Қысқа кілт сөз (ілмек) жазып, «Іздеу» батырмасын басыңыз. Сол сөзге байланысты мәліметтер шығады. Мысалы: ана
Мақалалар (1) Ұлағатты сөздер (10)
Конфуций — Ұлағатты сөздер жинағы
Бұл бөлімде "Конфуций" ілмегіне қатысты ойлар, даналық сөздер және мағыналы пікірлер топтастырылған.
Асыл адам сөзге баяу, іске жылдам болғысы келеді.
Ілмектер: Конфуций, Лунь юй, көп сөйлеу, көп сөйлемеу, іс-әрекет, әрекет ету, әрекет, нақыл, нақыл сөз, өсиет, даналық сөздер, афоризм Конфуций
Оригинал (қытайша):
子曰：「君子欲讷于言而敏于行。」
Түсіндірме:
君子 – асыл адам, ізгі мінезді адам.
欲讷于言 – сөзінде асықпай, ойлы болу.
敏于行 – ісінде белсенді, шапшаң болу.
Конфуцийдің „Лунь Юй“ (论语 ) атты еңбегінен алынған.
PS: Адам көп сөйлемей, әрекетімен көрсеткені дұрыс.
Ұстаз айтты: Жақсы адам (жан-жақты, парасатты адам) өзгерісті өзінен бастайды, ал ойсыз адам басқаларды кінәлайды.
Ілмектер: Конфуций, Өзін-өзі тәрбиелеу, ішкі жауапкершілік, жауапкершілік, өзгеріс, Кінәлау, даму, өзгеру Конфуций
Оригинал мәтіні (қытайша классикалық тілде):
子曰：「君子求諸己，小人求諸人。」
(Zǐ yuē: "Jūnzǐ qiú zhū jǐ, xiǎorén qiú zhū rén.")
«Лунь юй» (論語, Аналектілер немесе Әңгімелер мен пайымдаулар) кітабындағы сөз.
Бұл сөз Лунь юйдің 15-тарауы (衛靈公 — Вэй Лин-гун, Wei Ling Gong) ішіндегі 21-ші афоризм (немесе 15.21 деп белгіленеді).
Түсіндірме қысқаша:
君子求諸己 — асыл адам қателікті, жетістікті, моральдық жауапкершілікті өзінен іздейді, өзін-өзі түзетеді, өзінен талап етеді.
小人求諸人 — төмен адам кінәні, себепті, жауапкершілікті басқалардан іздейді, басқаларды кінәлайды.
Ұстаз айтты: «Оқығаныңды үнемі қайталап үйрену — қуанарлық емес пе? Даладан келген достармен кездесу — қуаныш емес пе? Адамдар сені түсінбесе де, ренжімей қалу — бұл нағыз көсемдік емес пе?»
Ілмектер: оқу, Конфуций, Лунь юй, қуаныш, қуану, достар, түсіну, ренжіту, ренжу, ішкі тыныштық, Достық Конфуций
Оригиналы (қытайша):
子曰：「學而時習之，不亦說乎？有朋自遠方來，不亦樂乎？人不知而不慍，不亦君子乎？」
«Лунь юй» (Аналектілер) кітабынан ең танымал әрі әсерлі нақыл сөздердің бірі – оның бірінші тарауының алғашқы сөзі (1.1)
Қарапайым тілде:
Оқығаныңды қайталап, тәжірибеден өткізу — бұл бақыт.
Даладан келген достармен кездескенде — қуаныш.
Адамдар сені түсінбесе, ренжімеу — нағыз асыл мінез.
Бұл сөз оқудың, достықтың және ішкі тыныштықтың мәнін ашады – Конфуцийдің ілімінің негізгі рухы осында жатыр. Оқу тек білім жинау емес, оны өмірде қолдану және басқалардың мойындауын күтпей-ақ адал болу – нағыз даналық!
Ойланусыз оқу — пайдасыз, оқусыз ойлану — қауіпті.
Ілмектер: Конфуций, ЛуньЮй, НақылСөз, Білім, Оқу, Ойлану, Даналық, ӨмірСабағы, Тәрбие, ӨзінДамыту Конфуций
(Егер тек оқып, ойланбасаң, барлық күшің бекер; егер тек ойлансаң, бірақ оқымасаң, өзіңді қатерге ұшыратасың.)
Түпнұсқа (қытайша, пиньин):
学而不思则罔，思而不学则殆
Pinyin: Xué ér bù sī zé wǎng, sī ér bù xué zé dài
Білетін адам — сүйетін адаммен тең емес,
Ілмектер: Конфуций, білім, қызығушылық, ынта, сүйіспеншілік, шынайы құштарлық, табандылық, кемелдік Конфуций
сүйетін адам — одан шынайы ләззат табатын адаммен тең емес.
知之者不如好之者，好之者不如乐之者。
«Лунь юй» («论语», Әңгімелер мен ойлар), VI кітап
Конфуций мұнда оқу/үйрену/іс-әрекеттің үш деңгейін салыстырады:
知之者 (білетін адам) → тек біледі, түсінеді, міндет деп санайды
好之者 (ұнататын/сүйетін адам) → шынымен қызығады, өз еркімен ізденеді
乐之者 (одан ләззат алатын/қуанатын адам) → ішкі қуанышпен, рахаттанып, өмірлік қажеттілік сияқты шұғылданады
Ең жоғары деңгей — үшінші, яғни 乐之 (ләззат алу, қуану, рахаттану).
Қателікті мойындамау — одан да үлкен қателік.
Ілмектер: даму, қателік, адалдық, даналық, Конфуций, Лунь юй Конфуций
Дерегі: Лунь юй
Өзің қаламайтынды өзгеге жасама.
Ілмектер: Әділдік, адамгершілік, афоризм, Конфуций, Адамгершілік туралы, адамгершілік құндылық Конфуций
Дереккөзі:
Конфуций, «Лунь юй» (论语, Analects), 15-бөлім, 23-афоризм
Адамгершілігі барлар, басқаларға тірек болады, осыны өздері де қалайды, басқаларға жетістікке жетуге көмектеседі, өзі де сол жетістікке жетуді қалайды.
Ілмектер: адамгершілік, тірек, жетістік, нақыл, қанатты сөздер, Конфуций Конфуций
- Бенедикт Спиноза
- Ясунари Кавабата
- Мұстафа Шоқай
- Абай Құнанбайұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі