Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 454-бет
Елмен көрген — еленбес.
Ілмектер: ел, жер
Шындықтың шырағы сөнбейді.
Ілмектер: шындық
Елсізде ит те жолдас.
Ілмектер: ел, жер
Көп жүрген, жер таниды,
Ілмектер: жер, ел
Көп қыдырған, ел таниды.
Бала тәрбиесінде әке мен шешенің мүмкіндігінше бірдей араласуы үшін, отбасы тәрбиесін жоғары дәрежеде дұрыс жолға қою қажет.
Ілмектер: бала, тәрбие Пётр Каптерев
Оқысаң ғылым қорын білім асар,
Ілмектер: ғылым, білім Шәңгерей Бөкеев
Көңілдің кіршік басқан көзін ашар.
Тұрақтылы болмаса, достықтың да, махаббаттың да құны жоқ.
Ілмектер: достық, махаббат Джозеф Аддисон
Үйренер нәрсең — білім және ұғым.
Ілмектер: білім Жүсіп Баласағұни
Күндіз-түні үнемі еңбек ету, мәңгілік оқу, оқуға әбден жаттығу, соншалықты өжет болу қажет... Ол үшін әрбір сағат өте қымбат.
Ілмектер: еңбек, оқу, білім, сағат Антон Чехов
Жұмыспен қамту орталғына жұмыс іздеп келген адамнан орталықтың қызметкері:
Ілмектер: Алматы, крокодил, қолтырауын, жұмыс
- Бұрын не жұмыс істейтін едіңіз?- деп сұрайды.
- Алматыда қолтырауын аулайтынмын.
- О не дегеніңіз, Алматыда қолтырауын қайдан болсын?
- Мен де сол себепті жұмыссыз жүрмін ғой,-деген екен.
Асқазанының қатты аурып тұрғанына шағымданып келген адамнан дәрігер сұрайды:
Ілмектер: асқазан, дәрігер
- Кеше түскі және кешкі аста не жедіңіз?
- Алдыма не қойылған болса соның бәрін жедім.
Дәрігер ойланып тұрып, көздің дәрілерін жазып береді. Науқас ашуланып:
- Дәрігер мырза мынауыңыз не, асқазанмен көздің не қатысы бар?
- Қатысы бар әрине, көзіңіз жақсы көргенде алдыңнан шыққан барлық нәрсені апыл-ғұпыл жей беріп, асқазаныңды бұзбас едің?- деген екен.
Қожанасыр жолда келе жатып жаңғақ ағашының астына көлеңкелеп отырады. Ағаштың маңында асқабақ бақшасы бар еді. Қожа: «Мына табиғаттың қызығын-ай асқабақтың сабағы кіп-кішкентай бірақ жемісі менің қапшығымдай үп-үлкен. Ал мына діңгегі қалың еңгезердей ағаштың жемісі болса есектің көзінен де кіп-кішкентай» деп іштей ойлайды. Ол осылай ойлап отырғанында басына тарс етіп бір жаңғақ түседі. Шекесі қызарып қалған қожа жаңғаққа бір, асқабаққа бір қарап: «Тәубә, сөзімді кері алдым. Астында отырған мына ағаш асқабақ ағашы болғанда қайтер едім» деген екен.
Ілмектер: Қожанасыр, ағаш, асқабақ, жаңғақ
Елдің күші — селдің күші.
Ілмектер: ел
Жақсылық қылсаң халыққа,
Ілмектер: халық
Бір қайырымын аларсың.
Жамандық қылсаң халыққа,
Жапанда жалғыз қаларсың.
Омарталы бал жалар,
Ілмектер: ел
Қанжарлы қан жалар.
Өзбек байыса там салар,
Ілмектер: халық, ел
Қазақ байыса, қатын алар.
Ел қонысын тапса,
Ілмектер: ел, ер, ырыс
Ер ырысын табады.
Басшысы жоқ ел жетім,
Ілмектер: ел, жетім
Балығы жоқ көл жетім.
Жұт жеті ағайынды,
Ілмектер: жұт
Жиенмен сегіз ағайынды.
Жігіті жүзге жеткен елді
Ілмектер: ел
Жүз іқара кемітеді.
Екі тау қосылмайды,
Ілмектер: ел
Екі ел қосылады.
Халқым — қазынам, қазаным,
Ілмектер: халық
Туғаным — туырлығым.
Көп жаңылса, көнеден сұра,
Ілмектер: көргенді
Көне жаңылса, көргендіден сұра.
Көпке жақын — көкке жақын.
Ілмектер: ел, жұрт
Сенде болсын, менде болсын,
Ілмектер: ел
Менде болмаса, елде болсын.
Қалыптан безсең де,
Ілмектер: халық, ел
Халықтан безбе.
Өрісті жол — елге жеткізер,
Ілмектер: жол, ел
Өзен, су — көлге жеткізер,
Соқпақ — жолға жеткізер.
Жол молға жеткізер.
Ел қалаған ұл, қыздар —
Ілмектер: ел
Ел көгінде жұлдыздар.
Халық сүймес,
Ілмектер: халық, ел
Халық сүйген —
Суға батпас, отқа күймес.
Кең киім тозбайды,
Ілмектер: ел
Кеңесті ел азбайды.
- Омархан Айнұр
- Омархан Айнұр
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі