Ұлағатты сөздер жинағы – 196-бет
Бір ұлттың тілінде сол ұлттың жері, тарихы, тұрмысы, мінезі айнадай ашық көрініп тұрады. Қазақ тілінде қазақтың сары сайран даласы, біресе желсіз түндей тымық, біресе құйындай екпінді тарихы, сар далада үдере көшкен тұрмысы, асықпайтын, саспайтын сабырлы мінезі – бәрі көрініп тұр. Қазақтың сар даласы кең, тілі де бай.
Ілмектер: ұлт, тіл, жер, тарих, қазақ тілі Мағжан Жұмабаев
Сүйемін туған тілді – анам тілін,
Ілмектер: тіл, ана тілі Сұлтанмахмұт Торайғыров
Бесікте жатқанымда берген білім.
Шыр етіп жерге түскен минутымнан,
Құлағыма сіңірген таныс үнім.
Абайдың барлық өлеңі – қазақтың сол күшті тілінің ішінен туған асыл құрыш, қырдағы қалың қазақтың осы күйге шейін сөйлеп жүрген жалпақ тілінің жемісі, соның сыры мен сымбатын көрсететін айнасы. Бұл – Абайдың қазақ тіліне істеген қызметі.
Ілмектер: Абай, қазақ тілі, өлең Мұхтар Әуезов
Ұлттық рухтың негізі – ұлттық тіл. Кешегі Ресей тіліміздің дамуына жол бермеді. Ол кезде біздің ұлттық басылымдар шығару құқығымыз жоқ болатын.
Ілмектер: ұлт, рух, тіл, құқық Мұстафа Шоқай
Тіл – көңілдің ашқышы,
Ілмектер: тіл, білім Ғұмар Қараш
Көңіл – жарық, жан – қия.
Білім – бақыттың басқышы,
Қараңғыда жол қия.
Мақаланы қалам өзі тілегенде жазса – сөз кестелі болады.
Ілмектер: мақала, қалам, сөз Әлихан Бөкейханов
Оқу құралының ең ұлығы – бала оқытатұғын кітап.
Ілмектер: оқу, кітап, бала Ахмет Байтұрсынұлы
Кем талант - кемтар талант.
Ілмектер: талант Асқар Сүлейменов
Махаббат дәмін татпаған, жар сүйіп, қызығын көрмеген, үйін ойлап дүние таппаған, ойсыз-қамсыз шайтандыққа бой алдырғаннан иман қашады.
Ілмектер: махаббат, үй, иман Қожа Ахмет Йассауи
Баршаңызға бақыт тілеймін. Мына жүйке жұқартқандай қиын-қыстау күндерде иінді төмен салмай, еңсе көтертер күш-қайрат, мұқалмас жігер, жақсы табыстар тілеймін. Бәрі бір күнгідей болмайды. Сондықтан, арайлап атар әр таңға сеніммен қарайық. Ақжарылқап күндер алдымызда!
Ілмектер: бақыт, тілек, сенім Дінмұхамед Қонаев
Мөлдір кіршіксіз алғашқы махаббаттың алғашқы сәті ынтызарлықтың жоқтығы емес, өзін-өзі көрсетуден сескеніп жатқан ынтызарлық. Алғашқы махаббат осыдан басталады.
Ілмектер: алғашқы махаббат, махаббат Виссарион Белинский
Бала сіздің ғана қуанышыңыз ғана емес екендігін, сол үшін еліміздің алдында жауап беретініңізді әрдайым естен шығармауыңыз керек.
Ілмектер: бала, ел Антон Макаренко
Өзіңді-өзің алдап және оны байқамай қалу қандай жеңіл болса, біреуді алдап және әшкере болмау - сондай қиын.
Ілмектер: алдау Франсуа де Ларошфуко
«Жүрек» деген жұдырықтай кесек ет,
Ілмектер: жүрек, сезім Сәбит Мұқанов
Сүйген, күйген сезім – қанын еселеп,
Жинай берсе, талай теңіз жасалып,
Талай кеме айдындарын кешер еді.
Тілін білмеген, түбін білмейді. Ондай адам күлдіремін деп күйдіреді, сүйсіндіремін деп сүріндіреді, білдіремін деп бүлдіреді, қуантамын деп қуартады, келтіремін деп кетіреді, жұбатамын деп жылатады.
Ілмектер: тіл Ғабит Мүсірепов
Түрік тілінің ішіндегі гауһары – қазақ тілі.
Ілмектер: тіл, қазақ тілі, түрік тілі Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Ана тілінсіз халық болмайды. Тілінен айырылған ұлт – тарихынан, түп-тамырынан айырылған ұлт. Тілсізді ұлт деуге болмайды. Тілінен айырылған халық – ата-бабасының, туған әкесі мен анасының атын ұмытқан халық. Ал ондайларды мәңгүрт деп атайды.
Ілмектер: ана тілі, тіл, ұлт, тарих, халық Шерхан Мұртаза
Сөз көбіне - көп өзі өмірге келген тілде тұрақтамай, сырттан келген сөздермен (вокабул) алмастырылады. Бірақ мүлдем жойылып кетпейді басқа тілдерде жан сақтап, өмір сүре береді.
Ілмектер: сөз, тіл, вокабул Олжас Сүлейменов
Жастық шақ — ерлік жасар кезең.
Ілмектер: жастық шақ, ерлік Мари-Анри Бейль Стендаль
Мен бір көргеннен ғашық болуға сенбеймін. Менің ойымша, бұл – үлкен қателік. Сіз тек физикалық сипаттамаларға көңіл бөлсеңіз, сол үшін қатты өкінесіз.
Ілмектер: өкініш, махаббат, ғашық Ли Куан Ю
Ердің жүзін күйдіретін нәрсе –– тіл.
Ілмектер: тіл, ер Иүгінеки Ахмед
Игі істің басы – тіл, тәрбие басы – тіл.
Ілмектер: тіл, тәрбие Махмұд Қашқари
Тіл - жазғыштардың тәлкегінен аман қалған тарихи ақпараттың ең бай резервуары.
Ілмектер: тіл, тарих, ақпарат Олжас Сүлейменов
Мен ертегі жазуға тырыстым, бірақ еш нәтиже шыға қоймады. Балаларыма жазған ертегілерімнің бірін көрсеттім. Олар: «Әке, сіз балаларды осыншалық ақымақ деп ойлайсыз ба?» деп қайтарып берді.
Ілмектер: ертегі, әке, бала Габриэль Гарсиа Маркес
Тарих дегеніміз – бір халықтың тек қана еркіндікке қарай ұмтылысының тарихы ғана емес, сол халықтың тәрбиесінің де тарихы.
Ілмектер: тарих, халық, еркіндік, тәрбие Жозеф Ренан
Ұлттың сақталуына да, жоғалуына да себеп болатын нәрсенің ең қуаттысы – тіл. Сөзі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады, өз ұлтына басқа жұртты қосамын дегендер әуелі сол жұрттың тілін аздыруға тырысады.
Ілмектер: тіл, ұлт, сөз, жұрт Ахмет Байтұрсынұлы
Елдіктің өзегі – білік, кілті – тіл, қадір-қасиеті – кісілік.
Ілмектер: ел, тіл, қадір-қасиет Жүсіп Баласағұни
Шын режиссура – жүрек сияқты: соққаны білінбейді.
Ілмектер: жүрек, режиссура Асқар Сүлейменов
Әке-шешенің өтірігі бала жүрегін суындыра береді. Бір кезде ол өтірікті бала да айтады.
Ілмектер: Әке-шеше, өтірік, бала, жүрек Ғабит Мүсірепов
Егер адам тұла бойы түгелімен жалғандыққа берілсе, ақыл-ой талантынан айрылатыны айдан анық.
Ілмектер: жалған, өтірік, талант, ақыл, ой Виссарион Белинский
-
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі