Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Досыңнан сырыңды жасырма,
Ілмектер: жау, дос, сыр, ауған мақалы
Жауыңды басыңнан асырма.
Жібек тозса, есекке
Ілмектер: тозу, ескіру, жібек, есек, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жабуға да жарамайды.
Жылан шаққан алажіптен қорқады.
Ілмектер: ауған мақалы, жылан, қорқу, жіп
Тауық шақырғанға таң атпайды.
Ілмектер: тауық, таң, ауған елінің мақалы, ауған мақалы
Жұмыртқаны жегенің
Ілмектер: жұмыртқа, тауық, араб мақалы
Тауықты құрттым дегенің.
Таң атса шам жайына қалады.
Ілмектер: таң, шам, араб мақалы
Кеменің әуеніне қарай жел еспейді.
Ілмектер: Кеме, жел, әуен, араб мақалы
Ақылды ісіне сенеді,
Ілмектер: ақыл, ақымақ, түс, іс, араб мақалы
Ақымақ түсіне сенеді.
Жасыңда алған білімің,
Ілмектер: білім, тас, Араб мақал-мәтелдері, араб мақалы
Тасқа басқан таңбадай.
Арсыз адам қорқақ келеді,
Ілмектер: ар, адам, барлау, соғыс
Барлауға да шорқақ келеді.
Бір қорқақтың кесірі мыңға тиер,
Ілмектер: қорқақ, кесір, соғыс
Жолдас болсаң қорқақпен - жаның күйер.
Қорқақтың сылтау қойнында,
Ілмектер: қорқақ, ой, соғыс
Басын сақтау ойында.
Ер екі өлмейді, бір өледі,
Ілмектер: қорқақ, ер
Қорқақ шіркін күнде өледі.
Қорқақ қол бастамас.
Ілмектер: қорқақ, соғыс
Қорқақтың қолы қысқа.
Ілмектер: қорқақ
Үргедекпен оттас болсаң,
Ілмектер: үргедек, соғыс, жан
Сөзіне сенбе,
Жан алқымда өзіне сенбе.
Үргедек өзіне сенбейді,
Ілмектер: үргедек, барлау, соғыс
Барлауда болса, көзіне сенбейді.
Үргедек жайшылықта тыным таппайды,
Ілмектер: үргедек, айқас
Қанды айқаста орын таппайды.
Шалғыншың шалдырмаса,
Ілмектер: жау, соғыс
Жауға алдырмайсың.
Күн райын тоққа санама,
Ілмектер: күн, жау, соғыс
Жасырын жауды жоққа санама.
Шалғыншы болсаң, болжай біл,
Ілмектер: жау, алдау, соғыс
Арбасқан жауды алдай біл.
Қараңғы түнде құлағыңды түр,
Ілмектер: жау, қараңғы, соғыс
Аңдысқан жаудыбұрын біл.
Алыстан көрсең алдырмайсың,
Ілмектер: алыс, дос, жау, соғыс
Досыңды жауға қалдырмайсың.
Сезген емес, көргеніңді айт,
Ілмектер: сезу, көру
Естіген емес, білгеніңді айт.
Жолдастарың күзеттегі саған сенеді,
Ілмектер: сенім, жолдас, күзет, соғыс
Қырағы қыран көзіне сенеді.
Күзетте қалғып көзің ілінсе,
Ілмектер: күзет, жау
Жаудың қармағына өзің ілінесің.
Көңілі ояудың - көзі ілінбейді,
Ілмектер: уақыт, көңіл
Уақыттың өткені білінбейді.
Батыр түсінде жау көреді,
Ілмектер: батыр, балықшы, жау, түс
Балықшы түсінде ау көреді.
Қыздың ерлігі қырғында білінді,
Ілмектер: қыз, әйел, соғыс, жау
Әйел демей алдына жауы жүгінді.
Шырын бар жерде шыбын бар.
Ілмектер: шыры, шыбын, парсы мақалы
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі