Нақыл сөздер
Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Ақылсыз ердің тілі — өз басының дұшпаны.
Ілмектер: ер, тіл, дұшпан, ақылсыз Иүгінеки Ахмед
Ата-ананың ақылы — қазулы қара жолмен тең.
Ілмектер: ата-ана, ақыл, жол Дулат Бабатайұлы
Адам баласы – нәпсінің құлы: маңдайы тасқа тимей тоқтамайды.
Ілмектер: адам, нәпсі, құл Әлихан Бөкейханов
Еуропа мәдениеттімін деп мақтанғанымен, мәдениеті өнерінде ғана, ал мінезі хайуандық сапарынан қайтқан жоқ.
Ілмектер: Еуропа, мәдениет, мінез, хайуан Әлихан Бөкейханов
Тірі болсам, хан баласында қазақтың хақысы бар еді, қазаққа қызмет қылмай қоймаймын.
Ілмектер: хан, Қазақ Әлихан Бөкейханов
Ұлтына, жұртына қызмет ету – білімнен емес, мінезден.
Ілмектер: қызмет, ұлт, білім, мінез Әлихан Бөкейханов
Қазақтың жүрегі тоқтамасын, өнердің жүрегі тоқтамасын деп отырғаным сол. Өнерін өлтіріп алған қазақ ел болып оңбайды, елінен айнып қалған жүрек – жүрек боп соғып жарытпайды. Екеуі бөлінбес бір бүтін, тұтас дүние деп есептеймін. Ендеше, жүрегіміз тоқтамасын.
Ілмектер: ел, жүрек, Қазақ, өнер Әшірбек Төребайұлы
Классикаға дұрыстап мойын бұра алмай жүргендердiң қадірі қашуы мүмкiн. Ал классиканың қадiрi ешуақытта қашпайды. Өйткенi, ол – классика. Классика деген – мәңгiлiк тағдыр тапқан, мәңгiлiк тарих тапқан рухани дүние.
Ілмектер: классика Әшірбек Төребайұлы
Ақыл — адам көрігі, ақылдың сабыр серігі.
Ілмектер: ақыл, адам, Сабыр Мұхтар Әуезов
Еңбек етіп табысқа жету қиындығын көрмеген адамда қайыр жоқ.
Ілмектер: еңбек, табыс, қиындық, қайыр, адам Абдуллаһ ибн әл-Мүбәрак
Адам боп туу – анадан, Айуан боп кету – өзіңнен!
Ілмектер: адам, туу, айуан Қадыр Мырза Әли
Дүниенің ең басты жұмбағы - адам.
Ілмектер: дүние, жұмбақ, адам Қадыр Мырза Әли
Азаппен келген даңқ – мәңгілік.
Ілмектер: мәңгілік, азап, даңқ Қадыр Мырза Әли
Ұлт болудың бір емес, бірнеше шарты бар. Соның ең басты және ең негізгі шарты – ұлттық тіл.
Ілмектер: ұлт, ұлттық тіл, тіл, шарт Қадыр Мырза Әли
Оқушы жастардың ең сенімді ұстазы, сыр жасырмай ашық айтатын адамы – мұғалім
Ілмектер: ұстаз, оқушы, шәкірт, ұстаз туралы нақыл сөздер Ғабит Мүсірепов
Өзінің ұстазынан асып түсуге талпынбаған шәкірт-бейшара.
Ілмектер: ұстаз, шәкірт, ұстаз туралы нақыл сөздер Леонардо да Винчи
Егер мұғалім өн бойына, өз ісіне, шәкіртіне деген сүйіспеншілікті жинақтаса, ол – нағыз ұстаз.
Ілмектер: ұстаз, Мұғалім, шәкірт, ұстаз туралы нақыл сөздер Лев Толстой
Егер мұғалім өз бойына іс пен шәкірттеріне деген сүйіспеншілікті біріктірген болса, ол – кемел ұстаз.
Ілмектер: ұстаз, шәкірт, ұстаз туралы нақыл сөздер Константин Ушинский
Ұстаз… жаратылысынан өзіне айтылғанның бәрін жете түсінген, көрген, естіген және аңғарған нәрселердің бәрін жадында жақсы сақтайтын, ешнәрсені ұмытпайтын… алғыр да аңғарымпаз ақыл иесі…, мейлінше шешен, өнер-білімге құштар, аса қанағатшыл жаны асқақ және ар-намысын ардақтайтын, жақындарына да, жат адамдарына да әділ…, жұрттың бәріне… жақсылық пен ізгілік көрсетіп…қорқыныш пен жасқану дегенді білмейтін батыл, ержүрек болуы керек.
Ілмектер: ұстаз, Мұғалім, үйрету, ұстаз туралы нақыл сөздер Әл – Фараби
Мұғалім ісі сырттай қарапайым болғанмен – тарихтағы ең ұлы істің бірі
Ілмектер: ұстаз, ұстаздық қызмет, ұстаз туралы нақыл сөздер Константин Ушинский
Ұстазыңды атаңнан да әзіз тұт
Ілмектер: ұстаз, ұстаз туралы нақыл сөздер
Мұғалім - зор тұлға, ол күннің құдіретті сәулесі іспетті.
Ілмектер: ұстаз, мұғалім, ұстаз туралы нақыл сөздер Константин Ушинский
Нашар ұстаз шындықты қайталайды, жақсы ұстаз сол шындықты іздеп, табуға үйретеді.
Ілмектер: ұстаз, ұстаз туралы нақыл сөздер Адольф Дистервег
Еңбек шыққан жерден төзім де шығады.
Ілмектер: еңбек, төзім, сабыр Мұхтар Әуезов
Жігіт қадірі өнерімен өлшенер.
Ілмектер: жігіт, қадір, жігіттік Мұхтар Әуезов
Бір кісі дәрігерге барып:
Ілмектер: әйел, котлет, дәрігер, күйеу, керең
- Дәрігер мырза, әйелімнің құлағы естімей қалған сияқты, не істеуге болады?- дейді.
- Үйге барғанда әйеліңіздің артында, біраз ұзағырақта тұрып, орташа дауыспен оған сұрақ қойыңыз. Егер сізді естімесе жақынырақ барып сол сұрағыңызды тағы қайталаңыз. Қандай қашықтықта еститінін анықтайық, соған қарай бір ем қарастырамыз.
Әлгі кісі үйіне қайтады. Асхананың есігінде тұрып орташа дауыспен:
- Жаным, кешкі асқа қандай тамақ жейміз?- дейді.
Әйелі жауап бермейді. Ол жақынырақ келіп тағы да сұрайды:
- Жаным-ау, кешкі асқа қандай тамақ жейміз?
Әйелі тағы да жауап бермейді. Ол жанына келіп тағы:
- Бүгін кешкіге қандай тамақ?
Әйелі:
- Үшінші рет айтып тұрмын ғой саған, котлет!.. ))
Ерлі-зайыптылар демалысында палатка, керек жарақтарын алып табиғатқа шығады. Демалыстарының екінші күні кешкісін жақсылап тамақтанып ұйқыға батады. Бірнеше сағаттан кейін әйелі күйеуін оятады. Күйеуі ұйқысын бөлгеніне ренжігендей болып “Не болды, неге ояттың?” деп сұрайды. Әйелі үрейлі дауыспен:
Ілмектер: Ерлі-зайыптылар, палатка, демалыс, күйеу, әйел
- “Жоғарыға қарашы, не көріп тұрсың?” деп сұрайды.
Күйеуі аспанға бір қарап жауап береді:
- Осыған бола ояттың ба мені? Ал қарадым, миллиондаған жұлдыздарды көріп тұрмын.
- Жарайды бұлар саған нені көрсетіп тұр?
Әбден ұйқысы ашылған күйеуі кішкене ойланып тұрып былай жауап береді:
- Теологиялық жағынан қарағанда Құдайдың құдіретін және өз әлсіздігімді көріп тұрмын. Философиялық тұрғыдан қарағанда аспанның шексіздігін және оның алдында өзімнің түкке тұрғысыз екенімді көріп тұрмын. Астрономиялық жағынан галактикалардың, жұлдыздардың, планеталардың бар екенін көрдім. Ал жұлдыздардың орналасуына қарап арыстан шоқжұлдызына кіргенімізді және сағаттың түнгі 3 болғанын көріп тұрмын. Метеорологиялық тұрғыдан да ертең күннің ашық болатынын көріп тұрмын. Түннің ортасында неге сұрадың бұларды? Жарайды, ал енді сен айтшы, бұл саған нені көрсетіп тұр?
- Маған палаткамызды ұрлап кеткенін көрсетіп тұр...
Қожанасырдың қолында өте әдемі жүзікті көрген саудагер досы Қожанасырға былай депті:
Ілмектер: Қожанасыр, жүзік, дос
- Қожеке екеуміз бұрыннан доспыз. Жақында қажылыққа барамын, сізді қатты сағынатын боламын. Сондықтан жүзігіңізді маған сыйға берсеңіз, сізді сағынған кезімде жүзікке қарап сізді көргендей болар едім.
- Мен де сізді сағынатынға ұқсаймын. Ең дұрысы жүзік өзімде қалсын. Жүзікке қараған кезімде, досым сұрағанда бермеп едім деп сізді еске алып
Медициналық тексеру кезінде жас жігіт әскерге жарамсыз болу мақсатымен көз дәрігеріне кіреді. Дәрігер тақтайшадағы әріптерді көрсетіп сұрайды:
Ілмектер: тексеру, жігіт, дәрігер, Әскер, Шәріп
- Мынау қандай әріп?
- Қай әріп?
- Мына тақтайшадағы әріптерді айтып тұрмын, көрмей тұрсың ба?
- Қандай тақтайша?
- Міне мына қабырғадағы ілулі тақтайша.
- Ол жерде қабырға бар ма не?
Ақыры әскерге жарамсыз болып шығады. Сол күні кешке әлгі жігіт кинотеатрға барады. Кино бітіп жарықтардың қосылуымен жанына қараса, күндіз өзінің әлгі қабылдауында болған дәрігерді көріп қалмай ма?! Дәрігер де оны танып қояды. Дәрігер енді сөйлей бастағанда, жігіт бірінші болып дәрігерден сұрайды:
- Кешіресіз ағай, қателесіп мінбеген сияқты едім ғой, бұл Айнабұлаққа баратын автобус емес па?
Шалмен кемпірдің жаңа түскен келіні есік алдын сыпырмайды екен. Шалмен кемпір өзара келісіп екеуміз таласайық сен “мен сыпырамын” де, мен “жоқ мен сыпырамын” дейін мүмкін келін ұялғаннан мен сыпырамын дейтін шығар депті. Сөйтіп шалмен кемпір сыпырғыны алып таласа бастапты. Мұны көрген келіні келіп “не болды неге таласып жатырсыздар, бір күн сіз сыпырыңыз, бір күн енем сыпырсын” деген екен.
Ілмектер: келін, шал, кемпір, мен, сен
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі