Өлім — ғибрат.
Ілмектер: өлім Жүсіп Баласағұни
Адамға әсемдік сезімін дарытпайынша, одан нағыз азамат шығара алмайсыз.
Ілмектер: адам, сезім, әсемдік, азамат Рабиндранат Тагор
Арыңды сақта, болсаң да малға кедей.
Ілмектер: ар, мал, кедей Қожа Ахмет Йассауи
Жамандықты жазаламаған адам оның жасалуына жәрдемдеседі.
Ілмектер: жамандық, жаза, жәрдем Леонардо да Винчи
Өнерді үйрен, үйрен де жирен. Ішің күйсе ,тұз жала, сыртың күйсе, домала. Біреу ойнап сөз сұраса сен шындап жауап бер. Ит үрді- керуен көшті. Аузы жаман ел былғайды, Аяғы жаман төр былғайды. Шешеннің тілі ортақ, Шебердің қолы ортақ. Жақсыдан шарапат, Жаманнан кесапат.Шабан ат-өршіл, Жаман адам -төршіл. Тоты құс бойына қарап зорланады, Аяғына қарап қорланады. Балалы марал маңырайды, Баласыз марал аңырайды. Жақсыға сөз ілеседі, Жаманға шөп ілеседі. Тауықсыз да таң атады. Көппен көрген -ұлы той. Жол қуған кәдеге жолығады, Сөз қуған пәлеге толығады. Көже, көзіңе айтайын, Сорпадан садаға кет! Еттің бәрі қазы емес, Иттің бәрі тазы емес. Ер қанаты- ат. Әлін білмеген -әлек.
Ілмектер: Өсиет, ақыл-кеңес, ұлағат
Жүрек арқылы өткен ақыл тілі көпке жетеді.
Ілмектер: жүрек, ақыл, тіл Жан-Жак Руссо
Білімдеріңізді толықтырмаған әр күн – сіз үшін текке кеткен және енді қайтып оралмайтын күн деп есептеңіз.
Ілмектер: білім, күн Константин Станиславский
Келер қазақтың да ішетін уы мен балы - Абай.
Ілмектер: қазақ, Абай, у, бал Асқар Сүлейменов
Қолын кессең бір сөз айтпас,
Ілмектер: қаһарман, ер жігіт, қол Мақтымқұлы
Шын қаһарман ер жігіттер.
Аңғарғыш аңшы ауын алыстан тастайды.
Ілмектер: аңшы, сақтық Құтып
Біздің артықшылықтарымызға қарағанда, жасаған жамандығымыз құдалау мен жек көрушілікке азырақ ұшырайды.
Ілмектер: жамандық, жек көру, артықшылық Франсуа де Ларошфуко
Ұлдың күні күн емес – атадан мал қалмаса,
Ілмектер: ұл, мал, ақыл, ата, бала Қорқыт ата
Ата малы пұл емес – баста ақыл болмаса.
Махаббаттың да өз теоретиктері мен практиктері болады.
Ілмектер: махаббат Олжас Сүлейменов
Бүгінгі жоқ – ертең көп.
Ілмектер: бүгін, ертең, юар, жоқ, парсы мақалы
Сабандай да бәсі жоқ.
Ілмектер: сабан, бәс, парсы мақалы
Іс жоқта – іскер.
Ілмектер: іс, іскер, парсы мақалы
Рұқсатсыз ұмтылған
Ілмектер: рұқсат, парсы мақалы, таңдау
Таңдағанын татады.
Біреудің дастарқанында бас тартады.
Ілмектер: дастархан, парсы мақалы
Ырысы жоқтың
Ілмектер: ырыс, тыныс, парсы мақалы
Тынысы тар.
Дәнекерлегеніне ілекерлеп пайда көздейді.
Ілмектер: пайда, дәнекер, парсы мақалы
Жер – төсек,
Ілмектер: жер, аспан, төсек, көрпе, парсы мақалы
Аспан – көрпе.
Дән дәнге жиылса,
Ілмектер: дән, қамба, астық, парсы мақалы
Астық қамбаға құйылады.
Не төбеде емес,
Ілмектер: төбе, төмен, парсы мақалы
Не төменде емес.
Тұзын татсаң,
Ілмектер: тұз, парсы мақалы
Тұз салғышты сындырма.
Сынған қолдың салмағы мойынға түседі.
Ілмектер: сыну, қол, салмақ, парсы мақалы
Дәмнің де дәмдісі бар.
Ілмектер: дәм, дәмді, парсы мақалы
Күнді күл шашып сөндіре алмассың.
Ілмектер: күн, күл, парсы мақалы
Сүйек жуушы адам мәйіттің я жұмаққа,
Ілмектер: сүйек, кепіл, адам, тозақ, жұмақ, парсы мақалы
Я дозаққа барарына кепілдік бере алмайды.
Күндес күндестің көлеңкесін де күндейді.
Ілмектер: күндес, көлеңке, парсы мақалы
Істегенің – піскен егін.
Ілмектер: іс, еңбек, егін, парсы мақалы
- Омархан Айнұр
- Омархан Айнұр
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі