Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 531-бет
Жердің тілін білсең,
Ілмектер: егіншілік, жер, сый, ел
Тілдей жерден жылдық өнім аларсың.
Елдің тілін білсең,
Елге сыйлы боп жағарсың.
Қара жерге қар жауар,
Ілмектер: қар, жер, мұрат
Қарды көрген бір мұрат.
Қара жерден қар кетер,
Жерді көрген бір мұрат.
Су жетпейін демейді,
Ілмектер: су, жігіт
Жар жеткізбейді.
Ер жігіт жетпейін демейді,
Мал жеткізбейді.
Диқан жерім дейді,
Ілмектер: егіншілік, диқан
Жері үшін ерінбейді.
Нажағайдың көптігін қайтейін,
Ілмектер: егіншілік
Жаңбырдың жоқтығын қайтейін.
Бұлақ көрсең, көзін аш.
Ілмектер: бұлақ, су
Алыстағы дәриядан
Ілмектер: алыс, артық
Алдында жатқан қақ артық.
Төскейдегі тұлпардан
Жаныңда тұрған жабы артық.
Аяқты ақырғы тамшы толтырады.
Ілмектер: ақырғы, тамшы
Алтын — тас,
Ілмектер: егіншілік
Дақыл ас.
Бір тал кессең,
Ілмектер: тал, ағаш
Он тал ек.
Қыста қысыл,
Ілмектер: жыл мезгілдері, қыс, жаз
Жазда жазыл.
Отырықшы ел
Ілмектер: егіншілік
Егінін — ойлайды.
Көшпелі ел
Көлігін ойлайды.
Жаман көлдің суы ащы
Ілмектер: жаман, адам, тіл
Жаман адамның тілі ащы.
Көктемеде бір тойдым,
Ілмектер: көктем
Көбік қарда бір тойдым.
Жер — адамның бесігі.
Ілмектер: жер, ел
Ел — бақыттың есігі.
Жерін қорлаған
Ілмектер: ел, жер
Жеріне сыймайды.
Елін қорлаған
Еліне сыймайды.
Арық қазған — су ішер,
Ілмектер: су, араздасу
Араздасқан — у ішер.
Бұлт —
Ілмектер: бұлт
Жаңбыр жаршысы.
Бел орақтың шыңы бір,
Ілмектер: шаруа, мұң
Шаруаның мұңы бір.
Мал семіз —
Ілмектер: мал, төл
Төл егіз.
Жер семіз —
Дән егіз.
Мың шыбық шаншып өсірсең,
Ілмектер: орман, халық
Халқыңа орман салғаның.
Халқыңа орман салғаның
Өзіңе қорған салғаның.
Қайығына қарай ескегі,
Ілмектер: қой, қайық
Қойына қарай кескегі.
Су басынан тынады,
Ілмектер: су, шіру, балық
Балық басынан шіриді.
Қолымен қоға жұлмаған,
Ілмектер: егіншілік
Аузымен орақ орады.
Еңбегімен ер сыйлы,
Ілмектер: егіншілік, еңбек, ер
Өнбегімен жыр сыйлы.
Таудың биіктігін төбе аңғартады.
Ілмектер: егіншілік
Маяның биіктігін көде аңғартады.
Биік таудың басы қыс,
Ілмектер: қыс, жаз
Баурайы жаз.
Қисық бұтаққа да,
Ілмектер: егіншілік, қисық
Қызыл жиде бітеді.
Кәрі ағаш — бұтағымен,
Ілмектер: кәрі, адам, ағаш
Кәрі адам — ұрпағымен.
Еге білсең,
Ілмектер: егіншілік
Егін тасқа да бітеді.
- Омархан Айнұр
- Омархан Айнұр
- Ахмет Байтұрсынұлы
- Конфуций
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі