Эссе және өлең-жыр байқауы

Артур Шопенгауэр

Шопенгауэр Артур (22 ақпан 1788, Гданьск — 21 қыркүйек 1860, Майндағы Франкфурт) — неміс философы, идеалистік бағыттың өкілі. Негізгі шығармасы “Ерік және түсінік ретіндегі әлем”. Шопенгауэр диалектика мен тарихилыққа, әсіресе, Гегельдің панлогизміне қарсы шығып, И. Кантқа бет бұрып, кантшылдықты платонизммен және волюнтаризммен ұштастырды. Шопенгауэр философиясының негізгі арқауы, жан-жақты бастама принципі — ерік. Ол үшін ерік — абсолютті бастама, бүкіл дүниедегі бар заттар мен құбылыстардың түп-тамыры, қайнар көзі мен түп негізі. Шопенгауэр шынайы философия материалистердің іліміндегі объектіден немесе идеалистердің іліміндегі субъектіден басталмайды, сананың алғашқы сатысы түсініктен басталуға тиіс дейді. Шопенгауэр ілімінде “дәйекті негіз заңы” объектінің формасы болады және ол болмыс заңы (кеңістік пен уақыт), себептілік заңы (материалдық дүние), логиканынң негіз заңы (ғылыми таным) және мотивация заңы (адамның әрекетке ынталануы) болып төрт түрде көрініс табады. Шопенгауэр философиясы өз заманында ескерілмей тек 20 ғасырдың орта кезінде таралып, иррационализмнің дамуына әсер етті.


Нақыл сөздері

Нәпсі аңсары дегеніміз нәсілге (түрге) пайдалы құндылықты өз жеке басына да пайдалы деп есептейтін алдамшы сезім. Нәсілдік мақсат орындалғанда елес құштарлық сейіледі де, жеке өзінің нәсілге алданғанын сезіп құлазиды. Нәсілдік әрекет, мысалы ұрықтандыру орындалғанда босау мен әлсіреу пайда болады, көп санды жәндіктер дереу өледі.

Ілмектер: нәпсі, сезім, құштарлық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Кім болса да, кездескен адамыңның азаматтық құны мен адамдық құрметіне объективті баға берме. Оның сұрқия ерік-ниетіне де, алдамшы да, қисынсыз ақыл-көзқарасына да назар аударма: алдыңғысында сен оған өшігесің, кейінгісінде сен оны менсінбейтін боласың. Қайта сен оның кешірмесіне, жолыққан ісіне, қажетсінуіне, абыржуы мен қайғысына назар аудар.

Ілмектер: адам, қайғы, абыржу, құн, ниет, ерік, ақыл, көзқарас, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Тіршілік дегеніміз аңсар. Аңсар қанағаттанбаса қайғы-мұң туылады. Аңсар қанағаттанса зерігу-жалығу туылады. Өмір қайғы мен зерігудің арасында тынымсыз тербелген маятникке ұқсайды. Шаттық дегеніміз қайғыдан зерігуге, не зерігуден қайғыға ауысып бара жатқандағы уақыттық қасқағым сәт қана.

Ілмектер: тіршілік, аңсар, қайғы, мұң, өмір, шаттық, уақыт, сәт, зерігу, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Барша халық, бүкіл әлем көзіне әрқашан елес, сағым секілді көрінбесе, ондай адамда философияға қабілеті жоқ.

Ілмектер: халық, әлем, философия, сағым, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Өмір сахнасындағы патша, уәзір, қолбасы, әскер, қызметші және басқалар сыртқы ерекшелік жағынан ғана бір-бірінен өзгеше, ал, түрлі образдардың мәні бірдей: жұрттың бәрі әлденені аңсаған және өз тағдырынан алаңдаған актер.

Ілмектер: өмір, сахна, әскер, патша, қызметші, жұрт, тағдыр, алаңдау, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Адамдар тағдыр деп жүрген нәрсе, шын мәнiнде, олар жасаған ақымақтықтардың жиынтығы ғана.

Ілмектер: тағдыр, ақымақтық, нақыл, қанатты сөздер, афоризм Артур Шопенгауэр

Тіршіліктің бақыты мен қайғысы басқа түскен істің бақ, не сор болғанынан емес, қайта біздің оған қалай бетпе-бет келуімізге, қалай сезінуімізге байланысты.

Ілмектер: тіршілік, бақыт, сор, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, сезім Артур Шопенгауэр

Аузына сары су толған адамға есіл шарап та дәмсіз сезілетіні секілді мінезі жаман адам көңілді істі де көңілсіздікке айналдырады.

Ілмектер: жаман, мінез, шарап, дәм, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Өмір алғашқы 40 жылда бізді оқулықпен оқытады, сосын кейінгі 30 жылда соған түсініктеме берумен болады.

Ілмектер: өмір, оқу, жыл, түсініктеме, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Парасаттылар өз өмірінен лаззат алады, бос уақытын дұрыс игереді. Ақымақтар бос қалуға төзбейді. Бос уақыт оларды зеріктіреді. Сондықтан олар пайдасыз ойынмен көңіл аулап, уақыттық рахатқа салынады.

Ілмектер: парасат, өмір, уақыт, ақымақ, зерігу, пайдасыз, ойын, рахат, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Егер әлдекімнің шын сөйлегеніне күдіктенсең, онда өтірік болса да оған сенген қалып таныт. Ондайда ол одан сайын өзіне сеніп, жүректі түрде тіпті де зор өтірік айтып, өз бетпердесін (маска) өзі ашатын болады.

Ілмектер: шын, күдік, сенім, сену, жүрек, өтірік, маска, бетперде, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Баянды нәрсе байлық емес, адамдық қасиет.

Ілмектер: байлық, қасиет, адам, баяндылық, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Күту жалқаулардың сылтауы, жалқаулықтың жасырынбақ ойнауы.

Ілмектер: күту, жалқау, жалқаулық, жасырынбақ, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Адам істеуге тиістіні істей алады, бірақ қажетсінгенінің бәрін ала алмайды.

Ілмектер: іс, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, қажет Артур Шопенгауэр

Дүниедегі роза гүлдерінің бәрінде тікен бар. Егер қолыңды жаралаудан қорықсаң, роза гүлінің хош иісін иіскей алмайсың.

Ілмектер: дүние, роза, гүл, тікен, қол, хош иіс, иіскеу, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Кітап оқу басқалардың миымен ат жарыстыру; ойланып-толғану өз атыңмен өзің зымырау.

Ілмектер: кітап, оқу, ми, жарыс, ойлану, толғану, зымырау, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Айнаға басқа адамның көзімен қарау мүмкін емес. Адамның өздік санасы ондайда «анау тұрған басқа адам емес, менің Менім» дегенді күбірлеуден жалықпайды.

Ілмектер: айна, қарау, көз, сана, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Біздің денеміздегі кейбір мүшелер миымыздан да ақылды.

Ілмектер: дене, мүше, ақыл, ми, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Ақыл кейде ерікті жетелегендей көрінеді, бірақ ол бәрібір қожайынның барғысы келген жеріне жол бастаушы ғана бола алады. Ерік дегеніміз көзі өткір ақсақты арқалап алып жол басатын құдіретті де, қуатты соқырға ұқсайды.

Ілмектер: ақыл, ерік, құдірет, соқыр, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Артур Шопенгауэр

Адам жалғыздықта ғана өзіне қайтады, жан дүниесіндегі бар байлығы өзіне ашылады. Ондайда, әдемі киіміне қарамастан тоғышардың бейшара көңілі өксік атады, ал есіл адамдар иен қағырда жүрсе де құлазуға ұшырамайды.

Ілмектер: жалғыздық, жан дүние, байлық, әдемі, киім, көңіл, өксік, құлазу Артур Шопенгауэр

Қарап көріңіз

Жүктелуде...

×