Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Балаларға өнер білім берілсін,
Ілмектер: бала, өнер, мінез, сұлу
Сұлу мінез әр өнермен өрілсін.
Балалар ойнап жүріп су төгеді,
Ілмектер: бала, ойын, қарт, жамбас, сынық, су
Қарттар тайып жамбасын сындырады.
Бал татқан бармағын жалар.
Ілмектер: бал, бармақ, жалау
Балықтың тірлігі суменен.
Ілмектер: балық, тірлік, су
Бал қайда болса, ара сонда.
Ілмектер: бал, ара
«Бал», «Бал» дегенмен аузы дәмді болмас.
Ілмектер: бал, ауыз, дәм
Бақытыңды қорғасаң,
Ілмектер: бақыт, жаман, сөз
Жаман сөзді қолданба.
Бақытың артқан шағыңда,
Ілмектер: бақыт, жапалақ, сұңқар
Жапалақ салсаң, қу ілер.
Бақытың тайған шағыңда,
Сұңқар салсаң, аз ілер.
Бақыттың шалғайынан басып,
Ілмектер: бақыт, шалғай, күш
Күшпен ұстап тұруға болмайды.
Бақыттың да басы айналар кез келер,
Ілмектер: бақыт, мінез, құлық
Мінезі айнып, құлқы сонда өзгерер.
Бақытсыз күн де өтер,
Ілмектер: бақыт, күн, молшылық, бақытсыздық
Молшылық та жетер.
Бақыт пен дәулетте көз жоқ.
Ілмектер: бақыт, дәулет, көз
Бақыт қайда болса, тыныштық сонда.
Ілмектер: бақыт, тыныштық
Бақыт жолы біліммен табылады.
Ілмектер: бақыт, жол, білім
Бақыт басқа қонғанда,
Ілмектер: бақыт, дос, дұшпан
Алысып жүрген дұспандар
Алдыңа келіп дос болар.
Бастан бақыт ұшарда,
Жан аяспас достарың
Қарап жүріп қас болар.
Бақыт көктемгі бұлт сияқты,
Ілмектер: бақыт, көктем, бұлт, құс, түс
Ол көрген түстей, ұшқан құстай өте шығады.
Бақыршының басы болғанша,
Ілмектер: бақыршы, аяқ, бас
Алтыншының аяғы бол.
Бақыр, қазан піскені бәрімізге пайдалы.
Ілмектер: бақыр, қазан, ас, тағам, пайда
Бақылдың даңқы шықпайды.
Ілмектер: даңқ, бақыл
Бақылдық жүрген жерде
Ілмектер: бақылдық, жомарт, сараңдық, сараң
Жомарттық жасап болмайды.
Бақылдық — айықпас ауру.
Ілмектер: Бақылдық, ауру, сараңдық, сараң
Бақылға бағыштаған оғыңды қатты жайға оқта.
Ілмектер: оқ, сараңдық, сараң
Бақтағы гүлдер бір ашылып, бір жабылады.
Ілмектер: бақ, гүл, ашылу, жабылу
Бақсыз балықшы телегей-теңізден де балық ұстай алмайды.
Ілмектер: бақ, балықшы, теңіз, балық
Бақсаң, қайғы-қуаныштың арты сол,
Ілмектер: қайғы, қуаныш, мұң, көңіл
Мәз боп өссең, мұң басады, шарты сол.
Семіртеді, шат қып көңіл өсіред,
Аздырады сосын қайғы-қасірет.
Баққан ұлдан сәл тайса егер назарың,
Ілмектер: ұл, назар
Түбі соның тарттым дей бер азарын.
Бақ-бақ еткен текені қар жауғанда көрерміз,
Ілмектер: теке, қар, батыр, жігіт, жау, шешен, дау
Батырсынған жігітті жау келгенде көрерміз,
Шешенсінген жігітті дау келгенде көрерміз.
Бақа сисе, көлге сеп,
Ілмектер: бақа, көл, қатын, жақсы
Жақсы қатын малға сеп.
Бақ-дәулетке мақтанба.
Ілмектер: бақ, дәулет, мақтану
Бақ тіліңді, ойлағаның саз болар,
Ілмектер: бақ, мән, сөз
Көп сөйлеген сөздің мәні аз болар.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі