Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 467-бет
Жақсыны арман оздырар,
Ілмектер: арман, мінез-құлық
Жаманды құлқын тоздырар.
Жақсы жігіт сапардан:
Ілмектер: жақсы, жаман, жігіт
Елін аңсап қайтады,
Алдына мал сап қайтады.
Жаман жігіт сапардан:
Пістесін шағып қайтады,
Қалтасын қағып қайтады.
Жақсыдан жаман туса,
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез-құлық
Емі табылмас.
Жаманнан жақсы туса,
Теңі табылмас.
Жамандыққа жақсылық.
Ілмектер: жамандық, мінез-құлық
Ұяты барды ұрғаның.
Жақсылыққа жамандық
Тек зұлымдық қылғаның.
Бақ оралса басыңа,
Ілмектер: бақ, дос, дерт
Дос жиылар қасыңа,—
Егініңді ел салысар,
Қырманыңды ел алысар,
Наныңды ел жабысар,
Малыңды ел бағысар,
Бақ кеткенде басыңнан —
Жоқтан бәле жабысар,
Егініңді өрт шалар,
Сау басыңды дерт шалар!
Жаманның қолында болғанша,
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез-құлық
Жақсының жолында бол.
Адамгершілікке арналған
Ілмектер: сауап, адамгершілік
Үш сауап бар:
Шөлге құдық қазған,
Өзенге көпір салған,
Жолға ағаш еккен.
Жақсының сөзі:
Ілмектер: жақсы, сөз
Шамдай жарық,
Айдай анық.
Жағымпаз надан —
Ілмектер: надан
Жаудан жаман.
Сүймегенге сүйкенбе
Ілмектер: бақ
Бағың кетеді,
Мың тіллалық басыңды
Бір пұл етеді.
Ермек қуған
Ілмектер: еңбек
Бәлеге жолығады;
Еңбек қуған
Қазынаға молығады.
Өзін ғана ойлаған
Ілмектер: адам, мінез-құлық, жақсы, жаман
Жамандықтың белгісі,
Өзгені де ойлаған
Адамдықтың белгісі.
Жақсының өзі де жақсы,
Ілмектер: жақсы, сөз
Сөзі де жақсы.
Жақсыға құрмет
Ілмектер: құрмет, мінез-құлық
Жас-жаранға міндет.
Аққа қара жоқ,
Ілмектер: мінез-құлық
Қараға шара жоқ.
Жақсы адам туса —
Ілмектер: ырыс, адам
Көптің ырысы,
Жазғы жаңбыр жауса,
Көктің ырысы.
Мейірімділік —
Ілмектер: жүрек, мейірімділік, мінез-құлық
Жүректен.
Жаман етіңе келеді,
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез-құлық
Жақсы ниетіңе келеді.
Жақсының сөзі кепіл,
Ілмектер: сөз, жақсы, жаман, мінез-құлық
Жаманның өзі кепіл.
Айыратын жаман бар,
Ілмектер: жаман, сараң, мінез-құлық
Қосатын жараң бар,
Барын ішпейтін сараң бар,
Жасырып ішетін арам бар.
Жақсы жүрген жерін
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез-құлық
Мақтап жүреді,
Жаман жүрген жерін
Даттап жүреді.
Қарға қаңқылдаса,
Ілмектер: жыл мезгілдері, құс
Қысты шақырады.
Қаз қаңқылдаса,
Жазды шақырады
Жаны жайсаң жігіттер
Ілмектер: мінез-құлық, жігіт
Дария шалқар көлмен тең:
Жан аян кескен жігіттер
Ел қонбаған шөлмен тең.
Жаман ағайын
Ілмектер: ағайын, туыс
Бар болсаң
Көре алмайды.
Жоқ болсаң
Бере алмайды.
Жақсыны жамандасаң
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез-құлық
Аруағы тасады;
Жаманды жамандасаң,
Құты қашады.
Күле кіріп,
Ілмектер: мінез-құлық
Күңірене шыққаннан сақтан,
Күн шығып тұрып
Құя жауғаннан сақтан.
Жақсы керісіп отырып
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез-құлық
Күліседі.
Жаман келісіп отырып
Керіседі.
Екі жақсы дос болса,
Ілмектер: жақсы, дос, мінез-құлық
Бірін бірі қия алмас.
Екі тентек қосылса
Бір шаһарға сыя алмас.
Жақсы келін құрдасыңдай болар,
Ілмектер: келін, ұл, жақсы
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
Жақсы болсаң, жердей бол,
Ілмектер: жақсы, жаман, мінез-құлық
Бәрін шыдап, көтерген.
Таза болсаң, судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
- Имам Бұхари
- Константин Паустовский
- Исраил Сапарбай
- Исраил Сапарбай
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі