Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 559-бет
Біз ескі әдетімізді сүйеміз, сүюіміз дәлелсіз емес. Құрметтейміз, құрметіміз орыныз емес. Себебі, әдебиетімізде өзге жұрттың әдебиетінде жоқ нәрселер табылып отыр.
Ілмектер: әдет, құрмет, әдебиет Мұхтар Әуезов
Кітаптың бір мақсаты – агитация десек, кейбір шарттарды орындай отырып, оны да жүргізуге болады. Болмаса желігіп отырған жеңіл қолмен жазып жiберген жарнама дейді.
Ілмектер: кітап, мақсат, жарнама Мұхтар Әуезов
Мен өз жұмысымда сөз жоқ, Совет жазушыларының тәжірибесін пайдаландым.
Ілмектер: жазушы, тәжірибе Мұхтар Әуезов
Білімді болуға оқу керек. Бай болуға кәсіп керек. Күшті болуға бірлік керек. Осы керектердің жолында жұмыс істеу керек.
Ілмектер: оқу, бай, кәсіп, жұмыс, бірлік, керек Ахмет Байтұрсынұлы
Үйрете отырып, үйрену ғана жеміс береді.
Ілмектер: үйрету, үйрену, жеміс Бауыржан Момышұлы
Шындық – бұл ерлікке тәрбиелеудегі ең бір құнарлы құрал.
Ілмектер: шындық, тәрбие, құрал Бауыржан Момышұлы
Төбет күшігін шақырып алып:
Ілмектер: күшік, ит, оқу
- Мектепке сабаққа жақсы дайындаласыңдар ма? – деп сұрайды.
- Әрине, жақсы дайындаламыз.
- Оқуды үйрендің бе?
- Жоқ.
- Санауды ше?
- Жоқ.
- Түбің түскір–ау, мектепте не үйретеді?
- Біз шет тілін үйреніп жүрміз?
-Жақсы екен. Шет тілінде бірдеңе айта қойшы?
- Мияу –у!
Бір тойда асаба былай деген екен:
Ілмектер: асаба, әже, той
Құрметті той қонақтары, алдарыңызға ас қойдық, екі қолды бос қойдық. Алдарыңыздағы асты кезінде ата-бабаларымыз немісті қалай қырса солай жапыра жеп отырыңыздар!
Содан той бітеді. Бір кемпір қолында тырсыйған екі көк пакет шығып бара жатыр дейді. Асаба:
- Әже,мынауыңыз не?
Кемпір:
- Е, қарағым, бұлар пленге түскен немістер ғой-депті ))
Әрбір азамат өз ұлтын сүюге тиіс және өз ұлтына деген терең сүйіспеншілігі мен мақтаныш сезімі арқылы басқа ұлттарды танып, құрметтеп, оларды сүйе білуге тиіс.
Ілмектер: азамат, ұлт, сүю, сүйіспеншілік, мақтаныш, құрмет Бауыржан Момышұлы
Ел үшін аянба – ерлігіңе сын,
Ілмектер: ел, жұрт, ерлік, жігіттік Бауыржан Момышұлы
Жұрт үшін аянба – жігіттігіңе сын.
Өз ұлтын сүю - өзге ұлтты жек көру емес.
Ілмектер: ұлт, сүю, жек көру Бауыржан Момышұлы
Білмей тұрып билік айтудан аулақ болғын.
Ілмектер: билік Бауыржан Момышұлы
Анамыздың ақ сүтімен бойымызға дарыған тілімізді ұмыту – бүкіл ата-бабамызды, тарихымызды ұмыту.
Ілмектер: ана, тіл, тарих Бауыржан Момышұлы
Құлақ екеу, ауыз біреу.
Ілмектер: сөйлеу, көру, жаратқан, құлақ, көз Ахмет Байтұрсынұлы
Ол не үшін бұлай?
Көп тыңдап, аз сөйлеуге жаратқан оны Құдай.
Ауыз біреу, көз екеу – ол не үшін бұлай?
Көп көріп, аз таңдануға жаратқан оны солай.
Ауыз біреу, қол екеу – ол не үшін бұлай?
Көп жұмысшы, аз жеуші – жаратқаны ол солай.
Ұстаздық ету – уақыт ұту емес, өзгенің бақытын аялау, өзіңнің уақытыңды аямау. Бірақ бұған өкінбеу керек. Жер үстінде адам тәрбиелеуден асқан абыройлы іс, ардақты жұмыс жоқ. Ұстаздық – ұлы нәрсе.
Ілмектер: ұстаз, уақыт, бақыт, тәрбие Зейнолла Қабдолов
Білім – қымбат қазына,
Ілмектер: білім, қазына, қанағат Мұзафар Әлімбаев
Қанағат тұтпа азына.
Бала тәрбиесінің ең үлкені – оны еңбекке баулу. Еңбекшіл жас қана ең үздік азамат болып қалыптасады.
Ілмектер: бала, тәрбие, еңбек, азамат Әзілхан Нұршайықов
Баланы жастан жұмсап, жүгіртіп істете беру керек. Еңбекшіл азамат содан қалыптасады.
Ілмектер: бала, еңбекшіл, азамат Әзілхан Нұршайықов
Балаңның жығылғаны да, жылағаны да өзіне сабақ.
Ілмектер: бала, сабақ, жылау, жығылу Әзілхан Нұршайықов
Атаңның ботасын алма,
Ілмектер: ата, бата Есей би Алдамұратұлы
Батасын ал,
Бота өліп қалады,
Батадан бағың жанады.
Өсиетке терең бол,
Ілмектер: өсиет, өсек, сөз Есей би Алдамұратұлы
Өсек сөзге керең бол.
Бала болсаң болғандай бол,
Ілмектер: бала, ағайын Мөңке би
Ағайынға қорғандай бол.
Білімдімен дос бол,
Ілмектер: білімді, дос, ақыл Мөңке би
Сасқанда ақыл береді.
Түн ортасында біреудің үйінде карта ойналып жатыр. Таң атқанша шыдамы таусылған соң үйдің әйелі:
Ілмектер: құмар, карта, қарта, үй
- Біздің үйде карта ойнағанды қашан қоясыңдар? –депті. Сонда күйеуі:
- Әй, Қатираш, айқайлама, енді бұл біздің үй емес, - деген екен.
Ана тілін біліп тұрып, бөтенше жақсы сөйлесең, бұл – сүйініш. Ана тілін білмей тұрып, бөтенше жақсы сөйлесең, бұл – күйініш.Өз тілін білмей тұрып, жат тілге еліктей беру – зор қате.
Ілмектер: ана тілі, қате, жат, сөйлеу Халел Досмұхамедұлы
Тәрбие басы – тіл.
Ілмектер: тәрбие, тіл Жүсіпбек Аймауытов
Тіл жоқ жерде ұлт жоқ.
Ілмектер: тіл, ұлт Шыңғыс Айтматов
Тіл күшіне өлшеу жоқ, тіл көркемдігіне теңеу жоқ. Тіл өлгенді де тірілтеді... Әдебиет әдебиет болғалы тіл қасиетін ешкім сарқа пайдаланған емес, мойымайтын кен.
Ілмектер: тіл, әдебиет, қасиет Ғабиден Мұстафин
Тіл қаруы – сөз, сөз қаруы – ой. Ақылды ой, алғыр сөз – адамның ең жоғары қасиеті.
Ілмектер: тіл, сөз, ой, ақыл, адам, қасиет Ғабиден Мұстафин
Тілің болса, үнің бар,
Ілмектер: тіл Қадыр Мырза Әли
Тіл болмаса, түгің жоқ...
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі