Нақыл сөздер, ұлағатты сөздер, мақал-мәтелдер, әзілдер – 82-бет
Бір еркек базарда сауда жасап тұр:
Ілмектер: базар
— Мынау не?
— Алма.
— Маған бір келісін беріңіз және әр талын жеке-жеке орап беріңіз.
— Мынау не?
— Жаңғақ.
— Бұдан да бір келі беріңіз және әр талын орап беріңіз.
— Ал мынау не?
— Мейіз ғой, бірақ ол сатылмайды.
Бір бай кешке үйіне келеді. Әйелі:
Ілмектер: бай, адалдық
— Тамақ ішесің бе?
— Не бар?
— Қара уылдырық, бұлғар шарабы, қазы-қарта, жал-жая...
— Шіркін, баяғыдай қара нан мен шай болса ғой...
— Ол үшін елдің еркектері сияқты адал жұмыс істеу керек!
Екі жігіт әңгімесінен:
Ілмектер: жігіт, ағаш, үй
— Білесің бе, ер жігіттің бірінші — ұлы болу керек, екіншіден — үй салу керек, үшіншіден — ағаш отырғызу керек. Сен болсаң, әлі жүрсің.
— Жоғары жақтан көмек болмай тұр.
— Қалайша, қазір Үкімет балалы болғандарға қаржылай қолдау көрсетеді, үй салам дегендерге несие береді дегендей...
— Оны білем, бірақ ондағылар ағаш отырғызғысы келгендерге ешқандай көмек бермейді ғой...
Беделді бір кісінің келіні қыз туады. Бұған көңілі толмаған әлгі кісі перзентхана басшысына телефон шалады:
Ілмектер: перзентхана, бала, немере, келін
— Мен немерем ұл болсын деп едім ғой. Сонша ақшаны сізге не үшін бердім?
— Ашуланбаңыз, ауыстырып береміз...
Билік:
Ілмектер: билік, халық, өмір
— Біз жақсы өмір сүрдік, әлі сүреміз...
Халық:
— Ал біз ше?
Екі жігіттің әңгімесі:
Ілмектер: жігіт, құрылыс, үй
— Сен құрылыста жұмыс істепсің ғой.
— Иә.
— Онда қандай маман болдың?
— Бәрін істейтінмін... Кірпіш тасыдым, цемент тасыдым, құм тасыдым.
— Ол жерден неге шығып кеттің?
— Үйімді салып болдым ғой.
Екі жігіт әңгімелесіп отыр.
Ілмектер: полиция, қауіп
— Егер осы маңда полиция қызметкері жүрсе, онда қауіпсіз жерде жүрмін деп ойла. Ешқандай қорқудың қажеті жоқ
— Неге?
— Өйткені олар өте қауіпті жерде жүре қоймайды.
Жас суретшіге бір әйел келіп:
Ілмектер: суретші
— Менің портретімді салып бергеніңіз үшін қанша доллар сұрайсыз? — деп сұрайды.
— Бір мың доллар.
— Айнытпай саласыз ба?
— Егер айнытпай салсам, бес мың доллар төлейсіз, бикеш.
Әкесі жігіт болып қалған баласына қатты ұрсып жатыр:
Ілмектер: әке, жігіт
— Апыр-ай, бір күннің ішінде, бар болғаны бір күннің ішінде осыншама ақымақтық жасағаныңа таңым бар...
Баласы:
— Несіне таңданасыз? Мен өте ерте тұрамын ғой...
Баласы әкесінен:
Ілмектер: ақша, бала, әке
— Әке, ақша деген немене?
— Ақша деген — қымбат көлік, зәулім сарай, кофе және сұлу қыздар!
— Ал ақша жоқ болса, не болады?
— Ақша жоқ дегеніміз — автобус, жатақхана, қара шай және сенің шешең...
Әскерде:
Ілмектер: әскер
— Бұл жерге келудегі мақсатың не?
— Біріншіден, Отанды қорғау!
— Дұрыс.
— Екіншіден, әскер мені шыңдайды.
— Жақсы.
— Үшіншіден, әскерге барасың ба деп, менен ешкім сұраған жоқ.
Білгім келген сұрақ:
Ілмектер: Социализм, капитализм, жол
— Социализм деген не?
— Бұл — капитализмге апаратын ұзақ жол.
— Білесің бе, сен маған Пушкинді есіме түсіресің.
Ілмектер: ақын, Пушкин
— Е-е, мен де ақынмын, оның үстіне шашым бұйра дегендей...
— Жоқ, атып тастағым келеді...
Әкімшілікке біреу телефон соғады.
Ілмектер: әкімшілік, әкім
— Алло, әкімшілік пе?
— Иә.
— Менің әкім болғым келеді.
— Не айтып тұрсыз? Сіз жынданғансыз ба?
— Сонда есі дұрыстарға әкім болуға болмай ма?
Екі жігіт әңгімесінен:
Ілмектер: жігіт
— Бернард Шоуды білесің бе?
— Білмеймін, бірақ мынауың да Бауыржан-шоу, Шымкент-шоу деген сияқты бірдеме шығар...
Бір байдың әйелі күтуші қызды жұмысынан босатып жібереді. Әлгі қыз есіктен шығып бара жатып, босағадағы жатқан екі итке біраз тиын-тебен тастап кетеді.
Ілмектер: бай, әйел, ит, күтуші
— Мұныңмен не айтпақсың?
— Бұлар мен жуып үлгермеген ыдыс-аяқты жалап, маған үнемі көмектесіп тұрды...
— Жақсы әңгіме жұмыс күнін қысқартады.
Ілмектер: әңгіме, жұмыс
Бүгінгі әңгіме:
Ілмектер: мұнай, бензин
— Мұнайдың бағасы тым арзандап кетті.
— Бірақ бензин өте қымбат қой.
— Бізде бензинді мұнайдан жасамайтын шығар...Әйтпесе арзан болар еді.
Баласы мен анасы:
Ілмектер: шаша, ақыл, ана, бала, әке
— Шеше, неге әкеміздің басында шашы өте аз?
— Себебі ол көп ойлайтын ақылды адам.
— А-а! Ал сенің шашың неге көп?
— Көп сөйлемей тамағыңды іш!
Бастық көмекшісіне:
Ілмектер: бастық, баяндама
— Мен саған бір сағаттық баяндама жаз деп едім ғой. Ал мен оны екі сағат оқыдым.
— Өзіңіз ғой, көшірмесін бірге алып кеткен...
Түн ортасында екі аруақ қорғанды аралап жүреді. Бір кезде есік шиқылдап ашылғандай болады. Бірі екіншісінің артына тығылып қалады.
Ілмектер: қорған, аруақ
— Сен не, — дейді сонда екіншісі, — сонша қорқасың? Тірілер туралы ертегілерге сенесің бе?
Бұқаралық әміріне елші болып бір жас жігіт барыпты. Әмір жас жігіттің келгеніне қатты ренжіп:
Ілмектер: елші, сақал, патша
— Ақ патшаның адалы жоқ па? Елші қылып маған сақалсыз адам жібергені несі?! — депті.
— Егер ақылдың бәрі сақалда болса, онда патша мені емес, ешкіні жіберер еді ғой, — деген екен сонда елші.
Әскерге барғанда дейін ұйқым тыныш болатын. Әскерде жүргенде ұйқыдан маза кетті. Себебі өзім тыныштықты күзеттім. Әскерден кейін алаңсыз ұйықтай алмайтын болдым. Себебі бәтшағарлардың қалай күзететінін жақсы білемін.
Ілмектер: әскер, ұйқы
Құрылысшы мен тапсырыс беруші әңгімелесіп тұр.
Ілмектер: Құрылысшы, үй
— Қабырғаны өте жұқа қылып қалапсыздар.
— Жұқа емес, оның сыртынан әлі тұсқағаз жапсырамыз ғой.
Шешелеріміз кішкене күнімізде бәрімізді де оймақтай шағын қасықтармен тамақтандырғаны есіңізде шығар? Ал енді ойлап көріңізші: қытайлар асты екі таяқшамен жейді. Сонда олардың шешелері сәбиін... тіс шұқығышпен тамақтандыра ма?
Ілмектер: қытай, бала, тамақ, ана, шеше
— Маам! Маа-мааа!
Ілмектер: бала, ана
— Не болды сонша айқайлап! Мен қонақ бөлмедемін, бері келші, не керек өзіңе? Дұрыстап айтшы.
Бүкіл бөлмелерді аралап келген баласы:
— Мама, мен боқ басып кеттім!
Үш жаңа қазақ балаларын айтып мақтанып отырса керек:
Ілмектер: бала
— Ұлым өзіме тартқан іскер. Жылжымайтын мүлікпен айналысады. Ісі оңға басып тұр. Өткенде досына Париждегі пәтерін сыйға берді.
— Менің де ұлым іскер. Қымбат мәшинелер сататын автосалоны бар. Ұсақтанбайды, досына бір су жаңа «Ferrari» сыйлады.
— Біздің бала да жарап тұр — банк ұйымдастырып, аяғына тұрып кетті. Түсінесің бе, досына көлемді несие берді 30 жылға, процентсіз...
Соның арасында оларға төртінші жаңа қазақ қосылады:
— Не айтып жатырсыңдар?
— Бала туралы.
— Ал менің балам, қызтеке! Болмай қалғыр! Сонда да, Парижде пәтері бар, астында «Ferrari», күні кеше 30 жылға процентсіз несие алды. Қалай ғана үйлестіріп жүр, білмеймін...
Тәрбие адам бойында жақсы мінез-құлық қалыптастырады.
Ілмектер: тәрбие, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, мінез, мінез-құлық Бауыржан Момышұлы
Жеке мақтаныш сезімі ерлікті тудырады.
Ілмектер: мақтаныш, ерлік, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, ерлік Бауыржан Момышұлы
Айбарлы адам тек айбарлы адамды ғана сыйлай алса керек, оның жасық жанды құрметтемесі әбден заңды.
Ілмектер: айбар, сый, құрмет, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Бауыржан Момышұлы
- Рымғали Нұрғалиев
- Серік Қирабаев
- Мұхтар Әуезов
- Міржақып Дулатұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі