Ұлағатты сөздер жинағы – 189-бет
Ана тілінсіз халық болмайды. Тілінен айырылған ұлт – тарихынан, түп-тамырынан айырылған ұлт. Тілсізді ұлт деуге болмайды. Тілінен айырылған халық – ата-бабасының, туған әкесі мен анасының атын ұмытқан халық. Ал ондайларды мәңгүрт деп атайды.
Ілмектер: ана тілі, тіл, ұлт, тарих, халық Шерхан Мұртаза
Сөз көбіне - көп өзі өмірге келген тілде тұрақтамай, сырттан келген сөздермен (вокабул) алмастырылады. Бірақ мүлдем жойылып кетпейді басқа тілдерде жан сақтап, өмір сүре береді.
Ілмектер: сөз, тіл, вокабул Олжас Сүлейменов
Жастық шақ — ерлік жасар кезең.
Ілмектер: жастық шақ, ерлік Мари-Анри Бейль Стендаль
Мен бір көргеннен ғашық болуға сенбеймін. Менің ойымша, бұл – үлкен қателік. Сіз тек физикалық сипаттамаларға көңіл бөлсеңіз, сол үшін қатты өкінесіз.
Ілмектер: өкініш, махаббат, ғашық Ли Куан Ю
Ердің жүзін күйдіретін нәрсе –– тіл.
Ілмектер: тіл, ер Иүгінеки Ахмед
Игі істің басы – тіл, тәрбие басы – тіл.
Ілмектер: тіл, тәрбие Махмұд Қашқари
Тіл - жазғыштардың тәлкегінен аман қалған тарихи ақпараттың ең бай резервуары.
Ілмектер: тіл, тарих, ақпарат Олжас Сүлейменов
Мен ертегі жазуға тырыстым, бірақ еш нәтиже шыға қоймады. Балаларыма жазған ертегілерімнің бірін көрсеттім. Олар: «Әке, сіз балаларды осыншалық ақымақ деп ойлайсыз ба?» деп қайтарып берді.
Ілмектер: ертегі, әке, бала Габриэль Гарсиа Маркес
Тарих дегеніміз – бір халықтың тек қана еркіндікке қарай ұмтылысының тарихы ғана емес, сол халықтың тәрбиесінің де тарихы.
Ілмектер: тарих, халық, еркіндік, тәрбие Жозеф Ренан
Ұлттың сақталуына да, жоғалуына да себеп болатын нәрсенің ең қуаттысы – тіл. Сөзі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады, өз ұлтына басқа жұртты қосамын дегендер әуелі сол жұрттың тілін аздыруға тырысады.
Ілмектер: тіл, ұлт, сөз, жұрт Ахмет Байтұрсынұлы
Елдіктің өзегі – білік, кілті – тіл, қадір-қасиеті – кісілік.
Ілмектер: ел, тіл, қадір-қасиет Жүсіп Баласағұни
Шын режиссура – жүрек сияқты: соққаны білінбейді.
Ілмектер: жүрек, режиссура Асқар Сүлейменов
Әке-шешенің өтірігі бала жүрегін суындыра береді. Бір кезде ол өтірікті бала да айтады.
Ілмектер: Әке-шеше, өтірік, бала, жүрек Ғабит Мүсірепов
Егер адам тұла бойы түгелімен жалғандыққа берілсе, ақыл-ой талантынан айрылатыны айдан анық.
Ілмектер: жалған, өтірік, талант, ақыл, ой Виссарион Белинский
Қорқақтық, ездік, аяншақтық, көнбістік — құлдықтың ең жаман түрі.
Ілмектер: құлдық, қорқақтық, ездік, қорқақ Ғабит Мүсірепов
Күздегі жапырақтай қалтырама.
Ілмектер: күз.жапырақ Жалаладдин Руми
Білеміз ынтымақсыз іс оңбайды,
Ілмектер: ынтымақ Сұлтанмахмұт Торайғыров
Тартынып шу-шулеткен кісі оңбайды.
Сөз сайыста жеңілген де бір – тілі кесілген де бір.
Ілмектер: сөз, сайыс, тіл Тоқсары
Ақылға сындарлы ой қандай қажет болса, тәнге сұлулық та сондай қажет болады.
Ілмектер: ақыл, тән, сұлулық, ой Франсуа де Ларошфуко
Ақырын жүрген алысқа барады.
Ілмектер: ақырын, алыс, тәлім-тәрбие, өсиет, тағлым Құтып
Тіл – әр халықтың кешегі жүріп өткен жолын, бүгінге жалғасқан ғұмырының ертеңге апарар мүддесін бейнелеуші, яғни бар тарихының куәгері, деректі көзі.
Ілмектер: тіл, халық, жол, ғұмыр, тарих, куәгер Сарсен Аманжолов
Ана тілі – жүректің терең сырларын, басынан кешкен дәуірлерін, қысқасы, жанның барлық толқындарын ұрпақтын-ұрпаққа жеткізіп сақтап отыратын қазына…
Ілмектер: ана тілі, тіл, қазына, ұрпақ Жүсіпбек Аймауытов
Ұл ақылды хош көрмес – ата үлгісін көрмесе,
Ілмектер: ұл, қыз, тәрбие, үлгі, ата, ана, ас, ақыл Қорқыт ата
Қыз жарытып ас бермес – ана үлгісін көрмесе.
Жылнамаларда халық тарихының тек драмалық сәттері, соғыстар ғана қамтылады. Бейбітшілік тарих жадында ұзақ сақталмайды.
Ілмектер: жылнама, тарих, драма, соғыс, бейбітшілік Олжас Сүлейменов
Сөз - құлын да, ой - жылқы.
Ілмектер: сөз, ой Асқар Сүлейменов
Ана тілінен айырылған адам өз халқы жасаған мәдени мұраның бәрінен құралақан қалады.
Ілмектер: ана тіл, тіл, халық, адам, мәдени мұра Ғабит Мүсірепов
Ана тілің – асылың, оны білмеген – масылың.
Ілмектер: ана тіл, тіл, асыд, масыл Қадыр Мырза Әли
Сауыттың қасиеті – қылышпен ұрғанда,
Ілмектер: қасиет, сауыт, ат, жау Қорқыт ата
Аттың қасиеті – жаудан алып шыққанда көрінер.
Тарихшы ғылыми жаттандылық біткеннің бәріне күмәнмен қарағаны жөн.
Ілмектер: тарих, тарихшы Олжас Сүлейменов
Алданып қалғаныңнан гөрі досыға сенбегендігің - масқаралық.
Ілмектер: алдану, масқара, сенім, сенбеу Франсуа де Ларошфуко
- Рымғали Нұрғалиев
- Серік Қирабаев
- Мұхтар Әуезов
- Міржақып Дулатұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі