Өлеңдер жинағы - 294 бет

Жыр-шашу

Несіпбек Айтұлы

«Бісмілла!» деп сыйынып, ауызға алып Алла атын,
Қызыл тілім толғасын Құл­Мұхаммед зәузатын.
Қызыр баба о бастан тірісіне бақ сыйлап,
Өлісіне бұйыртқан о дүниенің жәннатын.

Толық оқу

Тайқазан жыры

Несіпбек Айтұлы

Тайқазан түсті ғайыптан,
Несібе­нұрға байытқан.
Сүйінші сұра, бауырым,
Ертістен, Сырдан, Жайықтан,

Толық оқу

Семей

Несіпбек Айтұлы

Бүгінгі жұртқа мәлім Жаңа Семей,
Немене кешегі Алаш қаласы емей?
Шешесін көзге шұқып туған қызы,
Көрінді әкесіне баласы өгей.

Толық оқу

Жібек жолы

Несіпбек Айтұлы

Ешкім жоқ түгел түстеп білдім деген,
Кім жортып, бұл далада кім жүрмеген?
Кім білсін, қанша керуен келіп­кетті,
Қоңырауы күндік жерден күмбірлеген?

Толық оқу

Ана тілім

Несіпбек Айтұлы

Қыран құстай аспандап ана тілім
Көтерілсе, қауырсын­қанатымын.
Шалатұғын қиырдан не болмаса
Жарқылдаған көзінің болатымын.

Толық оқу

Күлтегіннің көктасы

Несіпбек Айтұлы

Ұлы таулар, тебірен, жата бермей шалқалап,
Ұлы дала рухына басын иді шартарап.
Тәңірінің біздерге көктен түскен сыйындай,
Көктас көшіп келеді тарихымды арқалап.

Толық оқу

Сенің алтын жібіңмен

Несіпбек Айтұлы

Бұлдыраған нәзік сәуле, арасынан мұнардың,
Көк пен жерді жалғап тұрған құдіретіңе құмармын.
Көз жұмғанша шұрық­тесік көңілімнің жыртығын
Сенің алтын жібіңменен жамайтұғын шығармын.

Толық оқу

Аяғыңның астында

Несіпбек Айтұлы

Айналайын, бата берме мұңға құр,
Іздегенің алыста емес, мұнда жүр.
Бақыт деген басы жұмыр пенденің
Маңдайына бұйырады мың да бір.

Толық оқу

Балқантауға айналды

Несіпбек Айтұлы

Адастырған аспанның ашығында,
Балалық шақ, қайдасың, жасырынба!
Байқамаппын бақыттың өзі екенін
Тепкен добым, ойнаған асығым да.

Толық оқу

Зуылдап жеткізбейсің

Несіпбек Айтұлы

Зуылдап жеткізбейсің, желмая күн,
Ентелеп қуа­қуа талды аяғым.
Өкпелеп қашып бара жатқандайсың,
Япыр­ау, сенен осы немді аядым?

Толық оқу

Қайда жүрсің?

Несіпбек Айтұлы

Тамылжыған жазғы бақта бұлбұлдарды сайратып,
Тұрушы едің аспанымда жұлдыздарды жайнатып,
Көптен бері маған соқпай, қайда жүрсің, ей, Бақыт?
Сайрандатып, думандатып, таңға дейін тойлатып,

Толық оқу

Соңғы жұлдыз сырғығанша

Несіпбек Айтұлы

Сайрашы тамылжытып, таң бұлбұлы,
Бірауық жеңілдесін тағдыр жүгі.
Үніңмен үмітімді жалғай тұршы,
Үлбіреп үзілгенше жанның гүлі.

Толық оқу

Топырағың торқа болсын

Несіпбек Айтұлы

Топырағың торқа болсын, өлген сөз бен өлген ой,
Әуел бастан тағдыр жазған орның сенің көрде ғой.
Тіршіліктің тік қазығы қызыл тілге мызғымас,
Жанталасып жармасқанмен бұл фәниге пенде өгей.

Толық оқу

Талпына алмай

Несіпбек Айтұлы

Жүзім қайтып тасқа шапқан қылыштай,
Жамырайды ойым ойға жұғыспай.
Құлағыма шыңылдайды бір әуен,
Шыңыраудың түбіндегі дыбыстай.

Толық оқу

Шөл

Несіпбек Айтұлы

Таң атқалы мүлгиді аспан желдетпей,
Төңірегім тұншығады дем жетпей.
Көксау бұлттар күрік­күрік жөтеліп,
Сен де көкте тұрып алдың селдетпей.

Толық оқу

Жаз көшіп

Несіпбек Айтұлы

Жаз көшіп күлімдеген жарқын жүзді,
Қарсы алдық суық қабақ салқын күзді.
Енді өмір әкеміздей еркелетіп,
Мінгізбес мойынына еркін бізді.

Толық оқу

Байқаймын

Несіпбек Айтұлы

Байқаймын, бір биіктеу белге шықтым,
Мүмкін, мен жетер жерге сәл кешіктім.
Іздейді сол баяғы сәби­жүрек
Ырғағын әлдилеген талбесіктің.

Толық оқу

Қым-қуыт қала

Несіпбек Айтұлы

Жалғасқан дүние, алмасқан өмір,
Сырыңды қойдым ұға алмай.
Құлазыр кейде марғасқа көңіл,
Құдыққа түскен құландай.

Толық оқу

Сүйек ауыр

Несіпбек Айтұлы

Дүр етіп көтерілсе көлдің құсы,
Қанатын кері тебер желдің күші.
Алмасып аласұрған көк толқынның
Жартасқа маңдай соғар алдыңғысы.

Толық оқу

Достық туралы

Несіпбек Айтұлы

Майысқанда бұғанаң, қайысқанда қабырғаң,
Өлген досың үн қатып жататындай қабырдан.
Алақтайсың аспанға, далақтайсың далаға,
Бөркіңді ала қашқанда ала құйын қағынған.

Толық оқу

Үмітім менің

Несіпбек Айтұлы

Тышқан аңдыған түлкі қулықтың
Құлағы қайда селтимес.
Күрсініп іштен, неге мұң жұттың,
Үмітім менің жел тимес?

Толық оқу

Емес пе бәрі бірдей

Несіпбек Айтұлы

Көз жұмсаң ұмыт қалар пенделігің,
Емес пе бәрі бірдей көрдегінің.
Жақсының босағада бағасы кем,
Барлығы бекзат емес төрдегінің.

Толық оқу

Бұлдырайды елесі

Несіпбек Айтұлы

Күн қылтиып көрінсе ай шөгеді,
Қара бұлттың көбесін жай сөгеді.
Әлдеқашан жұғынын ит жалаған,
Қаңсып жатыр жылдардың майшелегі.

Толық оқу

Жылай берме

Несіпбек Айтұлы

Жүз толғанып, мың ойланып,
Жылай берме, мұңлы ақын.
Күн шыққанмен шырайланып,
Қайта келер түн жақын.

Толық оқу

Айхай, заман!

Несіпбек Айтұлы

Сағымдай сан құбылған, айхай, Заман,
Сиқырлы қызығыңа жан тоймаған.
Өзіңе мұң шағамын оңашада,
Абыздай күңіреніп ой толғаған.

Толық оқу

Өмірімді қияр едім

Несіпбек Айтұлы

Ұсынар ем жүрегімді мен саған,
Оты сөнген сорлы жүрек мұп­мұздай.
Көңіл түбі жарық сәуле аңсаған,
Қара түнде үңірейген тік құздай.

Толық оқу

Бір ғаламат ғұмыр кешіп

Несіпбек Айтұлы

Арманымды сеземісің, аяулым,
Аққан судай күндіз­түні ояумын.
Бір ғаламат ғұмыр кешіп жүремін,
Арасында мың құбылған бояудың.

Толық оқу

Су перісі, қайдасың?

Несіпбек Айтұлы

Мына дерттің таба алмадым айласын,
Жүрегіме қалай уын жаймасын?
Адамзаттың баласынан үміт аз,
Арашала, Су перісі, қайдасың?!

Толық оқу

Алланың жүзі ғана

Несіпбек Айтұлы

Пенденің қарекеті тұрмыстағы –
Аумаған тасбақаның тырмысқаны.
Алдыңда дайын тұрар қайда барсаң,
Терінің сен илейтін бір пұшпағы.

Толық оқу

Әр бұтада бір көкек

Несіпбек Айтұлы

Сұғанақтан сақта, құдай, әр есікті бір қаққан,
Кәрі мыстан тоқым ояр төрде жатқан сырмақтан.
Шамалауға шақ келмейді таразының тасы да,
Қыл мойында парызым мен қарызым бар зіл батпан.

Толық оқу

Қара тастан ұн тартып

Несіпбек Айтұлы

Өлеңімнің жолын жапты, дөңбек тастап әлдекім,
Тоған бұзар тасқын сөзім бұлқынады ал менің.
Тағдырымның кіріптар ғып қойғанын­ай тақысқа,
Тақуадай тұқырайған астындағы сәлденің.

Толық оқу

Суық ызғар соғады

Несіпбек Айтұлы

Суық ызғар соғады дөдегемнен,
Көнбіс едім көк қайыс не деген мен?
Бөбегімнің мұздайды қол­аяғы,
Орап­шымқап бесікке бөлегенмен.

Толық оқу

Құралай-ғұмыр

Несіпбек Айтұлы

Мына күннің алды – жаңбыр, арты – қар,
Тоңған жаным торғайдайын қалтырар.
Ғұмыр, сірә, қызылшақа құралай,
Туа сала сан жығылып, сан тұрар.

Толық оқу

Қайырын берсе түбі

Несіпбек Айтұлы

Ақтарыл ернеуіңнен, төгіл, жүрек,
Қалмасын қапа көрген өмір жүдеп.
Қобыздай күңіренбей қайғы шалған,
Бір сәтке болайыншы көңілдірек.

Толық оқу

Бөліндім туған үйден

Несіпбек Айтұлы

Несіне елес қуып, іздедім бақ,
Шаршадым түсемін деп ізге жұмбақ.
Бауырым, тіршіліктің түйір дәні
Болғанмен біреуге – арзан, бізге – қымбат.

Толық оқу