Нақыл сөздер
Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Жігіт кішкентай баланың кәмпит жеп отырғанына қарап отыр. Бала оншақты кәмпит жегеннен кейін, жігіт шыдамай:
Ілмектер: бала, жігіт, денсаулық, ұзақ өмір
-Балам, көп кәмпит жеудің денсаулыққа зиян екенін білетін шығарсың?
Кішкентай бала:
-Ал, менің атам 105-ке дейін өмір сүріпті.
-Ол да көп кәмпит жеген бә?
-Жоқ, ол біреудің ісіне араласпайтын...)
-Көлік сатып алғалы өміріңде қандай өзгеріс болды?
Ілмектер: көлік, өзгеріс
-Жолдан абайлап өте бастадым.
Тіршілікте адам баласы нелер күйге түспек: бейнет шекпек, рахат таппақ, өкінбек, үміт етпек, адаспақ, түзелмек, талай ажалға басын да байламақ, талай соққы да жемек
Ілмектер: адам, ажал, тіршілік, үміт, соққы, өкінбек, үміт етпек, адаспақ, түзелмек Жүсіпбек Аймауытов
Ақылсыз шынға сенбей, жоққа сенбек.
Ілмектер: ақыл, сену, жоқ, Шын Абай Құнанбайұлы
Тоқ адам асты таңдап ішеді,
Ілмектер: тоқ, аш, адам, ас Жүсіп Баласағұни
Аш адам тамағынан өткенді ішеді.
Даңқ кiмнiң күлiп тұрса басында,
Ілмектер: даңқ, сатқындық Мұхтар Шаханов
Сатқындық та бұғып жүрмек қасында
Заңнан ақылды болудың қажеті жоқ
Ілмектер: заң Платон
Тарих рақымсыз. Ол – ғұламаны да, бiлгiрдi де, өнер иесiн де, хандар мен патшаларды да аямайды. Ол өз заңына қарсы келгендердiң бәрiн езiп-жаншып жүре бередi. Тарих заңдары керi қайтуды бiлмейдi және оны жаратпайды.
Ілмектер: заң, патша, өмір Мұстафа Шоқай
Соғыстың заңы – өте қатал заң.
Ілмектер: соғыс Бауыржан Момышұлы
Үміт өрге тартады, үмітсіздік көрге тартады.
Ілмектер: үміт Бауыржан Момышұлы
Туғанына бұрғаны —
Ілмектер: би, уақыт, дәуір
Биді құдай ұрғаны.
Әулекі би
Ілмектер: уақыт, дәуір, би
Ат үстінен билік айтар.
Би екеу болса,
Ілмектер: уақыт, дәуір
Дау төртеу.
Тура биде туған жоқ,
Ілмектер: уақыт, дәуір
Туғанды биде иман жоқ.
Төренің тілі тәтті,
Ілмектер: уақыт, дәуір
Діні қатты.
Айырдан туған жампоз бар,
Ілмектер: хан, жігіт, уақыт, дәуір
Нар емес десең нанғысыз,
Қарадан туған жігіт бар,
Ханға күнін салғысыз.
Ханның қызы шөміш ұстаса,
Ілмектер: уақыт, дәуір
Қолы жауыр болады.
Көп толқыса — хан құлайды,
Ілмектер: хан, дәуір
Көл толқыса — жар құлайды.
Арғымақ аттың құйрығы –
Ілмектер: жақсы, мінез-құлық
Әрі жібек, әрі қыл,
Асыл мінез азамат,
Әрі төре, әрі құл.
Хан халықтан үлкен емес.
Ілмектер: хан, дәуір, уақыт
Басыңа іс түссе:
Ілмектер: уақыт, дәуір
Бекке барма, көпке бар,
Бек беліңді сындырады,
Көп ісіңді тындырады.
Ханның ісі қараға түседі,
Ілмектер: хан, би, уақыт, дәуір
Бидің ісі параға түседі.
Хан сарайы демесең,
Ілмектер: хан, уақыт, дәуір
Қатын өсек қаптаған.
Қошеметшіл қу өңшең
Ханды ғана мақтаған.
Ойында өрелік жоқ,
Ілмектер: хан, уақыт, дәуір
Ханында төрелік жоқ.
Хан жарлығынан
Ілмектер: хан, қатын
Қатын жарлығы күшті.
Хан көп болса — жау көп,
Ілмектер: хан, би, уақыт, дәуір
Би көп болса — дау көп.
Хан — қарақшы,
Ілмектер: хан, уақыт, дәуір
Халық — сарапшы.
Қойды құртаң бүлдіреді,
Ілмектер: уақыт, дәуір
Елді сұлтан бүлдіреді.
Кілемге бергісіз алаша бар,
Ілмектер: уақыт, дәуір
Ханға бергісіз қараша бар.
Ханның басын хан алар,
Ілмектер: уақыт, дәуір
Қардың басын қар алар.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі