Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Атадан жақсы ұл туса,
Ілмектер: ата, ұл, жақсы, жаман, ел, мал
Елінің қамын жейді;
Атадан жаман ұл туса,
Елінің малын жейді.
Мал балада қалды,
Ілмектер: мал, бала, дала, бай
Бай далада қалды.
Қазанға тиме, қарасы жұғар,
Ілмектер: қазан, бала, бәле
Балаға тиме, бәлесі жұғар.
Жаманға айтқан ақылың —
Ілмектер: жаман, ақыл, талап, ұл, жас
Далаға атқан оқпен тең.
Талабы жоқ жас ұлың —
Жалыны жоқ шоқпен тең.
Ашаршылықты көп көрген
Ілмектер: ашаршылық, жетім
Өзі тоймай «мә» демес,
Жетімдікті көп көрген,
Үш шақыртпай «ә» демес.
Болатын елдің баласы
Ілмектер: бала, ел, батыр, қатын
Бірін бірі:
«Батыр!»дер.
Болмайтын елдің баласы
Бірін бірі:
«Қатын!» дер.
Балалы үйрек көлден кетпес,
Ілмектер: бала, жесір, ел
Балалы жесір елден кетпес.
Алты жасар бала атқа мінсе,
Ілмектер: бала, ат, шал
Алпыстағы шал
Алдынан шығып атын ұстар.
Жылайын деген баланың
Ілмектер: жылау, бала, көз
Үш күн бұрын көзі қышиды.
Ат болатын құлынның,
Ілмектер: төрт түлік мал, адам, бала
Бауыры жазық келер,
Адам болатын баланың,
Маңдайы жазық келер.
Итпен ойнасаң — үрерсің,
Ілмектер: ит, ойын, бала, күлкі
Баламен ойнасаң — күлерсің.
Ұл туғанға —
Ілмектер: ұл, күн
Күн туған.
Бала күлкіге тоймас,
Ілмектер: бала, ұйқы, күлкі
Болбыр ұйқыға тоймас.
Балалы үй — базар,
Ілмектер: бала, үй, базар, мазар
Баласыз үй — қу мазар.
Тісі шыққан балаға,
Ілмектер: тіс, ас, бала
Шайнап берген ас болмас.
Жыламаған балаға,
Ілмектер: жылау, бала
Емшек бермейді.
Жас бала құстың көлеңкесіне де тоңады.
Ілмектер: жас, бала, құс
Бала анаға аян,
Ілмектер: бала, ана, ата
Атаға күмән.
Әкеден — ақыл,
Ілмектер: әке, ақыл, ана, мейір
Анадан — мейір.
Атаңнан мал қалғанша.
Ілмектер: ата, мал, тал
Тал қалсын.
Баласынан айрылған әке
Ілмектер: бала, әке, таяқ
Таяғына сүйенер.
Әке тұрып бала сөйлесе,
Ілмектер: әке, ер, шеше, ана, қыз, сөйлеу
Ер жеткені.
Шеше тұрып қыз сөйлесе,
Бой жеткені.
Әкесі бардың ырысы бар,
Ілмектер: әке, іні, ырыс, тыныс
Інісі бардың тынысы бар.
Атаңда болғанша,
Ілмектер: ата, алақан
Алақаныңда болсын.
Әкеге баланың алалығы жоқ.
Ілмектер: әке, бала
Сайына қарай — саласы,
Ілмектер: әке, бала
Әкесіне қарай — баласы.
Атасы жоқ — мас жетім,
Ілмектер: ата, ана, жетім
Анасы жоқ — қас жетім.
Ананың салған жолы бар,
Ілмектер: ана, тон, жол
Ананың тіккен тоны бар.
Әкенің қадірін,
Ілмектер: әке, бала, қадір
Балалы болғанда білерсің.
Әкеден безген ұл болмас,
Ілмектер: әке, ұл, ана, қыз
Анадан безген қыз болмас.
- Дональд Трамп
- Дональд Трамп
- Дональд Трамп
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі