Кейде бір ғана сөз адамның ойын өзгертіп, өмірге деген көзқарасын жаңарта алады. Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы ұлағатты сөздер, терең мағыналы нақыл сөздер және адамға ой салатын даналық ойлар жинақталған.
Егер сіз өмір, адам, тәрбие, достық, білім туралы әсерлі ұлағатты сөздер іздесеңіз, осы беттен табасыз. Мұнда мазмұнды нақыл сөздер мен қысқа да нұсқа ойлар тұрақты түрде толықтырылып отырады.
Судың кепкені - тіршіліктің кеткені.
Ілмектер: су, тіршілік
Азғана күн болдым деп,
Ілмектер: ер Ғұмар Қараш
Істім, тастым, талдым деп,
Аты шыққан ерлерді
Аяғыңмен таптама.
Тiс дәрiгерi емделушiге күмiлжи қарап:
Ілмектер: Көз дәрiгерi, Тiс дәрiгерi, Көз, Тiс, Дәрiгер
- Кешiрiңiз, мен сiздiң сау тiсiңiздi жұлып тастаған сияқтымын. Ендi ауру тiсiңiздi тағы жұлуға тура келедi, -дейдi.
Емделушi қан түкiрiп тұрып, қуанғанын жасыра алмай:
- Көз дәрiгерi болмағаныныз қандай жақсы болды! – депті.
Суық шай
Ілмектер: Суық шай, Қожанасыр
Қожанасыр бір күні шайханаға келіп «суық шай бар ма?» дейді. Шайханашы таңырқап қарап «жоқ» дейді. Қожекең екінші күні тағы келіп «суық шай бар ма?» деп сұрайды. Шайханашы «жоқ әрине, бізде үнемі шай ысып тұрады» дейді. Үшінші күні шайханашы Қожекеңнің келетінін ойлап, оған арнайы шай суытып қояды. Қожекең келіп «суық шай бар ма?» дегенінде, шайханашы «бар, сізге арнайы дайындап қойдым» дейді. Сонда Қожекең «Онда ысытып әкел, шай ішейік» деген екен.
Тіл – адам ойының айнасы.
Ілмектер: тіл, ой, айна
Үлкен өнердің - үлкен, таза мінезі болуға керек.
Ілмектер: өнер, мінез, нақыл, афоризм Ғабит Мүсірепов
Әлемге толса көкірек - ашылар кезі сананың.
Ілмектер: көкірек, сана, нақыл, афоризм Майлықожа Сұлтанқожаұлы
Бір өнер қылған екі кісіге тар жер - екі өнер қылған екі кісіге кең болады.
Ілмектер: өнер, кең, тар, нақыл, афоризм Әлихан Бөкейханов
Талант - табиғаттан, талап - өзіңнен.
Ілмектер: талант, табиғат, талап, нақыл, афоризм Мұзафар Әлімбаев
Ғылым үйрен - көзің ашылады.
Ілмектер: ғылым, нақыл, афоризм Міржақып Дулатұлы
Французша сабақтан қиналып жүрген оқушысын жігерлендірмек болған мұғалімі: «Сабаққа бұрынғыдан көбірек ден қойып, құлшыныс көрсетсең, сенің бұл сабақты жақсы меңгере алатыныңа сенімдімін, тіпті көретін түстеріңе дейін французша болған күні бес алатын боласың» дейді. Ертеңіне оқушысы аласұрып, ентігіп мұғаліміне жүгіріп келеді: «Апай бүгін түс көрдім, адамдардың бәрі французша сөйлеп жүр екен» дейді. Мұғалімі күлімдеп: «Тамаша, олар не деп жатыр екен?» деп сұрайды. Иығын жоғары көтерген бала: «Білмедім, бірде-бір сөздерін түсінбедім» деген екен.
Ілмектер: сабақ, оқушы, Мұғалім, французша
2-сынып, қазақ тілі сабағында мұғалім ішінде «п» әрпі бар сөз айтыңдаршы депті. Арт жақтағы парталардың бірінен қолын көтерген бала: «қазан» дейді. Мұғалім: «қазанның қай жерінде п әрпі бар еді?» дейді. Сонда оқушы: «қақпағында» деген екен.
Ілмектер: қазан, Мұғалім, сөз, П әрпі, қақпақ
Бір кісі базарда сауда жасап тұр:
Ілмектер: базар, сауда
- Мынау не?
- Алма.
- Маған бір келісін беріңіз және әр талын жеке-жеке орап беріңіз.
- Мынау не?
- Жаңғақ.
- Бұдан да бір келі беріңіз және әр талын орап беріңіз.
- Ал мынау не?
- Мейіз ғой, бірақ ол сатылмайды.
Жұмыстарыңның жақсы жүруін қаласаң, өз басыңмен әрекет етпе! Ақылдылармен кеңес!
Ілмектер: жұмыс, кеңес, ақыл Фәридуддин Аттар
Жамағаттың жақсыға құрметі жоқ,
Ілмектер: үлкен, құрмет, заман, әділдік туралы нақыл сөздер, әділдік, афоризм, нақыл, қанатты сөздер Қожа Ахмет Йассауи
Кішілердің үлкенге ізеті жоқ,
Патшалардың әділдік міндеті жоқ,
Бұл не деген заман болды, достар?!
Зиялы қауым халықтың қамын ойлауға міндетті.
Ілмектер: қауым, зиялы, халық, нақыл, афоризм Міржақып Дулатұлы
Бұл заманның ісін есті бітірмейді, епті бітіреді.
Ілмектер: заман, іс
Уақыт - көшкен керуен.
Ілмектер: уақыт
Заманың түлкі болса - тазы боп шал.
Ілмектер: заман, түлкі
Күйреген рухты қайта көтеру - міне, қазіргі тандағы басты мақсат қып-қызыл өтірікті көтере беретін осы дүние ғана. О дүниеде оңдай қулық өтпейді.
Ілмектер: рух, дүние, өтірік, нақыл, афоризм Шерхан Мұртаза
Дүниенің қорлығы - дүмшелердің зорлығы.
Ілмектер: дүние, қорлық, афоризм, нақыл Мұзафар Әлімбаев
Елдің тұрмысын, тілін, мінезін білмеген кісі көш басын да алып жүре алмайды.
Ілмектер: тұрмыс, тіл, мінез, халық, афоризм, нақыл Әлихан Бөкейханов
Әділ заң - тірегің.
Ілмектер: әділдік, заң, афоризм, нақыл Жүсіп Баласағұн
Кемеңгерлік-1 пайыз шабыт және 99 пайыз еңбектен тұрады.
Ілмектер: Кемеңгерлік, шабыт, еңбек Томас Эдисон
Мүсіншіге мәрмәр үйіндісі керек болғандай, адамның жанына да білім қажет.
Ілмектер: адам, білім, мәрмәр Томас Эдисон
Менің демалыс және жұмыс күнім болған емес. Мен жай ғана жұмысымды жасадым және содан ләззат алдым.
Ілмектер: демалыс, жұмыс Томас Эдисон
Өткір тіл – дарын,
Ілмектер: тіл, тіл туралы, өткір тіл, ұзын тіл
Ұзын тіл – жауың.
Кінәлінің тілі қысқа.
Ілмектер: кінәлі, тіл
Пенденің қарны тойса,
Ілмектер: тіл, ерік, пенде, тіл туралы
Тілінен ерік кетеді.
Тіл – көңілдің тілмәші
Ілмектер: тіл, көңіл, тілмәш
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі