ел аузынан — материалдар жинағы – 12-бет

Мамай батыр

02.08.2023

Мамай көзсіз батырлығымен қатар соғыс өнеріне, айла-тәсілге өте шебер болған. Бірде алпыс шақты ғана жасағымен келе жатқан Мамай батырға жарты мыңға тарта жау кездесіп қалады. Мама...

Толық оқу

Қойгелді батыр

02.08.2023

Қойгелді түрлі шайқаста жекпе-жекке шыққанда жеңіліс көрмей, жоңғардың тоғыз батырын өлтіріп, қазақ қолын жеңіске рухтандырған. Кейін сардар болып қол басқарғанда да, ол әскери соғ...

Толық оқу

Қозыүй батыр

02.08.2023

[Қозыүй батыр] 1718 жылы болған шайқаста жоңғарлар қолына түсіп қалады. Жоңғарлар қол-аяғын байлатып, дүре соқтырып, ағаш қалыппен кысқанда да ол тістеніп отырып алған.

Толық оқу

Қаралда батыр

02.08.2023

Әкесі Саламат Бөкенұлы Әбілқайыр ханның тұсында қол бастаған батырдың бірі болған. Өзімен жекпе-жекке шыққан қалмақ батыры Нұрғаспақтың қарындасы Түгесті, қайынағасы өтештің ақылым...

Толық оқу

Жұрын батыр

02.08.2023

Жігіт болып, ат жалын тартып мінгеннен кейін, тұңғыш бала ретінде әкесінің сырттай жүріп, ағайын болып саналатындардың ауылдарына жақын жерлерді жайлап, қыстаған көрінеді. өзі қайр...

Толық оқу

Олжабай батыр

02.08.2023

Олжабай батыр жалпақ жауырынды, орта бойлы, қалың қабақты, кішіпейіл және сабырлы болған дейді. Батыр қанша жаужүрек болса да, ашу-ызаны, қайнаған кекті әрдайым ақылға жеңдіріп оты...

Толық оқу

Олжабай батыр (ІV нұсқа)

31.07.2023

«Он сан орта жүзге ұран болған Олжабай» деседі. Бұл сөзге дәлел боларлық әңгіме айтады.

Толық оқу

Олжабай батыр

30.07.2023

Он сан Орта жүзге ұран болған Олжабай[дың] әкесі Толыбайдың жалғыз құла шолақ биесі бар екен. Құла шолақ бие құлындап, арбаға байлап сауып отырғанда, ұры алып кетіпті. Он жеті жаса...

Толық оқу

Сүйіндік Олжабай батыр ертегісі

30.07.2023

Әз Тәукенің тұсында үш жүздің баласы оңтүстіктен шөлейтке қарай жайлайды екен. Сырдың бойын жағалап, Жетісу, Алматы, Қапал тауларын өрлей отырады екен. Орта жүздің қыс қыстауы шүйг...

Толық оқу

Қабанбай мен Райымбек

30.06.2023

Қабанбай батыр жас кезінде ұлы жүздің атойшыл батырлары Ханкелді, Аралбай, Мергенбай, Жауатар, Ырыскелді сияқты ірі тұлғалармен талай рет үзеңгілес болып, жоңғарларға қарсы қанды ш...

Толық оқу

Қабанбай мен Жәнібек

29.06.2023

Қабанбай туралы Шыңжаңда тараған аңыз-әңгімелердің бірқыдыруына Жәнібек батыр араласып келеді. Бір күні Қабанбай, Бөгенбай, Жәнібек үшеуі жорыққа аттанады. Бұлардың кім екенін білм...

Толық оқу

Абылай туралы

23.05.2023

Абылай хан жоңғарларды шапқан бір шабуылда мың адам барлаушығып алға жіберіпті. Оларды екіге бөліп, екі батырды бас етеді: қарабұжыр Қанжығалы Жантай және сол рудың үлкені Бөгенбай...

Толық оқу

Абылай ханның балалары

23.05.2023

Абылай ханның алғашқы алған бәйбішесі — қарауыл қызы. одан ұл жоқ, жалғыз қыз болды. ол қыз — Жамантай ханның шешесі. Онан соң қарақалпақ қызынан: Әділ сұлтан, Ешім сұлтан. Қабан қ...

Толық оқу

Абылайдың Әтеке жырықпен соғысуы

23.05.2023

Абылай орыс патшасына бағынбай онымен соғысып, жеңілетін болған соң, осы Алатауға қарай ауып келеді. Абылай ұлы жүз бен қырғыздың шекарасын мекен қалған. Қырғыздар жақын тұрған қаз...

Толық оқу

Абылай туралы

23.05.2023

Абылай хан Қазыбек пен Бөгембай батырмен кеңесіп отырып:

Толық оқу

Абылай мен Андығожа батыр

23.05.2023

Абылайға қалмақтың ханы елші салып:

Толық оқу

Абылай мен Жарылғап

23.05.2023

Көкшетауда кырық сегіз жыл хандық құрған Абылай хан алпыс кісі жолдаспен бір жорыққа бара жатып жазғытұрым Баянауыл тауына түнепті, елсіз екен, жоқ екен. Түнде аш жатыпты, таң атқа...

Толық оқу

Бұрынғы заманның адамдарының қандай екенін танытуға сөйлеген сөз

23.05.2023

Күлік баласы — Тілеуімбет, мұнан туған — Жанайдар. Бұл Жанайдар — Абылай заманында жас бала. Жұрт аузында жақсы Жанайдар атанған.

Толық оқу

Абылайды тұтқыннан босаттырған батыр

23.05.2023

Атақты Абылай хан тұсында қазақ пен қалмақ арасында әртүрлі соғыстар мен сойқан соқтығыстар аз болмаған. Сондай бір соғыста қазақтың қолын Абылай хан, қалмақтардың қолын Қалдан Сер...

Толық оқу

Бекболат пен Абылай

23.05.2023

Қарқаралы тауын айнала қоныстанған он екі ру арғын- қаракесек ішінде қаз дауысты Қазыбектың баласы Бекболат би болыпты. Бір жылы осының бәйбішеден туған тоғыз ұлының ең кішісі Абыл...

Толық оқу

Абылай хан заманында қазақтан шыққан батырлар (ІІІ нұсқа)

23.05.2023

Абылай хан заманында қазақтан шыққан батырлар туралы. Батырлар туралы. Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгембай, Көкжарлы көкжал Барақ жауды көп қашырады. Жақсы атты Бараққа қалады д...

Толық оқу

Абылай хан түсі және өлімі (ІІ нұсқа)

23.05.2023

Бұрынғы замандарда қалмақ қазаққа таң атырып, күн шығармаған. Абылай хан ат арқасына мінген соң, қалмақтың бетін қайтарған. Алатаудың бергі жағында, Алтай тауының бергі жағында қал...

Толық оқу

Абылайдың Самарқанға жорығы (І нұсқа)

17.05.2023

Абылай хан өзіне-өзі емін-еркін келген соң «атажұртым Бұхараны аламын» деп, үш жүздің баласы қазақтың «сен тұр, мен атайын» деген батырларын жиып, аттанды. Мұнан барғаннан әуелі Тү...

Толық оқу

Абылайдың өз түсін жоруы

17.05.2023

Абылай үйінде ме, не жорықта ма, әйтеуір бір түс көріпті (әркім әр түрлі айтады).

Толық оқу