Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Қылышыңды жауға шаппасаң,
Ілмектер: қылыш, жау, көз
Жүзі тиер өзіңе, ұшы тиер көзіңе.
Жауға аттанар жігіт, төл атын мінеді.
Ілмектер: жау, жігіт, ат, төл
Жауынгерге жара да жарасады.
Ілмектер: жара, жауынгер
Жаулық кигеннің бәрі қатын емес.
Ілмектер: қатын, батыр, бөрік, жаулық
Бөрік кигеннің бәрі батыр емес.
Батырға оқ дарымайды,
Ілмектер: батыр, батыл, жау, оқ
Батылға жау жоламайды.
Қорқып бұғып өлгенше,
Ілмектер: тау, қорқақ
Тайсалмай тауға шығып өл.
Жасты жасақта көр,
Ілмектер: жасақ, қой, ерлік
Құнан қойды қосақта көр.
Ер өнерімен мақтансын.
Ілмектер: ер, мақтану, өнер
Жерден жердің несі кем? -
Ілмектер: жер, егін, ер, уәде
Егін шықса, гүл өссе.
Ерден ердің несі кем
Уәдесін үде етсе.
Өлсем мейлі көріне,
Ілмектер: көр, төр
Бір шығайын төріне.
Тасым түссе - талайымнан.
Ілмектер: тас
Табанды тауды жығады,
Ілмектер: тау, жау
Тайсалмаған жауды жығады.
Тәуекелдің ісі - игі.
Ілмектер: тәуекел
Тауға сүйенген ер
Ілмектер: тау, жау, ер
Таудай жауды жығады.
Қорықсаң құның болмайды,
Ілмектер: қорқу, жау
Жауды жеңбей тыным болмайды.
Өлімнен қорықсаң өлерсің.
Ілмектер: өлім, қорқу
Қайраны жоқ көлден без,
Ілмектер: қайырым, көл, ер
Қайырымы жоқ ерден без.
Ер жігіт үш ақ үй тігеді
Ілмектер: ер, жігіт, үй
Үш қара үй тігеді.
Арыстан болсаң жау үшін,
Ілмектер: арыстан, түлкі, әдіс, жау
Түлкідей болсын әдісің.
Жалықпаған жау жеңеді.
Ілмектер: жау, жалығу
Ердің күйін сұрама,
Ілмектер: ер, жұрт, мал, күй
Жұрттан сауын сауған соң.
Малдың күйін сұрама,
Қоынысынан ауған соң.
Отызыңда орда бұзбасаң,
Ілмектер: отыз жас, қырық жас
Қырқыңда қырып келдім дегеніңе,
Ешкім сенбейді.
Ерге берсең асыңды,
Ілмектер: ер, сый, ас, тағам
Ерлер сыйлар басыңды.
Ер қосы жүре түзеледі.
Ілмектер: ер, қос
Ел сүйгендей досың болсын,
Ілмектер: ел, жер, сүю
Жер сүйгендей қосың болсын.
Жаман жігіт
Ілмектер: жігіт, жолдас, жау, ұят
Жолдасын жауға алғызар,
Өзін ұятқа қалғызар.
Үйінің төбесі жалпақтың,
Ілмектер: үй, қар, парсы мақалы
Үйілген қары да мол.
Қолы қысқаның тілі ұзын.
Ілмектер: тіл, қол, парсы мақалы
Нөпірде де көпір бар.
Ілмектер: көпір, парсы мақалы
Өзі соқыр болса да,
Ілмектер: мін, соқыр, парсы мақалы
Өзгенің мінін көргіш-ақ.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі