ел аузынан — материалдар жинағы – 20-бет

Есенаман

17.03.2020

Шығыс Қазақстанда Өтеміс деген ел қу тілді, сықақшы болған. Ол елді қулыққа баулыған атақты қу Жауыр деген кісі екен.

Толық оқу

Бәкеннің шабарманы

17.03.2020

Бәкеннің болыс кезі. Бір шабарманын уезге документ қағаздарын поштабай етіп жібереді. Күн ұзақ жүріп, кешке күн бата Жәкіштің Құрманғалысының ауылына қонбақшы болып келсе, төбе бас...

Толық оқу

Бәкеннің әкесі Мырзатайды сөзден тоқтатып болыс болуы

17.03.2020

Бәкеннің он алты жасқа келген кезі еді. Арғын-найман бас қосқан черезвичайный съезі болып, матайдың басшылары, ішінде Мырзатай болыс бар, жүрмекші болып жатады. Бәкен:

Толық оқу

Бәкеннің бірінші қадамы

17.03.2020

Мырзатайдың баласы Бәкен — қарапайым, ұялмайтын, бет алғанынан қайтпайтын қайсар, тапқыр, шешен адам болған.

Толық оқу

Өмірбай ақын

17.03.2020

Өмірбай Тілеуліұлы 1850 жылы бұрынғы Семей уезі, Бұғылы болысы, Өтей аулында туған. Жас кезінде шешен індетінен екі көзі бірдей соқыр болып қалған ақын бір жылы «Абайға сәлемдесемі...

Толық оқу

Етекбай би мен Шорманның Мұсасының сөзі

17.03.2020

Төңкерістен жарты ғасыр бұрын Осы күнгі Павлодар облысы бұрынша Кереку еліндегі Қаржас Шорманұлы Мұсаның елінің жүз жылқысын Жауар Қарауыл Етекбай бидің елі айдап келіп пайдаланады...

Толық оқу

Өзінен зор шығып отыз тісін алдырған алып (ІІ нұсқа)

17.03.2020

Мың сегіз жүз тоқсан бесінші жылдардың мөлшері. Семей облысы, Суықбұлақта жалғыз бекет үйге келіп түстік. Біз жүргіншіміз, жиырма шақты жүк тиелген шанамыз бар. Қыстың орта кезі ед...

Толық оқу

Күш атасын танымас (І нұсқа)

14.03.2020

Қашан да әңгімені түрлендіру үшін батырдан не шешеннен: «Сіз өміріңізде неше мәрте ауыр сынға түстіңіз, неше рет жеңілдіңіз, қанша рет сүріндіңіз?» деген сияқты сауалдар қойылады ғ...

Толық оқу

Ақан сері туралы

14.03.2020

Ақан сері Құлагері өліп, қайғының қамауында келе жатқан уақытында өз елінің халқы тайлы-таяғымен Қылышпай аулына келіп тосқан екен. Халқы келіп, Қылышпай ауылына түсіп, қой сойдыры...

Толық оқу

Ұрылардың тапқырлығы

14.03.2020

Ертеректе Адайда Тәш деген атақты ұры болыпты. Өзі еңгезердей қарулы адам екен. Ел арасы көршілес ауылдарға тимей, қолды алысқа салады екен. Бірде қасына талай ұрлыққа бірге аттанғ...

Толық оқу

Оңай олжа

14.03.2020

Көшекей, Жолдыбек, Күнаман деген үш ұры көршілес жатқан қырғыз елінен бірнеше рет жылқы айдап келіп жүріпті. Күндердің күнінде бұлардың жолы болмай, аттары болдырып, өздері ашығып ...

Толық оқу

Тышқанбай ұлы Тасым қарттың айтуы

14.03.2020

Есіл бойындағы Тоқтауыл елінен бір үйір жылқы жоғалады. Оны Торғай уезіндегі Қыпшақ, атышулы баукеспе Шашанбай ұлы Рахмет ұрлағаны анықталады. Бірақ ол қылмысы әшкереленіп тұрса да...

Толық оқу

Ақан Иманбек қарттың әңгімесі

13.03.2020

...Ертеректе Көкшетау өңіріндегі Ақан елінен бір үйір жылқы жоғалады. Жоқшылар малының ізімен сұрау сала жүріп, жүздеген шақырым жердегі Ұлытау, Қарсақбай төңірегіндегі қалың Найма...

Толық оқу

Серіктің анты

13.03.2020

Семей облысы, Қанба деген жерде он тоғызыншы ғасырдың аяқ кезінде Серік деген кісі өзі ұры және ұры ұстайды екен.

Толық оқу

Ел аузындағы әңгіме

13.03.2020

Бұрын бір атағы жер жарған аты шулы Айқозы деген ұры болса керек. Ол кезде көршілеріне де алыс-жақын деп қарамай тыным бермепті. Және жортуылдан қайтқанда жолы болмайтын күні жоқ е...

Толық оқу

Үш ұры

13.03.2020

Жадыра, Жай, Бегімсал атты үш ұры болған. Үшеуі де қайратты, батыр адамдар екен. Ол үшеуі мал айдап кетті десе, артынан ешкім қуып бара алмапты. Сол үшеуі бір күні бас қосып, өздер...

Толық оқу

Әрине, әрине

13.03.2020

... Тағы бірде Айдаш көрші ауылға мал ұрлауға келеді. Елдің алды жатып, арты ояу екен. Бұл жолы да қапысын тауып, ұстап алады. Ұрып-соғып, байлайын деп жатып, тағы да:

Толық оқу

Айдаш ұрының бастан кешкендері

13.03.2020

Арқада атақты Айдаш деген ұры өмір сүріпті. Жұртты қан қақсатып, шулатып жүрген Айдашты бірде бір ауылға мал ұрлауға келгенде ұстап алады. Ол уақытта түрме жоқ. Ауыл ақсақалдары ке...

Толық оқу

Құдыққа қамалған қасқырлар

13.03.2020

Тағы бір отырыспада Мәкең екінші әңгімесін бастады.

Толық оқу

Көмулі қасқыр

13.03.2020

Біздің ауылдың адамдары қыс айларында кешке қарай малдарын қоралап, жайлап болғасын бір үйге жиналып, соғымның етін астырып, шай үстінде қызу әңгімеге кірісетін. Көбіне сөйлейтін ж...

Толық оқу

Құсбегінің әңгімесі

13.03.2020

Бұрынғы өткенде Аманжол деген ағамыз болды. Құс басы, ат басы, тазы ұстайтын еді. Өзі кедей болды. Сол әңгімесін айтқанда ішек-сілесі қатып күліп отырады. Содан естігенімді айтайын...

Толық оқу

Аңшы Жақсыбаев Бөстекбай туралы

13.03.2020

Бұл жақта жолбарыс, арыстан, аю болмаған. Бірақ басқа аңдар болған. Бөстекең осы өңірге қақпан құрып, аң аулаған. Оның құрған қақпанын аң түгілі, адам да білмейді. Ол қасқыр аулауд...

Толық оқу

Қайсысымыз жақсы түс көрсек, сонымыз жейік

13.03.2020

Үш аңшы көл жағасынан құс атуға шығады. Оларға еш нәрсе кездесе қоймайды. Әбден шаршап, кешке таман ауылдарына қайтып бара жатқанда, алдарынан бір шүрегей үйрек «пыр-р-р» етіп ұша ...

Толық оқу

Ақбөкеннің қашуы

13.03.2020

Қаратауда бір жігіт аң аулап, киік атып жүріп, тауды аралап келе жатса, бір алқапта қойдай бастарын айқастырып ақбөкеннің ұрғашылары қосақталып тізіліп тұр. Екі қошқары сүзісіп мүй...

Толық оқу