Мұхтар Әуезов нақыл сөздері мен ойлары
Мұхтар Әуезов нақыл сөздері мен ой-толғамдары осы бетте берілген.
Автордың дәйексөздері, қысқаша өмірбаяны және басқа бөлімдеріне апаратын ішкі сілтемелер бір жерде жинақталған.
Автор туралы
Мұхтар Омарханұлы Әуезов – қазақтың ұлы жазушысы, қоғам қайраткері, ғұлама ғалым, Қазақстан ғылым академиясының академигі (1946), филология ғылымдарының докторы, профессор (1946), Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1957).
Ол қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданы жерінде 1897 жылы жиырма сегізінші қыркүйекте туған. Алғашқыда 1908 жылы Семейдегі Камалиддин хазірет медресесінде оқып, одан кейін орыс мектебінің дайындық курсына ауысады. 1910 жылы Семей қалалық бес кластық орыс қазына училищесіне оқуға түсіп, соңғы класында оқып жүргенде «Дауыл» атты алғашқы шығармасын жазады.
Училищені 1915 жылы аяқтап, Семей қалалық мұғалімдер семинариясына түседі. Семинарияда оқып жүріп Шәкәрім Құдайбердіұлының «Жолсыз жаза» дастанының негізінде «Еңлік-Кебек» пьесасын жазып, оны 1917 жылы маусым айында Ойқұдық деген жерде сахнаға шығарады.
Автордың бөлімдері
Жарияланған материалдар
...ғылым мен мәдениет барлық дүниенің алтын алқасы болып отыр.
Ілмектер: ғылым, мәдениет, дүние Мұхтар Әуезов
Осы күнгі біздің көп мақтанышымыздың ең ірісі — ғылым.
Ілмектер: ғылым, мақтаныш Мұхтар Әуезов
Әнге әуес, күйге құмар бала жаны сұлу, өмірге ғашық болып келеді.
Ілмектер: ән, күй, құмар, бала, өмір, ғашық Мұхтар Әуезов
Абайдың барлық өлеңі – қазақтың сол күшті тілінің ішінен туған асыл құрыш, қырдағы қалың қазақтың осы күйге шейін сөйлеп жүрген жалпақ тілінің жемісі, соның сыры мен сымбатын көрсететін айнасы. Бұл – Абайдың қазақ тіліне істеген қызметі.
Ілмектер: Абай, қазақ тілі, өлең Мұхтар Әуезов
Әйел-ана бір қолымен бала тербетсе, бір қолымен әлемді тербетеді.
Ілмектер: әйел, ана, бала, әлем Мұхтар Әуезов
Мақал-мәтелдердің молдығы, олардың тамаша поэтикалық формасы, шебер түрде берілген терең, тіпті философиялық мән-мағынасы – осындай тамаша үздік шығарма тудырған қазақ халқының өзінің де асқан ақындық дарынының, оның сарқылмас даналығының анық айғағы.
Ілмектер: мақал, Мақал-мәтел, мағына, қазақ, халық, ақын, дарын, дана Мұхтар Әуезов
Жұмбақ - сөз образының кілті,
Ілмектер: жұмбақ, ақын, ақындық, сөз Мұхтар Әуезов
Ақындықтың ұрық-дәні.
Біз үшін халықтар достығынан артық идеал болмақ емес.
Ілмектер: халық, достық Мұхтар Әуезов
Шын көңілден айтылған тілекке — шындықпен жауап беру парыз.
Ілмектер: көңіл, шындық, тілек Мұхтар Әуезов
Жігітті жылы сөз ширатпайды, қатты сын ширатады.
Ілмектер: жігіт, сын Мұхтар Әуезов
Күшіңе сенбе, адал ісіңе сен.
Ілмектер: іс, күш, еңбек ету Мұхтар Әуезов
Өзіне-өзі ғашық болушылық – бұл адамның үлкен соры. Бұл, ең алдымен, өзімшілдікті, күншілдікті туғызады.
Ілмектер: ғашық, сор, өзімшілдік, күншілдік Мұхтар Әуезов
Алтын анам, Отаным, сенен аяр жаным жоқ, сенен үркер күшім жоқ - деп ер қайратыңа мін дағы, өрге бас.
Ілмектер: отан, ана, қайрат Мұхтар Әуезов
Адам баласының жаман құлқы жаратылысынан емес, өскен орта, алған үлгі, өнеге білетіндігінен және түзелу, бұзылу жас уақытта болады.
Ілмектер: адам, мінез, жастық Мұхтар Әуезов
Амал: кіжіну бар, килігу жоқ.
Ілмектер: амал Мұхтар Әуезов
Адам көркі – ақыл.
Ілмектер: адам, ақыл Мұхтар Әуезов
Жауға – жалынба, досқа – тарылма.
Ілмектер: жау, дос Мұхтар Әуезов
Ұстаз – ұлы есім.
Ілмектер: ұстаз Мұхтар Әуезов
Кісінің бір ғайыбын маған айтқан адам – менің жүз ғайыбымды кісіге айтар.
Ілмектер: айып, кісі, айту Мұхтар Әуезов
Өзіне өзі ғашық болу - адамның үлкен соры, бұл ең алдымен өзімшілдікті, күншілдікті туғызады.
Ілмектер: ғашық, өзімшілдік Мұхтар Әуезов
Бұл дәуірде өз тілін, әдебиетін білмеген, қадірлемеген адам толық мәнді интеллигент емес деуге де болады. Себебі, ол қандайлық мамандық білімі болса да, рухани ой тәрбиесінде сыңаржақ азамат болады.
Ілмектер: дәуір, тіл, адам, интеллигент, рухани, тәрбие, азамат Мұхтар Әуезов
Өнерпаз болсаң, өр бол.
Ілмектер: өнерпаз, өр Мұхтар Әуезов
Қыл өтпестей татулықты бір ашуға сатпайық.
Ілмектер: татулық, ашу Мұхтар Әуезов
Азамат сыны – ерлік, ерлік сыны – елдік.
Ілмектер: азамат, сын, ерлік, елдік Мұхтар Әуезов
Аузымен айды алып, қолымен қосаяқ соға алмайтын жандар бар.
Ілмектер: ауыз, қол, жан Мұхтар Әуезов
Білім – бақтың жібермейтін қазығы,
Ілмектер: білім, білімсіз, бақ, азық Мұхтар Әуезов
Білімсіз бақ – әлдекімнің азығы.
Жолдасын таппаған ер азады,
Ілмектер: жолдас, ер, басшы, ел Мұхтар Әуезов
Басшысын таппаған ел азады.
Іздессең – табарсың, алыссаң – аларсың
Ілмектер: іздеу, табу, алысу, алу Мұхтар Әуезов
Қызғаныш – құрт ауруы, мыс қазанда қайнайтын азап оты.
Ілмектер: қызғаныш, құрт, ауру, азап, от Мұхтар Әуезов
Тумай жатып – толдым деме, толмай жатып – болдым деме.
Ілмектер: толдым, болдым Мұхтар Әуезов
- Азамат Төре
- Редьярд Киплинг
- Азамат Төре
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі