Адам миы неге қателеседі?

Адам миы — әлемдегі ең күрделі “жүйе”. Ол миллиардтаған нейрондар арқылы ақпаратты өңдеп, шешім қабылдайды, есте сақтайды, сезімдерді басқарады. Бірақ соған қарамастан, ми жиі қателеседі. Ең қызығы — бұл әлсіздік емес, керісінше оның жұмыс істеу тәсілінің бір бөлігі.

Ми барлық ақпаратты толық, дәл күйінде қабылдамайды. Ол әрқашан “жылдам шешім” табуға тырысады. Себебі шынайы өмірде адамға әр секунд сайын ойлануға уақыт жоқ. Сондықтан ми қысқа жолдарды қолданады — яғни “эвристика” деп аталатын жеңіл тәсілдермен шешім қабылдайды. Бірақ дәл осы жолдар кейде қателікке әкеледі. Мысалы, адам бір нәрсені жиі көрсе, оны шындық деп қабылдауға бейім болады. Бұл — “жиілік әсері”. Немесе адам алғашқы алған ақпаратқа қатты сеніп қалады. Бұл “алғашқы әсер” деп аталады. Осындай психологиялық механизмдер біздің ойлауымызды байқатпай басқарады. Сонымен қатар эмоция да үлкен рөл ойнайды. Адам ашуланғанда немесе қорыққанда, ми логикалық ойлаудан гөрі жылдам реакцияға көшеді. Сол сәтте қабылданған шешім әрқашан дұрыс бола бермейді. Сондықтан эмоция мен логиканың тепе-теңдігі маңызды.

Мидың қателесуінің тағы бір себебі — ақпараттың шектен тыс көп болуы. Қазіргі заманда адам күн сайын мыңдаған хабарлама, жаңалық, видео көреді. Ми бәрін өңдей алмайды, сондықтан маңызды емесін қысқартып, кейде қате қорытынды жасайды.

Бірақ ми қателесуі — проблема емес, бұл табиғи процесс. Егер ми ешқашан қателеспесе, ол жаңа жағдайларға бейімделе алмас еді. Қателік арқылы адам үйренеді, тәжірибе жинайды, ойлауын жетілдіреді. Сондықтан ең маңыздысы — өз ойлау жүйемізді түсіну. Адам өз миының қалай жұмыс істейтінін білген сайын, ол аз қателеседі және дұрыс шешім қабылдауға жақындайды.

Қорытындылай айтқанда, ми — мінсіз машина емес, бірақ ол үнемі дамып отыратын жүйе. Оның қателіктері — әлсіздік емес, үйренудің бір бөлігі.