Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Байды мал басар,
Ілмектер: бай, жарлы, кедей, бала, мал
Жарлыны бала басар.
Байдан сыралғы, батырдан сауға.
Ілмектер: бай, сыралғы, батыр, сауға
Бай мінеді бір ат,
Ілмектер: жазғытұры, бай, ат, жарлы, кедей
Жарлы мінеді бір ат.
Жазғытұры болғанда,
Бай мінеді құр ат.
Бай менен жарлының арасы ауа менен жердей.
Ілмектер: бай, кедей. ауа, жер
Бай мен бай құда болса, жорға жүрер,
Ілмектер: бай, құда, кедей, дорба
Жарлы мен жарлы құда болса, дорба жүрер,
Бай мен кедей құда болса, зорға жүрер.
Бай мақтанса, май табылар,
Ілмектер: бай, май, кедей
Жоқ мақтанса, не табылар.
Бай мақтанса, табылар,
Ілмектер: бай, мақтану, кедей
Әрнәрсенің, қоры бар.
Жоқ мақтанса, шабылар,
Маңдайының соры бар.
Бай қасына көшіп бар да,
Ілмектер: бай, байлық, қу
Байымасаң, маған кел.
Қу қасына көшіп бар да,
Қурамасаң, маған кел.
Бай қараса, бақ қарайды.
Ілмектер: бай, бақ
Бай қайырлы болмаса,
Ілмектер: бай, қайыр, байлық, мал, жар
Бар малынан айрылар.
Мал бетіне қараған
Жарынан айрылар.
Бай кісіде ақша көп болғанмен,
Ілмектер: бай, ақша, ниет, ізгі
Ізгі ниет жоқ болады.
Бай кісі балпаң келер,
Ілмектер: бай, жарлы, кедей
Жарлы кісі жалтаң келер.
Бай бір борандық,
Ілмектер: бай, батыр
Батыр бір оқтық.
Бай болсаң, паршаменен бетіңді сүрт,
Ілмектер: бай, кедей, жарлы, парша, бет, ет, жан
Жарлы болсаң, жаныңменен етіңді сүрт.
Бай болған кісі бақырып бола ма.
Ілмектер: бай
Бай болған кісі мырза бола бермес.
Ілмектер: бай, мырза
Бай барын бермес,
Ілмектер: бай, сараңдық, кедей
Жоқ қарап тұрмас.
Бай аз, кедей көп.
Ілмектер: бай, кедей, аз, көп
Базардың иті ауылдың итін қаламайды.
Ілмектер: базар, ит, ауыл
Базарда пұлы бардың көңілі тоқ,
Ілмектер: базар, пұл, көңіл, опа, қатын
Қатындардың, қарасаң, опасы жоқ.
Базарға барып бағың сына.
Ілмектер: базар, бақ
Бағынбаған патшаның басы кетеді.
Ілмектер: бағыну, бас, патша
Бағы ашылған адам бәріне де ұнайды.
Ілмектер: бақ, адам, ұнату
Бағбан жүзімнің дәмін білмейді.
Ілмектер: бағбан, жүзім, дәм
Бағбан еңбектің қиыншылығын көрмесе,
Ілмектер: бағбан, еңбек, қиыншылық, жұрт, жеміс, дәм
Жұрт жемістің дәмін татпас еді.
Әшейінде ауыз жаппас,
Ілмектер: той, ауыз
Той дегеде бірін таппас.
Әулиенің кереметі тартар,
Ілмектер: әулие, керемет, бай, несібе
Байдың несібесі тартар.
Әуелі көздеп ал, сосын ат.
Ілмектер: көздеу, ату
Әуелі жапа көрмей, опа болмас.
Ілмектер: жапа, опа
Әуелі көріс, сонан соң біліс.
Ілмектер: көрісу, білу
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі