Шалкиіз Тіленшіұлы: дұшпан, туыс, туысқан, нақыл... туралы айтқаны

Ашу бар жерде ақыл тұрмайды. Ашу деген - ағын су, Алдын ашсаң, арқырар. Ақыл деген - дария, Алдын тоссаң, тоқырар. Кісі бірге туыспау керек, Туысқан соң сөз қуыспау керек. Сөз қуған пәлеге жолығады. Жол қуған олжаға жолығады.

— Әйтеке би

ақыл, сөз

Әйел алсаң қарап ал ақылдысын, Сол болар басқалардан жақын кісің. Ағайынға, туысқа қайырылса, Дүниеде нағыз сол ғой мақұл кісің. Ерге – аю, балаға – қасқыр болса, Ондай қатын алғанның күні құрсын.

— Шал Құлекеұлы

әйел, ағайын

Ақылсыз достан, Ақылды дұшпан артық-ты

— Шалкиіз Тіленшіұлы

дос, ақыл

Уайымсыз салғырттық деген нәрсе бар, ол Алланың, халықтың, дәулеттiң, ғибраттың, ақылдың, ардың дұшпаны, бiрi бар жерде бiрi болмайды.

— Абай Құнанбайұлы

уайым, салғырт

Өсек, өтірік, мақтаншақ, Еріншек, бекер мал шашпақ – Бес дұшпаның, білсеңіз. Талап, еңбек, терең ой, Қанағат, рақым, ойлап қой – Бес асыл іс, көнсеңіз.

— Абай Құнанбайұлы

Қанағат, рақым

Ақылсыз достан ақылды дұшпан артық.

— Шалкиіз Тіленшіұлы

ақыл, дос

Құт берекең - атаң қымбат, Аймалайтын анаң қымбат. Мейірімді апаң қымбат. Асқар тауың - әкең қымбат.

— Қазыбек Келдібекұлы

Қазыбек би, ата

Мұратыңа жеткенше дос пен дұшпанға сыр берме.

— Бауыржан Момышұлы

Мұрат, дос