Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Өзіңді құштарлық билесе, көзіңнен ұйқы қашар.
Ілмектер: құштарлық, ұйқы, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жығыларың бар
Ілмектер: жығылу, көтерілу, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Несіне көтерілдің.
Нар ұстасаң, жарыңды биік қып соқ.
Ілмектер: нар, жар, биік, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Екі аяққа қарызданып,
Ілмектер: қарыз, аяқ, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Тағы екі аяқ жалғады.
«Тесіксің!» деп елек шелекке күлді.
Ілмектер: елек, шелек, күлу, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Есек есекке ауыр емес.
Ілмектер: есек, ауыр, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жүзімнің жақсысын жыртқыш жұлады.
Ілмектер: жүзім, жыртқыш, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Түктен нүкте де шықпайды.
Ілмектер: түк, нүкте, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жылы иірімге
Ілмектер: жын, жылы, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жын үйіріледі.
Аш адам айғайға басса,
Ілмектер: аш, жалаңаш, адам, жол, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жалаңаш адам жолдан қашады.
Сел боп шекер жаумайды.
Ілмектер: сел, шекер, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Бұқараңмен – жансың,
Ілмектер: бұқара, шаң, жан, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Бұқарасыз – шаңсың.
Ұсталмаған қары –
Ілмектер: қары, ұры, хан, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Ұрылардың ханы
Дұшпанды біреу шабады,
Ілмектер: дұшпан, атақ, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Атақты сәду алады.
Жесір әйелдің екі өгізіндей:
Ілмектер: жесір, әйел, жоғалу, өгіз, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Бірі табылса, бірі жоғалады.
Төбемде – қабылан,
Ілмектер: төбе, төмен, жылан, қабылан, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Төменде – шыңырау толы жылан.
Түктен ноқаттай нүкте артық.
Ілмектер: түк, артық, нүкте, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жолбарыстың үңгірінен жолбарыстың күшігі өреді.
Ілмектер: жолбарыс, үңгір, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Зауық пен пікір — әртүрлі.
Ілмектер: зауық, пікір, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Қақсал атты қарғытуға үйретпе.
Ілмектер: ат, ауған елінің мақалы, ауған мақалы, үйрету
Бір таспек екі құсты ұрып алды.
Ілмектер: тас, құс, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Ерніңді шүйірдің,
Ілмектер: ерін, етек, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Етегіңе шиырдың.
Кірпіктің көзге ауырлығы жоқ.
Ілмектер: кірпік, көз, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жүрек тілесе жүрдек аяқ жүгірер.
Ілмектер: жүрек, тілек, аяқ, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Бір құлағынан кіреді,
Ілмектер: құлақ, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Екіншісінен шығады.
Көп сөзділік – кезбе бүлік.
Ілмектер: сөз, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Дана да емес,
Ілмектер: дана, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Шала да емес.
Арық ауыздың сөзі семіз.
Ілмектер: арық, семіз, ауыз, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Бір кесесі – ішімде,
Ілмектер: кесе, түс, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Екіншісі – түсімде.
Қасығы сынған қазаннан ұрттайды.
Ілмектер: қасық, сыну, қазан, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі