ел аузынан — материалдар жинағы – 6-бет

Махамбет пен Жәңгір хан (І нұсқа)

04.12.2023

Жәңгірдің алғашқы Исатай-Махамбет төремен тату кездерінде Махамбет пенен Бекмағамбетті сөзден жыға алмай жүреді, ханның қай билері болмасын бұлардың алдында қайбыртып сөйлей алмайт...

Толық оқу

Махамбет пен Баймағамбет

04.12.2023

Махамбет Өтемісұлы Исатайдан айырылып жалғыз қалып жүрген кезде, Баймағамбет хан «Исатай жүр» деген жүрушілерін жіберіп, Махамбетті шақыртады. Сұрау, аман-сау алып отырғаннан кейін...

Толық оқу

Исатайдың Жәңгір ханға қарсылық себебі

02.12.2023

Байұлы беріш руынан шыққан Исатай Тайманұлы Ағатай батыр нәсілінен Жәңгір ханға қарсылық себебінің көбі қайын атасы Қарауылқожаның елге берген жәбірінен туған. Жәңгір хан Қарауылқо...

Толық оқу

Исатай мен Жәңгір хан

02.12.2023

Ханым Жәңгірге: «Он екі биді ұстап неғыласың, жалғыз Исатайды ұста! Күндердің күні болғанда бас қорғар болар», — депті.

Толық оқу

Батырдың сауыт-сайманы

02.12.2023

Саржала — XVIII ғасырдың аяғында өмір сүрген, атағы елге кең тараған, игілік-шарапаты жарлы-жақыбайға мол дарыған, әйгілі халық батырларының бірі.

Толық оқу

Исатай батырдың араша түсуі

28.11.2023

XIX ғасырдың 30 жылдарында Бөкей ордасының билеушісі Жәңгір өзінің хандық құрған салтанатына арнап үлкен той жасайды. Тойдың болатын мезгілін бір жыл бұрын хабарлайды. Дайындық жұм...

Толық оқу

Исатай сөздерінен...

28.11.2023

Исатай Тайманұлы ХІХ ғасырдың отызыншы жылдары Еділ мен Жайық өзендері арасын мекендеген қазақ шаруаларының ханға қарсы күресін бастаған батыры болған.

Толық оқу

Исатай батыр

22.11.2023

Ел аузында айтылып жүрген сөздерге қарағанда, Исатай батыр Тайман баласы ер көңілді, ат ауызды, орақ тілді өткір адам болған. Анау-мынау адамға ашалмайтын хан Жәңгірдің есігі Исата...

Толық оқу

Исатай — Махамбет

21.11.2023

Жеңіліске ұшыраған Исатай, Махамбет қолының аз ғана тобы Жайықтан өтіп, Тайсойған құлаған екен. Тайсойғанда Сәмбет дегеннің ауылына бірер күн қонақ болып, тағы ілгері аттанады.

Толық оқу

Махамбет пен Жәңгір хан

21.11.2023

Жәңгір хан баласының туған күндерінің біріне арнап той жасапты. Тойда Махамбет атпен табақ тартып жүрген екен. Жәңгір хан Махамбеттің ру намысына тию үшін, тойда садақа сұрап жүрге...

Толық оқу

Махамбеттің әкесі Өтеміс би

21.11.2023

Махамбет батырдың әкесі Өтеміс сөзге шебер би болған, жақсы орта дәулетті, өзі инабатты адам болған екен. 1801-1802 жылдары Кіші жүздің кейбір рулары Бөкейді хан көтеріп ресми түрд...

Толық оқу

Байғана мен Төлеген би

21.11.2023

Марқұм хан Жәңгір бала күнінде Орынборға оқып жатқанда Есенберді Байғана деген Жәңгірге жолығып: «Басқа беретін датым жоқ, шырағым, мынау боз айғырды сатып, қаржы етерсің», — деп, ...

Толық оқу

Үкі би

21.11.2023

Жәңгір ханның қоластында байбақты Үкі би болыпты. Өзі өте кішпейіл адам екен. Кішпейілділіктен үлкен-кіші демей, бай-жарлы демей, ерте де-кеш те шақырса да, шақырмаса да, бара бере...

Толық оқу

Жан шақ келмеген ділмар қыздың әңгімесі

21.11.2023

Жәңгірдің заманында билер бәрі ерігіп әңгімелесіп отырғанда, біреу тұрып айтады:

Толық оқу

Шомбал биді жеңген Жұмат

21.11.2023

Жәңгір ханның билерінің біреуі ноғай қазақ беріш Шомбал би болыпты. Шомбал бидің қорытып қойған көлінен ағайындары ұрлап тұз сатып, пайда етіп жүреді. Сол күнде бидің ауылдасы кірм...

Толық оқу

Қызылғұрт Жантөре би мен Шомбал би

14.11.2023

Жәңгір ханның Шомбал деген биі болады, Әбілқайыр хан заманында қазақтан салдат алынбайтын кездерде Хиуа-Бұқарадан қашып, ойыл-Қиыл Жем, Сағызды өтіп, қазақ ішіне келіп, Әбілқайыр х...

Толық оқу

Жәңгір ханның тойы

08.11.2023

Бөкей хан дүниеден қайтқан соң, орнына оның баласы Жәңгір хан болып сайланады. Соған байланысты үлкен той жасайды. Ол тойға бүтін ішкі орданың басты адамдарымен қатар, Жайықтың шығ...

Толық оқу

Жәңгір тойында

08.11.2023

Жәңгір хан бір заман сүндет той жасайтын болып, Ыбырай бұрын өзінің қоян қолтық адамдарына повестьке таратады «палуанын, атын жаратсын» деп. «Алдымыздағы июльдің басында келіңіз», ...

Толық оқу

Жәңгір ханның патшаға барып қайтуы

08.11.2023

Өткен Бөкей хан марқұм болған соң, Жәңгір хандық дәрежесін алуға патша ағзам хазіретіне барған уақыттағы жолдастары қайбалы Шөке, қара қазақтан байбақты ұрығының алтыке Таныс, шерк...

Толық оқу

Жәңгір ханның патшадан жәрмеңке сұрауы

06.11.2023

Нарынға Бөкей хан бастап өтіпті. Ол дүниеден қайтқан соң, орнына баласы Жаһангер (Жәңгір) хан болыпты. Ол уақытта мынау һәр орында, яғни қазақ жерінде жақын жерлерде уақтылы жәрмең...

Толық оқу

Мұхтар мен Қайырлы би

06.11.2023

Сырым батырдың ұрпағы Мұхтар орта жүзде ме, әлде Кіші жүздің бір шетінде әкім болып тұрады. Өзі өте тәкаппар, елге сүйкімсіз дегенді есітіп Қайырлы деген би іздеп барыпты. Түс мезг...

Толық оқу

Сырымның қазасын естірту

06.11.2023

Сырым Хиуада жүріп қайтыс болады, бала-шағасына естіртуге елдің адамы жиналып ешбір қисынын таба алмай жүреді. Елдің шетінен Ұрышта деген биді алдырады. «Сырымның өлімін қатын-бала...

Толық оқу

Сырымның қазасы (IV нұсқа)

06.11.2023

Сырым ханның ауылынан кетерінде хан айтады: «Келер жылы саратан айында /июнь/ үлкен тойым бар, соған кел», — деп, Сырымды шақырады. Келер жылы сол уақытта қараман Малайсарыға барып...

Толық оқу

Сырымның қаза болуы (III нұсқа)

06.11.2023

Сырым ат жарысқа өзінің Ақмоншақ атты атын қосады. Аты бәйгеден алда келеді. Бұған ашуланған хан Сырымды өлтірудің қамына кіріседі. Хан Сырымға: «Күресуге адамыңды шығар, шығара ал...

Толық оқу