген баланың
Ілмектер: жылау, бала, көз
Үш күн бұрын көзі қышиды.
Ат болатын құлынның,
Ілмектер: төрт түлік мал, адам, бала
Бауыры жазық келер,
Адам болатын баланың,
Маңдайы жазық келер.
Итпен ойнасаң — үрерсің,
Ілмектер: ит, ойын, бала, күлкі
Баламен ойнасаң — күлерсің.
Ұл туғанға —
Ілмектер: ұл, күн
Күн туған.
Бала күлкіге тоймас,
Ілмектер: бала, ұйқы, күлкі
Болбыр ұйқыға тоймас.
Балалы үй — базар,
Ілмектер: бала, үй, базар, мазар
Баласыз үй — қу мазар.
Тісі шыққан балаға,
Ілмектер: тіс, ас, бала
Шайнап берген ас болмас.
Жыламаған балаға,
Ілмектер: жылау, бала
Емшек бермейді.
Жас бала құстың көлеңкесіне де тоңады.
Ілмектер: жас, бала, құс
Бала анаға аян,
Ілмектер: бала, ана, ата
Атаға күмән.
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі