Мойындағы борышты білу – білімнің ісі, борышты төлеу – адамшылық ісі.

Ілмектер: борыш, адамшылық Ахмет Байтұрсынұлы

---

---

Айнымай тұтқан жолың болсын мынау -
Азаттық, ағайындық, тендік сұрау.
Тайсалмай дұрыстыққа жаның қисаң,
Борышы адамдықтың сонда тұр-ау.

Ілмектер: адамгершілік, борыш, адам Міржақып Дулатұлы

---

---

Келген қонаққа достық көңіл, қонақжайлық пейіл таныту - үй иесінің борышы.

Ілмектер: қонақ, достық, қонақжайлық, үй, борыш Тоқсары

---

---

Балаларды тәрбиелеу - еңбек әрі борыш.

Ілмектер: бала, тәрбие, еңбек, борыш Федор Достоевский

---

---

Ақындық – табиғаттың саннан таңдап бірен-саран адамдарға беретін артық өнері. «Көп берілгеннен көп сұранады» деген нақылды ескертіп, аяғына дейін түзетуге керек еді. Тілді бұзбай ұстарту, шеберлету, байыту – ақындардың мойындарына артылған зор борыш.

Ілмектер: ақын, өнер, борыш, тіл Халел Досмұхамедұлы

---

---

Мен үшін ақша — орындалған борыштың жетістігі.

Ілмектер: ақша, борыш, жетістік Рэй Крок

---

---

Бақытсыздықта борышына адал болу — ұлы iс.

Ілмектер: Бақытсыздық, борыш, адал, іс, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Демокрит

---

---

Әрқашан әскери ар-намысыңды сақта, солдаттық борышыңа адал бол.

Ілмектер: әскер, намыс, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, солдат, борыш Бауыржан Момышұлы

---

---

Жауынгерлік борышты өтеу – жеңіспен бірдей.

Ілмектер: Жауынгер, борыш, жеңіс, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бауыржан Момышұлы

---

---

Адамның ең биік жетістігі – адамдық борышты атқару.

Ілмектер: адам, жетістік, борыш Нельсон Мандела

---

---

Адамдар! Адамгершілік етіңдерші! Ол сіздердің басты борыштарың.

Ілмектер: Адамгершілік, борыш, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Жан-Жак Руссо

---

---

Хан борышы – жорықта ту көтеру.
Сарбаз борышы – туға еріп жан беру.

Ілмектер: борыш, хан, сарбаз, ту Майқы би

---

---

Өз тұлғаңа да, басқаның тұлғасына да қатысты адамзатқа әрқашан мақсат ретінде қара, оған ешқашан құрал ретінде қарама.

Мағыналық (философиялық) аудармасы:
«Өзіңе де, өзгеге де адам ретінде, тек мақсат деп қара; ешқашан адамды өз мүддеңе жетудің құралы ретінде пайдаланба».
Қысқаша нұсқасы:
«Адамға құрал деп емес, мақсат деп қара».

Act in such a way that you treat humanity, whether in your own person or in that of another, always as an end and never merely as a means.

Дереккөзі:
Иммануил Кант, «Мораль метафизикасының негіздемесі»
(Grundlegung zur Metaphysik der Sitten, 1785)

Ілмектер: адам құқығы, ар-ождан, этика, Адамгершілік, тұлға, мақсат, құрал, этика, Кант, императив, құндылық, қадір-қасиет, борыш Иммануил Кант

---

---