Өлең, жыр, ақындар

Ахмет Байтұрсынұлы

Ахмет Байтұрсынұлы (5 қыркүйек 1872 жыл, қазіргі Қостанай облысы, Жангелді ауданы Сарытүбек ауылы – 8 желтоқсан 1937, Алматы қаласы) — қазақтың ақыны, әдебиет зерттеуші ғалым, түркітанушы, публицист, педагог, аудармашы, қоғам қайраткері. Қазақ халқының 20 ғасырдың басындағы ұлт-азаттық қозғалысы жетекшілерінің бірі, мемлекет қайраткері, қазақ тіл білімі мен әдебиеттану ғылымдарының негізін салушы ғалым, ұлттық жазудың реформаторы, ағартушы, Алаш-Орда өкіметінің мүшесі.


Туындылары Өлеңдері Нақыл сөздері

Өзгелер бас қосуымызға сенімсіз көзбен қарайтын болса, оларға көмекші өзімізден табылар. Ағашты кесетін балта, балтаның сабы ағаш. Соның мысалы басқа нәрселерде де бар. Адал кәсіппен күн көре алмайтын я арам жемесе, басы ауыратын иттер қай жерде дс болса табылады. Айтпағанды айтты деп, етпегенді етті деп оттайтын хайуандар әсіресе біздің қазақта көп.

Ілмектер: адал, кәсіп, арам Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Қинамайды абақтыға жапқаны,
Қиын емес, дарға асқаны, атқаны,
Маған қиын осылардың бəрінен,
Өз аулыңның иттері үріп- қапқаны...

Ілмектер: сатқындық, сатқындық туралы нақыл сөз, Ахмет Байтұрсынұлы Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Мен өлсем де өлемін жөнімменен,
Тәннен басқа немді алар өлім менен?!
Өлген күні апарып тығары – гөр,
Мен жоқ болам көміліп тәнімменен.
Тән көмілер, көмілмес еткем ісім,
Ойлайтындар мен емес бір күнгісін.
Жұрт ұқпаса ұқпасын жабықпаймын,
Ел бүгіншіл, менікі ертең үшін.

Ілмектер: өлім, жұрт, ел Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Өз тілімен сөйлескен, өз тілімен жазған жұрттың ұлттығы еш уақытта адамы құрымай жоғалмайды.

Ілмектер: тіл, адам, ұлт Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Адамға тіл, құлақ қандай керек болса... білім де сондай керек.

Ілмектер: адам, білім Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Сауатты адам жазғанда қол дағдысымен жазады.

Ілмектер: сауат, адам, жазу Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Білімді болуға оқу керек. Бай болуға кәсіп керек. Күшті болуға бірлік керек. Осы керектердің жолында жұмыс істеу керек.

Ілмектер: оқу, бай, кәсіп, жұмыс, бірлік, керек Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Құлақ екеу, ауыз біреу.
Ол не үшін бұлай?
Көп тыңдап, аз сөйлеуге жаратқан оны Құдай.
Ауыз біреу, көз екеу – ол не үшін бұлай?
Көп көріп, аз таңдануға жаратқан оны солай.
Ауыз біреу, қол екеу – ол не үшін бұлай?
Көп жұмысшы, аз жеуші – жаратқаны ол солай.

Ілмектер: сөйлеу, көру, жаратқан, құлақ, көз Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Әдебиеттi ешкiм мақтаныш үшiн жазбайды, ол мiнезден туады, ұлтының қажетiн өтейдi сөйтiп…

Ілмектер: әдебиет, мiнез, мақтаныш Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Бай болу үшін – кәсіп керек!

Ілмектер: бай, кәсіп Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Отан - өткенімізді танып, бағалай білу, ең әуелі, өзімізді қадірлей білу.

Ілмектер: отан, қадір Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Шежіре, заманхат, өмірбаян, мінездеме – бәрі де тарихтың жемі есебіндегі нәрселер.

Ілмектер: тарих Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Біреу – жұмыс қылайын десем тұрған жерім жаман дейді, біреу – маңайымдағы елім жаман дейді: бұлардың бәрі де – бос сөз!

Ілмектер: жұмыс, сылтау Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Талап – жоқ, үміт – мол бір халықпыз.

Ілмектер: талап, үміт, халық Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Өткенді қуғанды қойып – осы күйіңді жөндеуге жөн іздеу керек.

Ілмектер: өткен, күй Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Кейбір істерді істеу керек бола тұра істеуге болмайды.

Ілмектер: іс Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Алушы да, беруші де – өзіне жағымды жағын іздейді.

Ілмектер: алу, беру Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Әркім өзі жақсы білетін нәрсесін сынауы керек.

Ілмектер: сынау Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Күнелту үшін – ас керек, ас істеуге – күш керек, күшті жұмсауға – ес керек.

Ілмектер: ес, ас, күш Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Мойындағы борышты білу – білімнің ісі, борышты төлеу – адамшылық ісі.

Ілмектер: борыш, адамшылық Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Мектептің жаны – мұғалім. Мұғалім қандай болса, мектеп сондай болмақшы. Яғни, мұғалім білімді болса, ол мектептен балалар көбірек білім алып шықпақшы. Солай болған соң, ең әуелі мектепке керегі – білімді, педагогика, методикадан хабардар, жақсы оқыта білетін мұғалім.

Ілмектер: мектеп, мұғалім Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Баланы ұлша тәрбиелесең – ұл, құлша тәрбиелесең – құл болмақшы.

Ілмектер: тәрбие Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Жұрт керегін білетіндер – көп, істейтіндер – аз.

Ілмектер: жұрт Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Тілі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады.

Ілмектер: тіл, жұрт Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Балам деген жұрт болмаса – жұртым дейтін бала қайдан шықсын!

Ілмектер: жұрт, бала Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Мақал – тәжірибеден шыққан ақиқат түрінде айтылатын сөз.

Ілмектер: ақиқат, сөз, мақал Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Біздің заманымыз – өткен заманның баласы, келер заманның атасы!

Ілмектер: заман Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Жер мәселесі – қазақтың тірі я өлі болуының мәселесі.

Ілмектер: Қазақ, жер Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Көркем сөз – көңіл тілі, жалаң сөз – зейін тілі.

Ілмектер: сөз, зейін, тіл Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Елде жоқ рух – ақын сөзіне қайдан келсін?!

Ілмектер: дәйексөз, ел, Рух Ахмет Байтұрсынұлы
WhatsApp Telegram

Қарап көріңіз